كىتاپ وقيتىن ۇلت: قازاقستاندا كىتاپ سالاسىنىڭ دامۋىنا نە كەدەرگى

استانا. KAZINFORM - ەلىمىزدە كىتاپ وقۋعا دەگەن قۇشتارلىق ويانىپ، وقىرمان قاتارى كۇن ساناپ تولىعىپ كەلەدى. الايدا باسپاگەرلەر سالانىڭ قارقىندى دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان ءبىرقاتار جۇيەلى ماسەلەنى العا تارتادى. ولاردىڭ قاتارىندا كىتاپ تارالىمىنىڭ ازدىعى، باسپا شىعىندارىنىڭ جوعارى بولۋى، ماركەتپلەيستەرمەن باسەكە جانە مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىكتەرىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى بار.

Фото: Kazinform/ИИ

Kazinform ءتىلشىسى قازاقستاندىق وقىرمانداردىڭ تالعامى قالاي وزگەرىپ جاتقانىن جانە كىتاپ وقيتىن قوعام قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قانداي قادامدار قاجەت ەكەنىن زەردەلەدى.

موتيۆاسيالىق ادەبيەتتەن كوركەم شىعارماعا ويىسۋ

Kitapal كومپانياسىنىڭ ساتۋ ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى ءارى جازۋشى شرازاددين قانيازوۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا كىتاپقا، اسىرەسە قازاق تىلىندەگى ادەبيەتكە سۇرانىس جىل سايىن ارتىپ كەلەدى.

- بۇل قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىلۋ اياسىنىڭ كەڭەيۋىمەن بايلانىستى. قازاق تىلىندە سويلەيتىندەردىڭ سانى كوبەيگەن سايىن كىتاپ وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىق تا ارتىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە سۇرانىس ءوسىپ وتىر، - دەيدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى جىلدارى كىتاپ نارىعىندا جاڭا ءۇردىس بايقالادى. بۇرىن وقىرماندار ءوزىن-ءوزى دامىتۋعا ارنالعان ادەبيەتتەردى كوبىرەك تاڭداسا، بۇگىندە كوركەم شىعارمالارعا قىزىعۋشىلىق ارتا تۇسكەن.

- وسىدان ءۇش-ءتورت جىل بۇرىن موتيۆاسيالىق جانە تۇلعالىق دامۋ تاقىرىبىنداعى كىتاپتار جاقسى ساتىلاتىن. قازىر وقىرمانعا ەموتسيا سىيلايتىن، ويلاندىراتىن شىعارمالار جاقىن. ادامدار دايىن كەڭەستەن گورى وقيعانى ءوزى سارالاپ، قورىتىندىنى ءوزى جاساعىسى كەلەدى. مەنىڭشە، الداعى جىلدارى بۇل ءۇردىس كۇشەيە تۇسەدى، - دەيدى شرازاددين قانيازوۆ.

ول الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ دە وقىرمان تالعامىنا اسەرى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، قازاقستانداعى وقىرمان قاۋىمى جاس ەرەكشەلىگى جاعىنان ەمەس، كىتاپ وقۋ مادەنيەتىنىڭ قالىپتاسۋى تۇرعىسىنان ءالى دە دامۋ كەزەڭىندە.

سوندىقتان بۇگىندە قوعام نازارىنداعى اۆتورلار مەن وزەكتى تاقىرىپتارعا سۇرانىس جوعارى. بەلگىلى ءبىر كىتاپ نەمەسە اۆتور اقپاراتتىق كەڭىستىكتە ءجيى تالقىلانسا، وعان دەگەن قىزىعۋشىلىق تا ارتادى. مۇنداي ءۇردىس الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە بار. الايدا كىتاپ وقۋ مادەنيەتى قالىپتاسىپ كەلە جاتقان قازاقستاندا بۇل ايقىنىراق بايقالادى.

