Kazinform ءتىلشىسى اۋلادا قانداي ارەكەتتەرگە تىيىم سالىنعانىن جانە زاڭ بۇزعاندارعا قانشا ايىپپۇل سالىناتىنىن انىقتادى.
قوقىس ورتەۋ مەن كاۋاپ ءپىسىرۋ
كۇز كەلىسىمەن كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ دە، جەكە تۇرعىن ۇيلەردىڭ دە اۋلالارىندا تۇسكەن جاپىراق كوبەيەدى. ونى جيناپ، ورتەپ جىبەرۋ كوپشىلىك ءۇشىن ۇيرەنشىكتى ادەتكە اينالعان. الايدا مۇنداي ارەكەت ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعانىن ءبارى بىلە بەرمەيدى.
— ءورت قاۋىپسىزدىگى قاعيدالارىنىڭ 59-تارماعىنا سايكەس، عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردان كەمىندە 50 مەتر قاشىقتىقتا عانا قالدىقتار مەن قوقىستى ورتەۋگە رۇقسات ەتىلەدى. الايدا ساياجاي ۋچاسكەلەرى مەن تۇرعىن ۇيلەردىڭ اۋلالارىندا مۇنداي اراقاشىقتىقتى ساقتاۋ كوبىنە مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان، اسىرەسە ءورت قاۋپى جوعارى كەزەڭدە قوقىس ورتەۋگە قاتاڭ تىيىم سالىنادى، — دەدى اقمولا وبلىسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ءورت ءسوندىرۋ جانە پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار باسقارماسىنىڭ اعا ينجەنەرى، ازاماتتىق قورعاۋ اعا لەيتەنانتى ساكەن سالپىقوۆ.
بۇل تالاپتى بۇزعاندارعا اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 336-بابى، ياعني «قالدىقتاردى جيناۋ نەمەسە جاعۋ كەزىندە اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ جانە ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن ساقتاماۋ» بابى بويىنشا ايىپپۇل سالىنادى. جەكە تۇلعالار ءۇشىن ايىپپۇل مولشەرى — 20 اەك (86500 تەڭگە)، لاۋازىمدى ادامدار ءۇشىن — 50 اەك (216250 تەڭگە).
ماماننىڭ ايتۋىنشا، جىل باسىنان بەرى اقمولا وبلىسىندا وسى باپ بويىنشا 76 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلىپ، جالپى سوماسى 6 ميلليون 141 مىڭ 500 تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان.
ال اۋلادا كاۋاپ ءپىسىرۋدىڭ دە وزىندىك تالاپتارى بار. مانگالدى كەز كەلگەن جەرگە ورنالاستىرۋعا بولمايدى.
— مانگال عيماراتتان كەمىندە 10 مەتر قاشىقتىقتا ورنالاسۋى كەرەك. ونىڭ اينالاسى جانعىش ماتەريالداردان تازارتىلىپ، ارنايى جابدىقتالۋى قاجەت. مانگال مەتاللدان جاسالىپ، اياقتارى بولۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار جانىندا ءورت سوندىرۋگە ارنالعان سۋ نەمەسە قۇم سياقتى قۇرالدار تۇرعانى ءجون. بۇل تالاپتار بۇزىلعان جاعدايدا ا ق ب ت ك- ءنىڭ 410-بابىنىڭ 1-بولىگى («ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن بۇزۋ») قولدانىلادى. جەكە تۇلعالارعا 5 اەك (21625 تەڭگە) مولشەرىندە ايىپپۇل سالىنادى، — دەدى ساكەن سالپىقوۆ.
كوپقاباتتى ءۇيدىڭ اۋلاسىندا كولىك جۋۋعا بولمايدى
كەيبىر كولىك يەلەرى ءۇيىنىڭ الدىنا شەلەك سۋ الىپ شىعىپ، كولىگىن جۋىپ جاتادى. الايدا كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋماعىندا كولىك جۋۋعا رۇقسات جوق.
