بيىل وقۋ جىلىن 3,9 ميلليوننان استام وقۋشى اياقتادى. ونىڭ ىشىندە 215 مىڭنان استامى - 11-سىنىپ تۇلەكتەرى. وقۋ جىلىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 9-سىنىپتى ۇزدىك اياقتاۋعا ۇمىتكەرلەر سانى - 31 مىڭنان استام. ال 11-سىنىپتى ۇزدىك اياقتاۋعا - 18 مىڭ وقۋشى ۇمىتكەر.
وقۋ جىلىنىڭ اياقتالۋىنا وراي 25-مامىر كۇنى ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكتەپتەرىندە «ءبىلىمىم - وتانىما!» تاقىرىبىندا ءبىرىڭعاي سىنىپ ساعاتى وتكىزىلدى. سىنىپ ساعاتتارىندا وقۋ جىلى قورىتىندىلانىپ، وقۋشىلاردىڭ جەتىستىكتەرى مەن جارقىن ساتتەرى ەسكە الىندى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 217 زاماناۋي مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ 84 ى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ورنالاسقان. قازىرگى تاڭدا بۇل مەكتەپتەردە 220 مىڭنان استام وقۋشى ءبىلىم الىپ، 16 مىڭعا جۋىق پەداگوگ جۇمىس ىستەپ جاتىر. جالپى، ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا 420 مىڭنان استام پەداگوگ ەڭبەك ەتەدى.
وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىنە كەلەر بولساق، 2026 -جىلعى 1-ساۋىردەن باستاپ ەلىمىزدە العاش رەت بالالار ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىن ليتسەنزيالاۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. بۇل باستاما بالالاردىڭ دەمالىسى، وقۋى جانە ساۋىقتىرىلۋى ءۇشىن ءبىرىڭعاي تالاپتاردى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. ۇيىمدارعا تۇسەتىن اكىمشىلىك جۇكتەمەنى ازايتىپ، قۇجاتتاردى جىل سايىن قايتا راسىمدەۋ قاجەتتىلىگىن بولدىرماۋ ماقساتىندا ليتسەنزيانىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى بەس جىل بولىپ بەلگىلەندى. بۇل ۇيىمدار قىزمەتىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتىپ، مەملەكەتتىك باقىلاۋدى جۇيەلى جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ليتسەنزيالاۋ بالالارعا كورسەتىلەتىن ءبىلىم بەرۋ جانە ساۋىقتىرۋ قىزمەتتەرىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا، سونداي-اق قاۋىپسىز ورتا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. جاڭا تالاپتارعا سايكەس بالالار ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارى ينفراقۇرىلىم، كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ، مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە قاۋىپسىزدىك باعىتتارى بويىنشا بەلگىلەنگەن ستاندارتتارعا ساي بولۋى ءتيىس.
قازىرگى كەزدە 192 ماۋسىمدىق، جىل بويى جۇمىس ىستەيتىن 18 ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا جانە 10 مىڭنان استام مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەردە 3 ميلليوننان استام بالانى دەمالىس، بوس ۋاقىتتى ۇيىمداستىرۋ جانە ساۋىقتىرۋ شارالارىمەن قامتۋ جوسپارلانعان. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بالالاردى ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنىڭ تاپشىلىعى ماسەلەسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىپ كەلەدى.
جازعى كەزەڭدە 3 ميلليوننان استام بالا ساۋىقتىرۋ شارالارىمەن قامتىلادى. ونىڭ ىشىندە 500 مىڭنان استام الەۋمەتتىك وسال وتباسىلاردان شىققان بالالار تەگىن دەمالىسپەن قامتىلماق.
بيىل ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنا جىبەرۋ كەزىندە از قامتىلعان وتباسىلارداعى بالالاردىڭ، ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا، سونداي-اق ءبىلىم سالاسىندا ءتۇرلى جەتىستىكتەرگە جەتكەن بالالارعا باسىمدىق بەرىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2008 -جىلعى 25-قاڭتارداعى № 64-قاۋلىسىنا سايكەس، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردە قوسىمشا قاراجات كوزدەرىن قاراستىرادى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، وتكەن اپتاداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدەگى اۆياتسيا سالاسىن دامىتۋ ماسەلەسى تالقىعا ءتۇستى.
جيىندا كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە بويىنشا نەگىزگى بايانداما جاساعان كولىك ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانبايەۆتىڭ مالىمەتىنشە، قازاقستان ي ك ا و تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى. اۋەجاي قاۋىپسىزدىگى - 95,7 پايىز، اۋە كومپانيالارىنىڭ قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى - 82 پايىز. وسى ناتيجەلەردىڭ ارقاسىندا ەلىمىز اۆياتسيالىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا الەمدەگى ەڭ ۇزدىك 20 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا كىردى.