بالالار جازۋشىسى، بىرنەشە كىتاپتىڭ اۆتورى الينا ولجاس تا سوڭعى جىلدارى كىتاپقا سۇرانىستىڭ ارتقانىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇعان باسپالاردىڭ ماركەتينگ جۇمىسىن ءتيىمدى جۇرگىزۋى جانە كىتاپتاردىڭ بەزەندىرىلۋ ساپاسىنىڭ جاقسارۋى اسەر ەتكەن.

- مەنىڭشە، كىتاپقا قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. باسپالار ماركەتينگكە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. سوڭعى جىلدارى جارىق كورگەن كىتاپتاردىڭ مۇقاباسى دا، بەزەندىرىلۋى دە تارتىمدى. سونىمەن قاتار ءوز ويىن، سەزىمىن شىعارمالارى ارقىلى ەركىن جەتكىزەتىن جاس اۆتورلار كوبەيدى. جىل سايىن جاس وقىرماندار مەن جاس جازۋشىلاردىڭ قاتارى ارتىپ كەلە جاتقانىن كورۋ قۋانتادى، - دەيدى ول.

قازاقستانداعى كىتاپ نارىعىنىڭ باستى تۇيتكىلدەرى

الايدا كەز كەلگەن سالا سياقتى كىتاپ شىعارۋ ىسىندە دە شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر از ەمەس.

شرازاددين قانيازوۆتىڭ ايتۋىنشا، نارىقتىڭ باستى ەرەكشەلىكتەرىنىڭ ءبىرى - ەكى ءتىلدى كەڭىستىكتە قاتار دامۋى.

- قازاقستان حالقى ءبىر عانا تىلدە وقىمايدى. وقىرماننىڭ ءبىر بولىگى كىتاپتى ورىس تىلىندە وقىعاندى ءجون كورسە، ەندى ءبىر بولىگى قازاق ءتىلىن تاڭدايدى. سوندىقتان باسپالار كىتاپتاردى ەكى تىلدە شىعارۋعا ءماجبۇر. باسپا ىسىندە ءبىر زاڭدىلىق بار: تارالىم نەعۇرلىم كوپ بولسا، كىتاپتىڭ باسىلۋ شىعىنى سوعۇرلىم تومەن بولادى. ەڭ ۇلكەن اۋديتورياعا ارناپ كىتاپ شىعارعان باسپا باعا جاعىنان دا ۇتادى، - دەيدى ول.

اۆتوردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندىق باسپالار ىشكى نارىقتا رەسەيدىڭ ءىرى باسپالارىمەن باسەكەگە تۇسۋگە ءماجبۇر. ماسەلەن، ءبىر اۆتوردىڭ كىتابى رەسەيدە 20- 30 ميلليون وقىرمانعا ارنالىپ باسىلسا، قازاقستاندا ونىڭ اۋديتورياسى شامامەن 2- 3 ميلليون اداممەن عانا شەكتەلەدى.

- سوندىقتان وقىرماندار اراسىندا «نەلىكتەن رەسەيدە شىققان كىتاپ ارزان، ال بىزدە قىمبات؟» دەگەن سۇراق ءجيى تۋىندايدى. ونىڭ باستى سەبەبى - اۋديتوريا كولەمى. ءبىزدىڭ نارىق شامامەن ون ەسە كىشى بولعاندىقتان، كىتاپ باعاسى دا جوعارىراق بولادى. مۇندا لوگيستيكا ماسەلەسى جوق، ويتكەنى كىتاپتاردىڭ باسىم بولىگى قازاقستاندا باسىلادى، - دەپ ءتۇسىندىردى ول.

شرازاددين قانيازوۆ كىتاپ نارىعىنداعى تاعى ءبىر ماسەلە رەتىندە جاڭا ويىنشىلار سانىنىڭ ارتۋىن اتايدى. ونىڭ پىكىرىنشە، ولاردىڭ اراسىندا كاسىبي ەتيكا مەن نارىقتىق جاۋاپكەرشىلىك قاعيدالارىن تولىق ساقتاي بەرمەيتىندەر دە بار.

