ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن الۋ ءتارتىبى قالاي وزگەرەدى؟
زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، جاڭا تالاپ مىندەتتى اۆتوساقتاندىرۋعا قاتىستى. ول كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن ساقتاندىرۋ كومپانيالارى تولەمدى كاسسادان قولما-قول بەرە المايدى.
تولەم الۋ ءۇشىن زارداپ شەككەن ادامنىڭ ءوز اتىنا اشىلعان بانك شوتى نەمەسە كارتاسى بولۋى قاجەت. وتىنىشتە سول شوتتىڭ دەرەكتەمەلەرى كورسەتىلەدى. ال اقشانى اۋدارۋ جانە شوتقا ءتۇسىرۋ كەزىندە الىناتىن كوميسسيانى ساقتاندىرۋ كومپانياسى تولەيدى.
- بۇل وزگەرىس كولىك قۇرالدارى يەلەرىنىڭ ازاماتتىق- قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىگىن مىندەتتى ساقتاندىرۋعا عانا قاتىستى. ەرىكتى ساقتاندىرۋ تۇرلەرى بويىنشا تولەم جاساۋ ءتاسىلى بۇرىنعىداي ساقتاندىرۋ شارتىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بەلگىلەنەدى، - دەدى ارىس داناعاتوۆ.
جاڭا ءتارتىپ جول اپاتىنان كولىگى زاقىمدانعان ازاماتتارعا عانا ەمەس، زارداپ شەككەن جاياۋ جۇرگىنشىلەر مەن جولاۋشىلارعا دا قولدانىلادى. ەگەر جول- كولىك وقيعاسىنان ادام قازا تاپسا، ساقتاندىرۋ تولەمىن الۋعا ونىڭ تۋىستارى قۇقىلى بولۋى مۇمكىن.
نەلىكتەن قولما-قول تولەمنەن باس تارتىپ جاتىر؟
بۇعان دەيىن جول اپاتىنان زارداپ شەككەن ادام ساقتاندىرۋ تولەمىن قالاي الاتىنىن ءوزى تاڭدايتىن. اقشانى قولما-قول الۋعا دا، بانك شوتىنا اۋدارتۋعا دا بولاتىن. سونداي-اق جازباشا ءوتىنىش نەمەسە سەنىمحات نەگىزىندە قاراجاتتى كولىك جوندەيتىن سەرۆيستىڭ شوتىنا تىكەلەي اۋدارۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان ەدى.
زاڭگەردىڭ سوزىنشە، جاڭا تالاپ ساقتاندىرۋ تولەمدەرىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
- قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە، قولما-قول ەسەپ ايىرىسۋ كەزىندە ءتۇرلى كۇماندى ارەكەتتەرگە جول بەرىلۋى مۇمكىن. ماسەلەن، دەلدالدار ساقتاندىرۋ تولەمىنىڭ ءبىر بولىگىن الىپ قالۋى ىقتيمال. ال بانك ارقىلى اۋدارىلعان اقشانىڭ كىمگە تۇسكەنى قۇجات جۇزىندە تىركەلەدى. بۇل قاراجاتتىڭ تىكەلەي زارداپ شەككەن ازاماتقا جەتكەنىن راستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، - دەپ ءتۇسىندىردى ول.
الايدا تولەم ءتاسىلىنىڭ وزگەرۋى ساقتاندىرۋ كومپانيالارى مەن ازاماتتار اراسىنداعى بارلىق ماسەلەنى شەشپەيدى.
- نەگىزگى كەلىسپەۋشىلىكتەر ساقتاندىرۋ تولەمىنىڭ مولشەرىنە قاتىستى. ماسەلەن، كەلتىرىلگەن شىعىننىڭ قالاي باعالانعانى، كولىكتىڭ توزۋ دەڭگەيى ەسكەرىلگەن- ەسكەرىلمەگەنى، تولەمنەن نە سەبەپتى باس تارتىلعانى نەمەسە اقشانىڭ نەگە كەشىكتىرىلگەنى ءجيى داۋ تۋدىرادى. بانك ارقىلى تولەۋ بۇل ماسەلەلەردى شەشپەيدى. تولەم تاسىلىنە قاتىستى داۋلاردىڭ رەسمي ستاتيستيكاسىن كەزدەستىرمەدىم، سوندىقتان ناقتى سان ايتا المايمىن. تاجىريبەدە مىندەتتى اۆتوساقتاندىرۋ بويىنشا كەلىسپەۋشىلىكتەر ءجيى كەزدەسەدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى تولەم مولشەرى مەن ونى تولەۋدەن باس تارتۋعا بايلانىستى، - دەدى ارىس داناعاتوۆ.
