بيىل بيلىك ءبىرقاتار شارا قولدانىپ، جاعداي ءسال بولسىن تۇزەلەيىن دەدى. «ءبىراق ونىڭ ءوزى ۇزاققا بارمايدى»، - دەيدى ساراپشىلار. ال دوللار كەرىسىنشە، كۇشەيىپ بارادى. سوندا بۇل قالاي بولعانى؟
وتكەن اپتانىڭ اياعىندا 1 دوللار شامامەن 95 رۋپيدەن ساۋدالاندى. بۇل - نەگىزى، كەيىنگى ەكى ايداعى ەڭ جاقسى كورسەتكىش. وعان ءۇندىستاننىڭ ورتالىق بانكىنىڭ ارالاسۋى سەبەپ. بيىل دوللار قۇنى 97 رۋپيگە دەيىن جاقىنداعان. كەي ينۆەستورلار 100-گە جەتۋى ابدەن مۇمكىن دەپ توپشىلايدى. رۋپيدىڭ جىلدار بويى قۇلدىراپ كەلۋىنە ەلدەگى ينفلياتسيانىڭ جوعارى دەڭگەيى اسەر ەتتى.
بحاسكار داتتا، Bloomberg ساراپشىسى:
- ءۇي شارۋاشىلىقتارى شىعىندارىنىڭ ەداۋىر بولىگىن ازىق-تۇلىككە جۇمسايدى، ال ازىق-تۇلىك باعالارى مۋسسوندار مەن اپتاپ ىستىق سياقتى اۋا رايى فاكتورلارىنىڭ اسەرىنەن ءجيى كۇرت قۇبىلىپ تۇرادى. جەتكىزۋ تىزبەكتەرىندەگى ىركىلىستەر مەن ەكونوميكانىڭ بەيرەسمي سەكتورىنىڭ ءبىر بولىگىندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ تومەندىگى دە ينفلياتسيالىق قىسىمدى كۇشەيتەدى. بىلتىر ءۇندى ۆاليۋتاسىنىڭ ەداۋىر تومەندەۋىنە ا ق ش- تىڭ ءۇندىستان يمپورتىنا ەنگىزگەن باج سالىعى مەن سونىڭ سالدارىنان جەرگىلىكتى قور نارىعىنان شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ جاپپاي كەتۋى سەبەپ بولدى. تامىز ايىندا ا ق ش ءۇندىستان تاۋارلارىنا %50 باج سالىعىن ەنگىزدى. بۇل - ازياداعى ەڭ جوعارعى سالىق.
بيىل مامىر ايىنىڭ سوڭىنا قاراي شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇندى اكسيالارىنان 23 ميلليارد دوللارعا جۋىق قارجىنى شىعارىپ الىپ كەتتى. بۇل - رەكورد. قازىر مەملەكەت سىرتتان ينۆەستور تارتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن قاراستىرىپ جاتىر.
تۋحين كانتا پاندەي، قۇندى قاعازدار جانە بيرجا جونىندەگى كەڭەستىڭ ءتوراعاسى:
- ءۇندىستاندا جانە وزگە دە مەملەكەتتەردە شەتەلدىك قاتىسۋشىلارمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋ كەزىندە مەن، بىرىنشىدەن، ءبىزدىڭ تىركەۋ پروتسەسى ءالى دە تىم كوپ ۋاقىتتى قاجەت ەتەتىنىن ءتۇسىندىم. بۇل قولايسىز. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز - مەرزىمدى بىرنەشە كۇنگە دەيىن قىسقارتۋ. ءبىز قولما-قول اكسيالار نارىعىن ودان ءارى دامىتىپ، وتىمدىلىكتى ارتتىرعىمىز كەلەدى.