ونىڭ ايتۋىنشا، كىتاپ دۇكەندەرى ءونىمدى باسپالاردان نەمەسە كوتەرمە جەتكىزۋشىلەردەن بەلگىلەنگەن باعامەن ساتىپ الىپ، ۇستەمەاقى قوسىپ ساتادى.

- مىسالى، كىتاپ كوتەرمە ساۋدادا 2 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلسا، دۇكەندەگى باعاسى كەمىندە 4 مىڭ تەڭگە بولۋى كەرەك. وسى ايىرما دۇكەننىڭ تابىسى بولىپ سانالادى. ونىڭ قۇرامىنا سالىق، قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى، جالداۋ اقىسى مەن لوگيستيكالىق شىعىندار كىرەدى. ءبىراق كەيدە جەتكىزۋشىنىڭ ءوزى كەلەسى كۇنى سول كىتاپتى ماركەتپلەيستەر ارقىلى ەكى ەسە ارزان باعامەن ۇسىنادى. مۇنداي جاعدايدا دۇكەننىڭ ساتىلىمى تومەندەپ، تاۋار قويمادا قالىپ قويادى. سونىڭ سالدارىنان وقىرمان اراسىندا «دۇكەندەر باعانى نەگىزسىز كوتەرىپ وتىر» دەگەن جاڭساق پىكىر قالىپتاسادى. سوندىقتان نارىقتا ءتيىمدى باعا ساياساتى بولۋى قاجەت، - دەيدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا، كەيدە اينالىم قاراجاتى قاجەت بولعاندا كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ وزدەرى دە ۇلكەن جەڭىلدىكتەر جاريالاپ، تاۋاردى وزىندىك قۇنىنان تومەن باعامەن ساتۋعا ءماجبۇر بولادى. قىسقا مەرزىمدە بۇل قارجى ماسەلەسىن شەشكەنىمەن، ۇزاق مەرزىمدە سەرىكتەستەر اراسىنداعى قارىم- قاتىناسقا كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن.

ال جازۋشى، بالالار ادەبيەتىنىڭ اۆتورى الينا ولجاس قازاقستانداعى كىتاپ سالاسىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ادەبي اگەنتتەر ينستيتۋتىنىڭ دامىماۋىن جانە قازىرگى اۆتورلارعا كورسەتىلەتىن قولداۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن اتايدى.

- كىتاپ جازىپ، ونى ءوزىم شىعارىپ جۇرگەن ادام رەتىندە ايتارىم، ەلىمىزدە ادەبي اگەنتتەر وتە از. سونىمەن بىرگە قازىرگى اۆتورلاردى قولداۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋ جەتكىلىكسىز. لوگيستيكا مەن كىتاپ باعاسى قىمبات بولعانىمەن، وقىرمان سۇرانىسى بار، - دەيدى ول.

«ءتىرى كىتاپ» ينتەرنەت- دۇكەنىنىڭ يەسى ماۋلەن جانبولات ۇلى دا كىتاپ نارىعىنىڭ دامۋىنا ەكىتىلدى اۋديتوريا، نارىق كولەمىنىڭ شاعىندىعى جانە تارالىمنىڭ ازدىعى اسەر ەتىپ وتىرعانىن ايتادى. بۇدان بولەك، ول لوگيستيكالىق شىعىنداردىڭ جوعارى بولۋى، مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى، وقىرمان سۇرانىسىنىڭ تۇراقسىزدىعى جانە ماركەتپلەيستەر تاراپىنان كۇشەيىپ كەلە جاتقان باسەكەنى دە نەگىزگى تۇيتكىلدەردىڭ قاتارىنا قوستى.

- قازاق تىلىندەگى كىتاپتارعا سۇرانىس ايتارلىقتاي ارتتى دەپ ەسەپتەيمىن. اسىرەسە سوڭعى جىلدارى جاستار اراسىندا قازاقشا كونتەنتكە قىزىعۋشىلىق كۇشەيدى. دەگەنمەن سۇرانىس وسكەنىمەن، كىتاپ نارىعىنىڭ ەكونوميكالىق مودەلى ءالى تولىق قالىپتاسىپ ۇلگەرگەن جوق، - دەدى ول.