- اۆياتسيا سالاسىنىڭ دامۋى كادرلاردى الدىن الا دايارلاۋدى تالاپ ەتەدى. قازىرگى كەزدە سالادا 23 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيدى. جىل سايىن 500 مامان قاجەت. وسىعان بايلانىستى شەتەلدىك سەرىكتەسپەن بىرگە سەرتيفيكاتتالعان وقۋ ورتالىعىن اشۋ جوسپارى قاراستىرىلىپ جاتىر، - دەدى نۇرلان ساۋرانبايەۆ.
ال عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلزات كوبەنوۆا ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسى ءۇشىن كادر دايارلاۋ جۇمىستارىنا توقتالدى.
- قابىلدانىپ جاتقان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ستۋدەنتتەر كونتينگەنتى ءوسىپ كەلەدى. 2022 -جىلى اكادەميادا 1438 ستۋدەنت ءبىلىم السا، 2025 -جىلى بۇل كورسەتكىش 2478 ادامعا جەتتى. سوڭعى ءتورت جىلدا ءوسىم 72 پايىزدان استى، - دەدى ۆيتسە-مينيستر.
فوتو: ق م گ
اۆياتسياداعى كادرلارعا سۇرانىس ەسكەرىلىپ، سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتىك گرانتتار سانى ايتارلىقتاي ارتتى. ەگەر 2022-2023 وقۋ جىلىندا 180 گرانت بولىنسە، 2025-2026 وقۋ جىلىنا 618 گرانت قاراستىرىلعان. تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ كورسەتكىشى دە جوعارى. قازىرگى تاڭدا ول 90 پايىز (2022 ج. 86 پايىز) جەتىپ وتىر. تۇلەكتەر اۋەجايلاردا، اۆياكومپانيالاردا، لوگيستيكالىق جانە اەروناۆيگاتسيالىق ۇيىمداردا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
وتىرىستى قورىتىندىلاعان پرەمەر- مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ جۇك تاسىمالدايتىن وتاندىق اۋە كومپانياسىنىڭ پاركىنە قاتىستى تاپسىرما بەردى.
- ءبىز قازاقستانعا شەتەلدىك اۋە كومپانيالارىن اكەلۋ، سونداي-اق ترانزيتتىك جۇك رەيستەرىنىڭ سانىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اۆياوتىن باعاسىن بارىنشا ءتيىمدى ەتتىك. مەملەكەت باسشىسى جۇك تاسىمالدايتىن وتاندىق اۋە كومپانياسىن قۇرۋدى تاپسىردى. بۇل جوبا قازىرگى تاڭدا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بيىل قازان ايىندا العاشقى جۇك بورتى قازاقستانعا جەتكىزىلۋگە ءتيىس. كولىك مينيسترلىگى وسى ماسەلەنى ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاسىن، - دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.
سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى مىنا ماسەلەلەرگە نازار اۋدارتتى:
بىرىنشىدەن، كولىك مينيسترلىگى وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ازاماتتىق اۆياتسيانى دامىتۋدىڭ 2050 -جىلعا دەيىنگى ماستەر-جوسپارىن (سامر-2050) بەكىتۋ جونىندە شارالار قابىلداۋى كەرەك. وندا شاعىن جانە وڭىرلىك اۆياتسيانى، پيلوتسىز اۋە كولىگىن دامىتۋ، سونداي-اق جاڭا بالامالى وتىندى پايدالانۋ مەن ساقتاۋدىڭ وزىق تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ شارالارى مىندەتتى تۇردە كوزدەلۋگە ءتيىس؛
ەكىنشىدەن، ەۋروپاداعى EASA جانە ا ق ش-تاعى FAA سياقتى الەمدىك رەتتەۋشىلەر كوممەرتسيالىق اەرو-تاكسي اپپاراتتارىن سەرتيفيكاتتاۋ قاعيدالارىن ازىرلەپ قويدى. ءبىز دە اەرو- تاكسي، دروندار مەن باسقا دا ۇشۋ اپپاراتتارىنىڭ جاڭا تۇرلەرىن ىسكە قوسۋعا دايىن بولۋىمىز كەرەك؛ كولىك مينيسترلىگى بيىلعى ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قالالىق اۋە ۇتقىرلىعى (UAM) ماسەلەلەرى بويىنشا قاجەتتى زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردى قابىلداۋدى قامتاماسىز ەتۋى قاجەت؛
ۇشىنشىدەن، شىعىس قازاقستان، ماڭعىستاۋ، قوستاناي، پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى بەلگىلەنگەن مەرزىمدەردى قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ، كاتونقاراعاي، زايسان، كەندىرلى جانە ارقالىق اۋەجايلارىن بيىل ۋاقتىلى پايدالانۋعا بەرۋى، سونداي-اق پاۆلودارداعى اۋەجايدى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ كەرەك.
اۆتور
مارلان جيەمباي