بيىل ا ق ش- يران سوعىسى ونسىز دا ازەر تۇرعان رۋپيدىڭ جاعدايىن ودان ءارى قيىنداتتى. ويتكەنى ءۇندىستان - مۇناي يمپورتىنا تاۋەلدى مەملەكەت. قارا التىندى سىرتتان ساتىپ الۋ بويىنشا قىتاي جانە ا ق ش-تان كەيىن ءۇشىنشى ورىندا. %90- عا جۋىق قاجەتتىلىگىن شەتەلدىك تاۋار ەسەبىنەن جابادى. سوندىقتان وتىن باعاسى وسكەن سايىن مەملەكەت شەتەلدىك ۆاليۋتانى كوپتەپ ساتىپ الۋعا ءماجبۇر. اسىرەسە، دوللاردى. سالدارىنان رۋپيگە سۇرانىس ازايادى.
Bloomberg باسىلىمىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، مۇناي باررەلىنە 100 دوللاردان ساۋدالانسا، ال گاز باعاسى سوعىسقا دەيىنگى دەڭگەيدەن %50- عا ارتسا، ءۇندىستاننىڭ يمپورتتىق شىعىندارى ايىنا 5 ميلليارد دوللارعا ۇلعايادى. ناۋرىز ايىندا ءۇندىستاننىڭ ورتالىق بانكى رۋپيدى قولداۋ ءۇشىن قاتاڭ شارالار قابىلدادى. الايدا بۇل دا ۇزاققا اپارمادى. ۇكىمەت وتىن باعاسىن كوتەردى ءتىپتى، التىن يمپورتىنا شەكتەۋ قويدى. بۇل ەلدىڭ ۆاليۋتالىق رەزەرۆىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن قاجەت.
«الايدا اعىمداعى شوت تاپشىلىعى مەن شەتەلدىك كاپيتالدىڭ جاپپاي سىرتقا شىعارىلۋى ۆاليۋتاعا قىسىمدى كۇشەيتە بەرەدى»، - دەيدى ساراپشىلار.
ا ق ش ۆاليۋتاسى كۇشەيدى
ال دوللار كەرىسىنشە، كۇشەيدى. ساراپشىلار ءۇشىن بۇل - كۇتپەگەن جاعداي. ويتكەنى بۇعان دەيىن ا ق ش ۆاليۋتاسى السىرەيدى دەگەن پىكىرلەر ايتىلعان. الايدا قازىر بايقاپ وتىرعانىمىزداي، يرانداعى اسكەري شيەلەنىس امەريكالىق ۆاليۋتاعا كاپيتال اعىنىنىڭ ارتۋىنا سەبەپ بولدى. ويتكەنى دوللار نەگىزگى «قورعانىس اكتيۆى» رەتىندەگى مارتەبەسىن ساقتاپ وتىر. رەيتەر اگەنتتىگى يرانعا شابۋىل جاسالعان سوڭ ينۆەستورلار دوللار ساتىپ الۋعا اسىققانىن جازادى. وسىلايشا، تاياۋ شىعىستاعى قاقتىعىس باستالعالى دوللار %2- عا نىعايعان.
پاتريك تومسون، Jpmorgan Asset Management كومپانياسىنىڭ ەۋروپا، تاياۋ شىعىس جانە افريكا بولىمشەسىنىڭ باسشىسى:
- ا ق ش دوللارى قازىر كۇشەيىپ تۇرعانىمەن، ۇزاقمەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا السىرەيدى دەۋگە نەگىز بار. بۇل قۇراما شتاتتاردىڭ مەملەكەتتىك قارىز دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى.
بيىل ا ق ش مۇناي ەكسپورتى بويىنشا ساۋد ارابياسىن باسىپ وزىپ، الەمدە ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. ەكسپورت كولەمى يمپورتقا قاراعاندا باسىم. كەيىنگى ەكى اي شاماسىندا ەلدەن 250 ميلليون باررەلدەي مۇناي سىرتقا شىعارىلدى. Bloomberg مالىمەتىنە قاراعاندا، بۇل امەريكالىق ۆاليۋتاعا قوسىمشا قولداۋ بولعان.
24.kz