كىتاپ دۇكەندەرى نەگە جابىلىپ جاتىر؟

جۋىردا كاسىپكەر ماۋلەن جانبولات ۇلى ءوزىنىڭ وفلاين فورماتتاعى كىتاپ دۇكەنى جابىلاتىنىن حابارلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي شەشىمگە بىرنەشە سەبەپ اسەر ەتكەن.

— كىتاپ دۇكەنىنىڭ جابىلۋىنا ءبىرقاتار جايت ىقپال ەتتى. اتاپ ايتقاندا، جالداۋ اقىسىنىڭ قىمباتتاۋى، سالىق پەن وپەراتسيالىق شىعىنداردىڭ ارتۋى، حالىقتىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋى جانە تۇتىنۋشىلىق داعدىنىڭ وزگەرۋى. قازىر ادامدار تاۋاردى كوبىنە ينتەرنەت ارقىلى ساتىپ الادى. كىتاپ بيزنەسىنىڭ تابىستىلىعى تومەن. كىتاپ حالىققا قاجەتتى رۋحاني قۇندىلىق بولعانىمەن، كوممەرتسيالىق تۇرعىدان اسا كىرىستى سالا ەمەس. ال جالداۋ اقىسى، قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى، لوگيستيكا مەن سالىققا كەتەتىن شىعىن جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى، - دەيدى كاسىپكەر.

ماۋلەن جانبولات ۇلىنىڭ پىكىرىنشە، ونلاين فورماتقا كوشۋ جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل ءتاسىل قازىرگى وقىرمانداردى ساقتاپ قانا قويماي، اۋديتوريا اياسىن كەڭەيتۋگە دە مۇمكىندىك بەرەدى. ويتكەنى بۇگىندە ادامداردىڭ باسىم بولىگى كونتەنتتى دە، ساۋدانى دا سمارتفون ارقىلى تۇتىنادى. سونىمەن قاتار ونلاين فورمات شىعىندى ازايتىپ، قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندەگى وقىرماندارمەن جۇمىس ىستەۋگە قولايلى جاعداي جاسايدى.

- ءبىزدىڭ كىتاپ دۇكەنىنىڭ جابىلۋى - جەكەلەگەن جاعداي ەمەس، نارىقتاعى ءۇردىستىڭ ءبىر كورىنىسى. اسىرەسە تاۋەلسىز شاعىن كىتاپ دۇكەندەرىنە وڭاي بولماي تۇر. الماتىنىڭ وزىندە ۇزاق جىلدار بويى جۇمىس ىستەگەن كىتاپ دۇكەندەرى جابىلىپ جاتىر، - دەيدى ماۋلەن جانبولات ۇلى.

كىتاپ سالاسىنا قانداي قولداۋ قاجەت؟

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ 2026 -جىلعى 16- مامىردا وقۋ مادەنيەتىن دامىتۋ جانە وقىرمان ۇلت قالىپتاستىرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. وسىعان بايلانىستى 2027 -جىلدىڭ 1-قاڭتارىنا دەيىن «كىتاپحانا جانە باسپا ءىسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جوسپارلانىپ وتىر.

شرازاددين قانيازوۆتىڭ ايتۋىنشا، كىتاپ سالاسى تەك كاسىپكەرلىككە عانا ەمەس، قوعامدىق ميسسياعا دا سۇيەنەدى.

— ەڭ الدىمەن باسپالار مەن كىتاپ دۇكەندەرى سياقتى كاسىپتەرگە قولداۋ قاجەت. بۇل — قايىرىمدىلىق سيپاتى دا بار سالا. كىتاپ بيزنەسىن تەك پايدا تابۋ ءۇشىن جۇرگىزۋ قيىن. كاسىپكەردىڭ ەلگە قىزمەت ەتۋ، قوعامعا پايدا كەلتىرۋ، ماڭىزدى ويلاردى وقىرمانعا جەتكىزۋ نيەتى بولۋى كەرەك. مۇنداي ميسسياسىز بۇل سالادا ۇزاق ۋاقىت ەڭبەك ەتۋ وڭاي ەمەس. سوندىقتان پرەزيدەنتتىڭ «وقىرمان ۇلت» باستاماسى كاسىپكەرلەرگە سەرپىن بەرىپ، ءىستى جالعاستىرۋعا جىگەر بەرەدى، — دەيدى ول.

