شىڭعىس قاعاننىڭ ءوز تايپاسى 40 قا جۋىق ۇساق رۋلاردان قۇرالعان. ولاردى نيرۋن، دارلەكين دەپ ەكى توپقا اجىراتادى. قازاقتا ءۇيسىن، قوڭىرات، دۋلات، قاتاعان (شانىشقىلى، سانى 500 مىڭ شاماسى)، سۋان ءىرى رۋلارعا جاتادى. قيات، ۇراڭقاي، قورالاس، ماڭعىت، بارلاس، دۇرمەن، بارىن، كەنەگەستەر كىشىرەك رۋلار سانالادى.
وزبەكتە قوڭىرات، ماڭعىت ەڭ ءىرى رۋلارعا كىرەدى، ال بارلاس، كەنەگەس، سۇلتۇز، باياۋت، بارين، قاتاعان ورتاشا رۋلارعا جاتادى. وسى اتالعان رۋلاردىڭ كوبى موڭعول حالىقتارىندا دا بار.
ەندى جالايىر (قازاقتا 500 مىڭنان استام. موڭعولدا حالقا موڭعولدىڭ ەڭ نەڭىزگى بولىگى ، وزبەك، حازارا، نوعاي ت، ب ۇلتتار ىشىندە)، شانشىعۇت (شانىشقىلى)، كۇرلەۋىت (قىپشاق ىشىندە)، ويماۋىت (دۋلات ىشىندە)، جۇرىق (نايمان باعانالى ىشىندە)، چىناس(جاناس نەمەسە جانىس دۋلات ىشىندە)، كەڭگىت، سالجىعۇت (باشقۇرت ىشىندە)، قادارقىن، تايشىعۇت، جاجىرات، نوياعۇت (وزبەك، قىرعىز ىشىندە)، قوڭقوتان، سەجۋەيت (ارعىن، توبىقتى ىشىندە)، قاپتۇرقاس رۋلارى كورسەتىلدى.
بۇل سول داۋىردە موڭعولداردىڭ موڭعوليادان تىس وڭىرلەرگە جاپپاي تارالعانىن كورسەتەدى، تەك موڭعولدا عانا بار دەگەن قاتە پىكىر.
موڭعول يمپەرياسىنىڭ قۇرىلۋى مەن كەڭەيۋىنە ىلەسە بۇل رۋلار ەۋرازيالىق كەڭىستىككە كەڭىنەن تارادى. موڭعولدىڭ ءتورت ۇلىسىندا تۇگەل بار ەدى، قازىر سول ءتورت ۇلىستىڭ ىشىندە قازاق (سانى 20-25 ميلليون، كوبى جوشى ۇلىسى، ءبىر ءبولىمى شاعاتاي ۇلىسى مەن ۇگەدەي ۇلىسى)، وزبەك (كوبى جوشى مەن شاعاتاي ۇلىسى)، موڭعول ( سانى 10 ميلليون، دەنى يۋان يمپەرياسى) ءۇش ۇلتتى نەنىزگە الىپ ايتۋعا بولادى، بۇل ءۇش حالىقتىڭ سانى 75-80 ميلليون. تاعى قىرعىز، حازارا، نوعاي، باشقۇرت، قىرىم تاتارلارى، قاراقالپاقتاردان دا وسى رۋلاردى كەزىكتىرۋگە بولادى. سوندىقتان شىڭعىس قاعاننىڭ تاريحى وسى رۋلاردىڭ ورتاق تاريحى، ونى تەك ءبىر مەملەكەت، ءبىر ۇلىتقا مەنشىكتەۋگە بولمايدى.
تاعى ءسىبىر حالىقتارى، قىتاي، دۇڭعان، ۇيعىر، تۇركىمەن، كورەي، تۇرىك، ازەربايجان، تاتار، ورىس، يران ت. ب ۇلتقا ءسىڭىپ كەتكەندەردە بار ەكەنىن ۇمىتپاۋ.
نيرۋن، دارلەكين ءنىڭ 40 رۋىنىڭ تالايى شىڭعىس حاننىڭ تۇسىندا رۋ دارەجەسىنە جەتپەگەن. مىسالى قيات شىڭعىس حانعا دەيىن 4 ۇرپاق. تايشۋت ءامباعاي حان ۇرقى، ولدا ءۇش ۇرپاق، ال ماڭعىت، ۇرۋت، سەجۋەيت، بارلاس، بۋدات، نوياعىتتار التى ۇرپاق، بەسۋت بەس ۇرپاق، ال ورنار، قوڭقوتان، ارۋلات، ءسۇنيت، كەنەگەس، قاپتۇرقاستار ءتورت ۇرپاق بولعان. ال جاجىرات، جاۋرەت، قاتاعان، سالجۋىت، بارىندار 7-8 اتا بولعان. ولار رۋ دارەجەسىنە جەتكەن. ال دۇربەندەر 11 ۇرپاق ەدى. قازىردە 11-12 ۇرپاققا جەتكەن رۋلاردىڭ كەيىندە 20-30 مىڭ، ءتىپتى 40-50 مىڭ ادامى بار. وسى ەسەپپەن شىڭعىس قاعاننىڭ تۇسىندا جالپى سانى 40-30 مىڭ ءۇي بولعان بولادى (نيرۋننان تىسقارى قوڭىرات 4000 ءۇي، وزگە ءۇيسىن 2-3 مىڭ ءۇي، باياۋت، ۇراڭقاي، سۇلتۇز، كەڭگىت، كەلەڭگىتتەر مىڭ ۇيدەن دەسەك 12-13 مىڭ ءۇي، 60-70 مىڭ حالىق).