— ەگەر اۋلا جەكە ءۇيدىڭ قورشالعان اۋماعى بولسا، كولىك جۋۋ زاڭ بۇزۋشىلىق بولىپ سانالمايدى. ال كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋلاسىندا كولىك جۋۋعا بولمايدى. مۇنداي جاعدايدا ازامات ەكى باپ بويىنشا جاۋاپقا تارتىلۋى مۇمكىن. ءبىرىنشىسى — اقبتك- ءنىڭ 434-2-بابى، ياعني ورتاق پايدالانىلاتىن ورىنداردى لاستاۋ. بۇل باپ ساياباقتار مەن باسقا دا قوعامدىق اۋماقتاردى لاستاۋعا، قوقىستى بەلگىلەنبەگەن جەرگە تاستاۋعا قاتىستى قولدانىلادى. وعان كوپقاباتتى ءۇيدىڭ اۋلاسىندا كولىك جۋۋ دا جاتادى. العاش رەت قۇقىق بۇزعان ادامعا 10 اەك (43250 تەڭگە) ايىپپۇل سالىنادى نەمەسە قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىلۋى مۇمكىن. ەگەر وسى ارەكەت ءبىر جىل ىشىندە قايتالانسا، ايىپپۇل 20 اەك- كە (86500 تەڭگە) دەيىن وسەدى، — دەپ ءتۇسىندىردى اقمولا وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتى قوعامدىق قاۋىپسىزدىك باسقارماسىنىڭ ەرەكشە تاپسىرمالار جونىندەگى اعا ينسپەكتورى، پوليتسيا پودپولكوۆنيگى ۆالەنتينا سەركينا.
بۇدان بولەك كولىكتى بەلگىلەنبەگەن جەردە جۋعان ادامعا اقبتك- ءنىڭ 505-بابى، ياعني «اباتتاندىرۋ قاعيدالارىن بۇزۋ» بابى بويىنشا دا شارا قولدانىلۋى مۇمكىن. بۇل جاعدايدا پوليتسيا قىزمەتكەرى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ سيپاتىنا قاراي ەسكەرتۋ جاساۋى نەمەسە 20 اەك (86500 تەڭگە) كولەمىندە ايىپپۇل سالۋى مۇمكىن. ەگەر قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرمەگەن قۇقىق بۇزۋشىلىق بولسا، ەسكەرتۋمەن شەكتەلۋى ىقتيمال.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا، تۇرعىنداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتىپ، كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ اۋلاسىندا كولىك جۋۋ دەرەكتەرى ازايعان. جىل باسىنان بەرى مۇنداي جاعدايلار جەكەلەگەن وقيعالار رەتىندە عانا تىركەلگەن.
ايتا كەتەيىك، قوقىستى بەلگىلەنبەگەن جەرگە تاستاعانى ءۇشىن دە ازامات اقبتك- ءنىڭ 434-2 جانە 505-باپتارى بويىنشا جاۋاپقا تارتىلۋى مۇمكىن.
— اقمولا وبلىسىندا اباتتاندىرۋ قاعيدالارى بەكىتىلگەن. وندا قانداي ارەكەتتەردىڭ زاڭ بۇزۋشىلىق سانالاتىنى كورسەتىلگەن. ماسەلەن قازىر اۆتوتۇراقتاعى ورىندى يەلەنىپ قالۋ ءۇشىن وعان ەسكى كولىك دوڭگەلەكتەرىن قويىپ كەتۋ جيىلەگەن. بۇل دا اباتتاندىرۋ قاعيدالارىن بۇزۋ بولىپ سانالادى. وبلىستا مۇنداي جاعدايلار كوپ كەزدەسەدى. سونداي-اق قوقىستى كونتەينەرگە سالماي، جانىنا تاستاۋ، ءىرى كولەمدى زاتتاردى، ياعني شكاف، ۇستەل، ماتراس سەكىلدى بۇيىمداردى قوقىس الاڭىنا شىعارىپ قويۋ دا زاڭعا قايشى. قوقىس الاڭى تەك تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتارعا ارنالعان. ال ءىرى كولەمدى زاتتاردى تۇرعىن ءوزى شىعارىپ، كوممۋنالدىق قىزمەتتەرمەن كەلىسىمشارت جاساۋى كەرەك، — دەدى ۆالەنتينا سەركينا.
ونىڭ ايتۋىنشا، جىل باسىنان بەرى اقمولا وبلىسىندا اباتتاندىرۋ قاعيدالارىن بۇزعانى ءۇشىن ا ق ب ت ك- ءنىڭ 505-بابى بويىنشا 11 مىڭنان استام ادام جاۋاپقا تارتىلعان.
ءۇي جانۋارلارىمەن سەرۋەندەۋ ءتارتىبى
ءۇي جانۋارلارىنىڭ يەلەرىنە دە ايىپپۇل سالىنۋى مۇمكىن.
— ەگەر ازامات ءۇي جانۋارلارىن سەرۋەندەتۋ جانە ۇستاۋ قاعيدالارىن بۇزسا، اقبتك- ءنىڭ 407-2-بابى بويىنشا جاۋاپقا تارتىلادى. جەكە تۇلعالارعا 10 اەك (43250 تەڭگە)، زاڭدى تۇلعالارعا 30 اەك (129750 تەڭگە) مولشەرىندە ايىپپۇل قاراستىرىلعان، — دەدى ۆالەنتينا سەركينا.