ونىڭ پىكىرىنشە، كىتاپ وقيتىن ۇلت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قازاقستاندىق اۆتورلاردىڭ شىعارمالارىن ەكران تىلىنە كوشىرۋ ءىسىن دە دامىتۋ ماڭىزدى.

— ەگەر كىتاپتى دەمالىس پەن مادەني تۇتىنۋدىڭ ءبىر ءتۇرى رەتىندە قاراستىرساق، ونىڭ كەڭىنەن تانىلۋىنا ەكرانيزاتسيانىڭ ىقپالى زور. قازاق ادەبيەتىندە وتكەن عاسىردىڭ 60- 80 -جىلدارى «التىن ءداۋىر» سانالادى. سول كەزەڭدەگى تۋىندىلار نەگىزىندە فيلمدەر تۇسىرىلسە، ولارعا دەگەن قىزىعۋشىلىق تا ارتا تۇسەر ەدى. قازىر تاۋەلسىز رەجيسسەرلەر مەن پروديۋسەرلەر مۇنداي جوبالاردى ءوز قارجىسىنا جۇزەگە اسىرۋعا تاۋەكەل ەتە بەرمەيدى. سوندىقتان مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ بولسا، قۇبا-قۇپ. الەمدىك تاجىريبەدە كىتاپ پەن كينو قاتار داميدى: فيلم جارىق كورگەننەن كەيىن كىتاپقا سۇرانىس كۇرت وسەدى، — دەيدى شرازاددين قانيازوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، باتىس ەلدەرىندە اۆتور شىعارماسىن باسپاعا تاپسىرعاندا، ەكرانيزاتسيا قۇقىعىن دا قوسا بەرەدى. كەيدە كىتاپ پەن فيلم ءبىر مەزگىلدە جارىققا شىعادى. ونىڭ پىكىرىنشە، قازاقستان دا بىرتىندەپ وسى تاجىريبەگە جاقىنداۋى كەرەك. كىتاپ سورەدە شاڭ باسىپ قالماي، تەاتر قويىلىمىنا، كينوعا، كوميكسكە، مۋلتفيلمگە، مەرچ ونىمدەرىنە جانە وزگە دە مادەني ونىمدەرگە اينالۋعا ءتيىس.

ساراپشى كىتاپ يندۋسترياسى ءۇشىن ارنايى جاعداي جاساۋدىڭ ماڭىزىن دا اتاپ ءوتتى.

— قازىر ساۋدانىڭ باسىم بولىگى ماركەتپلەيستەرگە كوشتى. ءبىراق ولار كىتاپقا كەز كەلگەن تۇتىنۋ تاۋارى رەتىندە قارايدى. مەملەكەت باسپا جانە كىتاپ ىسىنە بەلگىلى ءبىر جەڭىلدىكتەر ۇسىنىپ وتىرعاندىقتان، ماركەتپلەيستەر دە وسى باعىتتا قادام جاساعانى ءجون. ياعني كوميسسيا مولشەرىن تومەندەتىپ، كىتاپ ونىمدەرىنىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرەتىن جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلۋى كەرەك، - دەيدى ول.

ماۋلەن جانبولات ۇلى دا كىتاپ ونىمدەرىنە سالىقتىق جەڭىلدىكتەر قاجەت ەكەنىن ايتادى. سونىمەن بىرگە ول جالداۋ اقىسىنا جەڭىلدىك بەرۋ، كىتاپتاردى وڭىرلەرگە تاراتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە كىتاپ دۇكەندەرىن مادەني ينفراقۇرىلىمنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە قولداۋ ماڭىزدى دەپ سانايدى.

