مۇنداي شابۋىلدار كوبىنە قۇپيا اقپاراتتى ۇرلاۋ، جۇيەنىڭ جۇمىسىن بۇزۋ نەمەسە بۇعاتتاپ، اقشا تالاپ ەتۋ ماقساتىندا جاسالادى.
دەگەنمەن كيبەرقىلمىسكەرلەردىڭ كوزدەيتىنى تەك ءىرى كومپانيالار عانا ەمەس. قاراپايىم ادامدى الداۋ ءۇشىن كەيدە «سالەمدەمەڭىز كەلدى» دەگەن ءبىر حابارلاما، جالعان سىلتەمە نەمەسە ءبىر قوڭىراۋدىڭ ءوزى جەتكىلىكتى.
ونىڭ ۇستىنە جاساندى ينتەللەكت دامىعان سايىن الاياقتىق تاسىلدەرى دە كۇردەلەنىپ كەلەدى. كومپانيالار مۇنداي شابۋىلدان قالاي قورعانادى؟ بۇل تۋرالى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك اۋديتورى ايدا كاربايەۆا Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ «بۇگىن. LIVE» باعدارلاماسىندا جاۋاپ بەرەدى.
قازاقستاندا بيزنەسكە كيبەرقاۋىپسىزدىك قىزمەتتەرىن ۇسىناتىن كومپانيالار سانى ارتىپ كەلەدى. ولار اقپاراتتىق جۇيەلەردى تەكسەرۋ، وسال تۇستاردى انىقتاۋ جانە كيبەرشابۋىلداردىڭ الدىن الۋ باعىتىندا قىزمەت كورسەتەدى.
- كيبەرقاۋىپسىزدىك قىزمەتتەرىن پايدالانۋ بيزنەس ءۇشىن وتە ماڭىزدى. اسىرەسە شاعىن كومپانيالاردا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىككە جاۋاپ بەرەتىن مامان نەمەسە قاجەتتى تەحنيكالىق قۇرالدار مەن باعدارلامالار بولماۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا ولار كيبەرقاۋىپسىزدىك كومپانيالارىنىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى،- دەدى مامان.
ايدا كاربايەۆانىڭ ايتۋىنشا، كومپانيالار ۇسىناتىن نەگىزگى قىزمەتتەردىڭ ءبىرى - اۋديت جانە پەنتەست. بۇل كەزدە اقپاراتتىق جۇيە ىقتيمال شابۋىلداۋشىنىڭ كوزىمەن تەكسەرىلىپ، وسال تۇستارى انىقتالادى. سونىمەن قاتار SOC ورتالىعى جۇيەدە بولىپ جاتقان وقيعالاردى باقىلاپ، ىقتيمال قاۋىپتەردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
كيبەرشابۋىلداردىڭ ءجيى كەزدەسەتىن تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى - قىزمەتكەردى الداۋ ارقىلى جۇيەگە كىرۋ. مىسالى، الاياقتار باسشىنىڭ اتىنان ەسەپشىگە نەمەسە باسقا قىزمەتكەرگە شۇعىل حابارلاما جىبەرۋى مۇمكىن.
- الاياقتار ادامنىڭ ەموتسياسىن پايدالانادى. «شۇعىل» دەگەن حابارلامانى العان قىزمەتكەر سىلتەمەگە ءوتىپ، لوگينى مەن قۇپياءسوزىن ەنگىزۋى مۇمكىن. وسى ارقىلى الاياقتار كومپانيانىڭ ىشكى جۇيەلەرىنە قول جەتكىزەدى. قاراپايىم قىزمەتكەر ارقىلى ۇلكەن حولدينگتىڭ بازاسىنا كىرىپ كەتۋى مۇمكىن. ال ول جەردە قىزمەتكەرلەردىڭ جەكە دەرەكتەرىنەن باستاپ، كومپانيانىڭ ىشكى قۇجاتتارىنا دەيىنگى ماڭىزدى اقپارات ساقتالادى،- دەدى ول.
ماماننىڭ سوزىنشە، مۇنداي قاۋىپتەن قورعانۋ ءۇشىن تەحنيكالىق جۇيەلەردى جەتىلدىرۋمەن قاتار، قىزمەتكەرلەردىڭ سيفرلىق ساۋاتىن ارتتىرۋ دا ماڭىزدى.
كيبەرشابۋىل كومپانياعا قارجىلىق شىعىن كەلتىرىپ قانا قويماي، كليەنتتەر الدىنداعى بەدەلىنە دە كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن. ال جەكە دەرەكتەردىڭ تارالۋى كەيىنگى الاياقتىق ارەكەتتەرگە جول اشۋى ىقتيمال.
- ءتىپتى جەكە دەرەكتەردى ەنگىزبەسەڭىز دە، كۇماندى سىلتەمەگە ءوتۋدىڭ ءوزى قاۋىپتى. سوندىقتان كەز كەلگەن حابارلامانى تەكسەرىپ، بەلگىسىز سىلتەمەلەرگە وتپەۋ قاجەت،- دەدى مامان.
ايتا كەتەيىك، قازاقستاندا كيبەرقاۋىپسىزدىك ماماندارىنا ارنالعان گرانتتار ارتادى.