ەڭ الدىمەن ءۇي جانۋارىن قاراۋسىز جىبەرۋگە بولمايدى، ياعني ءيت يەسىنىڭ باقىلاۋىنسىز كوشەدە نەمەسە جول بويىندا ەركىن جۇرمەۋى كەرەك.
ءيتتى سەرۋەنگە شىعارعاندا يەسى ونى مىندەتتى تۇردە قارعىباۋعا بايلاۋعا ءتيىس. ال قاباعان تۇقىمدى يتتەرگە تۇمىلدىرىق كيگىزۋ قاجەت.
اقمولا وبلىسىندا جىل باسىنان بەرى يتتەردى سەرۋەندەتۋ قاعيدالارىن بۇزعانى ءۇشىن 283 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.
تىنىشتىقتى بۇزۋ
تۇرعىنداردىڭ ءجيى شاعىمداناتىن تاعى ءبىر ماسەلەسى — تۇنگى شۋ. كورشىلەردىڭ تىنىشتىعىن بۇزعانى ءۇشىن دە اكىمشىلىك جازا قاراستىرىلعان.
اقبتك- ءنىڭ 437-بابىنا سايكەس، ساعات 22:00- دەن تاڭعى 09:00- گە دەيىن تىنىشتىقتى بۇزۋعا بولمايدى. بۇل تالاپ تۇرعىن ءۇيدىڭ ىشىندە دە، سىرتىندا دا شۇعىل قاجەتتىلىككە قاتىسى جوق، ادامداردىڭ دەمالۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن شۋلى جۇمىستارعا قولدانىلادى.
سونداي- اق تۇرعىن ۇيلەردىڭ ىشىندە نەمەسە ولارعا جاقىن ورنالاسقان ويىن-ساۋىق ورىندارى دا تىنىشتىق ءتارتىبىن ساقتاۋى كەرەك. جۇمىس كۇندەرى ساعات 22:00- دەن تاڭعى 09:00- گە دەيىن، ال دەمالىس جانە مەرەكە كۇندەرى ساعات 23:00- دەن تاڭعى 10:00- گە دەيىن شۋلاۋعا تىيىم سالىنادى.
بۇل تالاپتى بۇزعان جەكە تۇلعالارعا 5 اەك (21625 تەڭگە) ايىپپۇل سالىنادى. شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى مەن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار ءۇشىن ايىپپۇل — 20 اەك (86500 تەڭگە)، ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە — 30 اەك (129750 تەڭگە)، ال ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە 100 اەك (432500 تەڭگە) كولەمىندە بەلگىلەنگەن.
اقمولا وبلىسىندا جىل باسىنان بەرى تىنىشتىقتى بۇزعانى ءۇشىن 4 مىڭعا جۋىق ادام جاۋاپقا تارتىلعان.
اۋلاداعى كولىك تۇراعى
قازاقستاننىڭ جول ءجۇرىسى قاعيدالارىنا سايكەس، كولىكتى تروتۋارعا، كوگالعا، گۇلزارعا، بالالار جانە سپورت الاڭدارىنا قويۋعا بولمايدى.
— مۇنداي قۇقىق بۇزۋ ءۇشىن اقبتك- ءنىڭ 597-بابىنىڭ 2-بولىگى بويىنشا 10 اەك (43250 تەڭگە) مولشەرىندە ايىپپۇل قاراستىرىلعان، — دەپ ءتۇسىندىردى پوليتسيا وكىلدەرى.
دەمەك جەكە ءۇيدىڭ نەمەسە كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋلاسىندا دا كولىك قويۋ ءتارتىبىن ساقتاۋ قاجەت. اۆتوموبيلدى تەك ارنايى بەلگىلەنگەن ورىنعا قويىپ، جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ، سونىڭ ىشىندە بالالاردىڭ، قارت ادامدار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردىڭ قوزعالىسىنا كەدەرگى كەلتىرمەۋ كەرەك.
جەكە ءۇيدىڭ اۋلاسى بولعان كۇننىڭ وزىندە كەز كەلگەن ارەكەتكە رۇقسات جوق. قوقىس ورتەۋ، كولىك جۋۋ، جانۋارلاردى قاراۋسىز جىبەرۋ، تۇنگى تىنىشتىقتى بۇزۋ نەمەسە كولىكتى بەلگىلەنبەگەن جەرگە قويۋ اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە اكەلۋى مۇمكىن. سوندىقتان اۋلاداعى ءتارتىپتى ساقتاپ، وزگە تۇرعىنداردىڭ دا قۇقىعىن ەسكەرگەن ءجون.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن، كولىكتى ءۇي اۋلاسىندا جۋۋ نە سەبەپتى قاۋىپتى ەكەنىن جازعان ەدىك.
اۆتورلار
كاميلا مۇلىك