- «وقىرمان ۇلت» باستاماسى وتە قاجەت. ءبىراق ناقتى ناتيجە بولۋى ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس كەرەك. وقۋ مادەنيەتىن مەكتەپتەن باستاپ قالىپتاستىرۋ، كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ سانىن كوبەيتۋ، كىتاپحانالاردى جاڭعىرتۋ، اۆتورلار مەن باسپالاردى قولداۋ، ساپالى كونتەنت ءوندىرۋ قاجەت، - دەدى ول.

ال جازۋشى الينا ولجاستىڭ پىكىرىنشە، سالانى دامىتۋ ءۇشىن كىتاپتاردى ناسيحاتتاۋدىڭ تەگىن تەتىكتەرىن ەنگىزىپ، ادەبي اگەنتتەر ينستيتۋتىن دامىتۋ قاجەت.

— جازۋشىلار ءوز كىتابىن تانىتۋ ءۇشىن قوماقتى قارجى جۇمسايدى، ءبىراق بۇل شىعىن ءاردايىم اقتالا بەرمەيدى. كىتاپ دۇكەندەرى جەرگىلىكتى اۆتورلاردىڭ شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋعا جەتكىلىكتى كوڭىل بولمەي كەلەدى. سوندىقتان ەڭ الدىمەن جازۋشىلارعا قولداۋ قاجەت. تەگىن كىتاپ كلۋبتارى مەن ادەبي ۇيىرمەلەر ۇيىمداستىرىپ، «ادەبي اگەنت» ماماندىعىن وقىتۋدى قولعا العان ءجون. سوندا ادامدار سۇيىكتى ءىسىن تاستاماي، شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا ىنتالانا تۇسەدى، — دەيدى ول.

جاساندى ينتەللەكت: كومەكشى مە، الدە قاۋىپ پە؟

جازۋشى الينا ولجاستىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكتىنى كىتاپ مۇقاباسىن ازىرلەۋدە، تاقىرىپتى جەدەل زەرتتەۋدە، كەيىپكەرلەردىڭ بولمىسىن اشۋدا، ءماتىندى رەداكسيالاۋدا جانە كىتاپ دايىنداۋدىڭ باسقا دا كەزەڭدەرىندە ءتيىمدى پايدالانۋعا بولادى.

— جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن ورنىمەن قولدانا بىلسەك، ونىڭ پايداسى زور. مىسالى، كىتاپ مۇقاباسىن ازىرلەۋگە، قاجەتتى تاقىرىپتاردى جەدەل زەردەلەۋگە، كەيىپكەرلەردى جان-جاقتى اشۋعا، ءماتىندى وڭدەۋگە كومەكتەسەدى. بىلىكتى ماماننىڭ قولىندا بۇل وتە پايدالى قۇرال، - دەيدى ول.

شرازاددين قانيازوۆ تا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ اۋدارما جاساۋ، رەداكتسيالاۋ، ديزاين ازىرلەۋ جانە ماركەتينگتىك ماتەريالدار دايىنداۋ ۇدەرىسىن ەداۋىر جەدەلدەتەتىنىن ايتادى.

الايدا ونىڭ پىكىرىنشە، ەڭ ۇلكەن قاۋىپ - جاساندى ينتەللەكت ادامنىڭ بويىندا ءبىلىمدى تولىق مەڭگەردىم دەگەن جالعان تۇسىنىك قالىپتاستىرۋى مۇمكىن.

— ادام قىسقاشا مازمۇندى وقىپ الىپ، تاقىرىپتى تولىق ءتۇسىندىم دەپ ويلايدى. ءبىراق قانداي دا ءبىر ماسەلەنى تەرەڭ مەڭگەرۋ ءۇشىن كىتاپ وقۋ قاجەت. ال كىتاپ وقۋ ءۇشىن ادامدا سول بىلىمگە دەگەن ىشكى سۇرانىس بولۋى كەرەك، — دەيدى ول.

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكت وسى قاجەتتىلىكتى السىرەتىپ، ادامعا «وسىنىڭ ءوزى جەتكىلىكتى، ءبارىن بىلەسىڭ» دەگەن الدامشى سەزىم ۇيالاتادى.