ساقتاندىرۋ تولەمىن الۋ مەرزىمى وزگەرە مە؟
زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، جاڭا ەرەجە اقشانى الۋ ءتاسىلىن عانا وزگەرتەدى. تولەم مەرزىمى بۇرىنعى كۇيىندە قالادى.
جالپى ءتارتىپ بويىنشا ساقتاندىرۋ كومپانياسى بارلىق قاجەتتى قۇجاتتى العاننان كەيىن 15 جۇمىس كۇنى ىشىندە اقشانى اۋدارۋعا مىندەتتى.
ەگەر جول اپاتىنان بىرنەشە ادامنىڭ مۇلكىنە زيان كەلسە، بارلىق زارداپ شەگۋشى قۇجاتتارىن تاپسىرعاننان كەيىن جەتى جۇمىس كۇنى ىشىندە تولەم جاسالا باستاۋى ءتيىس. الايدا تولەم العاشقى زارداپ شەگۋشى قۇجات تاپسىرعان كۇننەن باستاپ 15 كۇنتىزبەلىك كۇننەن كەشىكتىرىلمەۋى كەرەك.
ال زارداپ شەككەن ازامات اپاتقا كىنالى جۇرگىزۋشىنىڭ ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا ەمەس، ءوزىن ساقتاندىرعان كومپانياعا جۇگىنسە، اقشا جەتى جۇمىس كۇنى ىشىندە اۋدارىلادى.
- اقشانى بانك ارقىلى اۋدارۋ تولەم تۋرالى شەشىم قابىلدانعاننان كەيىن ونى الۋ ۋاقىتىن ءبىرشاما قىسقارتۋى مۇمكىن. الايدا كوپ جاعدايدا ۋاقىتتىڭ باسىم بولىگى كەلتىرىلگەن شىعىندى باعالاۋعا، قۇجاتتاردى جيناۋعا جانە مەديتسينالىق كۋالاندىرۋدان وتۋگە كەتەدى، - دەدى زاڭگەر.
ساقتاندىرۋ كومپانياسى تالاپتى بۇزسا، نە ىستەۋ كەرەك؟
ەگەر ساقتاندىرۋ كومپانياسى ءتيىستى سومادان از اقشا اۋدارسا نەمەسە تولەمنەن كوميسسيا ۇستالىپ قالسا، الدىمەن ونىڭ سەبەبىن انىقتاۋ كەرەك.
زاڭگەر مۇنداي جاعدايدا بانكتەن شوتتىڭ ءۇزىندى كوشىرمەسىن، ال ساقتاندىرۋ كومپانياسىنان تولەمنىڭ قالاي ەسەپتەلگەنى تۋرالى قۇجاتتى سۇراتۋعا كەڭەس بەرەدى.
سودان كەيىن ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا جازباشا شاعىم ءتۇسىرىپ، جەتىسپەيتىن اقشانى، مىسالى، 10 كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە تولەۋدى تالاپ ەتۋگە بولادى.
ەگەر كوميسسيانى بانك ۇستاپ قالسا، اقشانى قايتارۋ ءۇشىن سول بانككە جۇگىنۋ قاجەت.
ال ساقتاندىرۋ كومپانياسى اقشانى ۋاقىتىندا اۋدارماسا، زارداپ شەككەن ازامات ازاماتتىق كودەكستىڭ 353-بابىنا سايكەس تۇراقسىزدىق ايىبىن تالاپ ەتە الادى.
زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، ونىڭ مولشەرى كەشىكتىرىلگەن سومانىڭ جىلدىق 27 پايىزىن قۇرايدى.
- ەگەر ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا جازعان شاعىم ناتيجە بەرمەسە، قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنە جۇگىنۋگە بولادى. ءوتىنىشتى e-Otinish پورتالى نەمەسە اگەنتتىكتىڭ ونلاين- قابىلداۋ بولمەسى ارقىلى بەرۋگە بولادى. اگەنتتىك ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ ارەكەتىن تەكسەرىپ، زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالسا، ونى جاۋاپكەرشىلىككە تارتا الادى، - دەدى ارىس داناعاتوۆ.
ەگەر ساقتاندىرۋ كومپانياسىمەن تولەم مولشەرى جونىندە كەلىسىمگە كەلۋ مۇمكىن بولماسا، زارداپ شەككەن ازامات سوتقا جۇگىنە الادى.
سوت ارقىلى تولەنبەي قالعان سومانى، تۇراقسىزدىق ايىبىن جانە سوت شىعىندارىن ءوندىرىپ الۋدى تالاپ ەتۋگە بولادى. ول ءۇشىن جول اپاتىنا قاتىستى قۇجاتتار مەن ساقتاندىرۋ تولەمىنىڭ ەسەبىن ۇسىنۋ قاجەت.
بۇعان دەيىن قازاقستاننىڭ قاي قالاسىندا كولىك ساقتاندىرۋ باعاسى تومەن ەكەنىن جازعان ەدىك.