— سوندىقتان ادامدار جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جاۋابىمەن عانا شەكتەلمەي، عىلىمي جانە كوركەم ادەبيەت وقىپ، ماسەلەنىڭ مانىنە تەرەڭ بويلاپ، ءوز كوزقاراسىن قالىپتاستىرسا دەيمىن. تۇتاستاي جاساندى ينتەللەكت جازعان ءماتىن ادامدى تەز جالىقتىرادى. ال جازۋشى ومىرلىك تاجىريبەسى مەن سەزىمىن سۇزگىدەن وتكىزىپ جازعان كىتاپ ءاردايىم ءوز وقىرمانىنىڭ جۇرەگىنە جول تابادى. سوندىقتان باسپا ءىسىنىڭ بولاشاعىنا سەنەمىن، — دەيدى شرازاددين قانيازوۆ.

الماتىدا وقۋ مادەنيەتى قالاي قالىپتاسىپ جاتىر؟

الماتى قالاسىنىڭ مادەنيەت باسقارماسى Kazinform اگەنتتىگىنىڭ ساۋالىنا بەرگەن جاۋابىندا كىتاپ وقۋدى ناسيحاتتاۋدا «كىتاپfest» فەستيۆالىنىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

جىل سايىن فەستيۆالگە شامامەن 60 مىڭ ادام قاتىسادى. ەگەر 2025 -جىلى شارا بارىسىندا 10 مىڭعا جۋىق كىتاپ ساتىلسا، 2026 -جىلى بۇل كورسەتكىش 15 مىڭ دانادان اسقان.

فەستيۆال اياسىندا جازۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر، كىتاپ تانىستىرىلىمدارى، شەبەرلىك ساباقتارى جانە باسقا دا مادەني-اعارتۋشىلىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلادى.

- فەستيۆالدىڭ ىقپالى ۇزاق مەرزىمدى جوبالار ارقىلى جالعاسىپ كەلەدى. سونىڭ ءبىرى - 53 مەكتەپتە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءارى مىڭنان استام وقۋشىنى بىرىكتىرگەن «كىتاپ كلۋبى - وقىرمان ۇلت» جوباسى، - دەپ حابارلادى باسقارمادان.

بۇگىندە الماتىنىڭ كىتاپحانالار جۇيەسىنە 31 كىتاپحانا كىرەدى. ولاردىڭ قورىندا 1,37 ميلليوننان استام كىتاپ بار. 2026 -جىلى كىتاپحانا وقىرماندارىنىڭ سانى 341 مىڭ ادامعا جەتكەن.

وقىرمان سانىن ارتتىرۋ ءۇشىن ەلەكتروندى وقۋ زالدارى، موبيلدى قوسىمشا، كىتاپ جەتكىزۋ قىزمەتى جانە وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ ستانسيالارى ىسكە قوسىلعان. قالاداعى جەتى كىتاپحانا تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيدى.

سونىمەن قاتار مەكتەپتەردە، جوعارى وقۋ ورىندارىندا، ساۋدا ورتالىقتارىندا، مەترو ستانسيالارىندا، كوۆوركينگتەر مەن قاۋىمداستىق ورتالىقتارىندا 32 اۆتونومدى كىتاپ بەرۋ ستانسياسى ورناتىلعان.

موبيلدى قوسىمشا ارقىلى پايدالانۋشىلار ەلەكتروندى وقىرمان بيلەتىن راسىمدەپ، كىتاپ قورىمەن تانىسا الادى، ءىس-شارالار تۋرالى اقپارات الىپ، وزىنە جاقىن كىتاپحانانى تابادى جانە كىتاپ جەتكىزۋ قىزمەتىن پايدالانا الادى.

وسىعان دەيىن قازاقستاندىقتاردىڭ ەلەكتروندى كىتاپتاردى ءجيى وقي باستاعانى تۋرالى جازدىق.

اۆتورلار

ۆەنەرا جولامان قىزى