كەڭەس ءداۋىرىنىڭ العاشقى «حاكەرى» اتانعان قازاق

استانا. قازاقپارات - 1970-جىلداردىڭ باسىندا الماتىدا قاراپايىم جۇمىسشى وتباسىندا مۇرات ۋرتەمبايەۆ ەسىمدى ۇل ءوسىپ كەلە جاتتى. ول 1973 -جىلى فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىن ۇزدىك ءبىتىرىپ، ماسكەۋگە - مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتكە وقۋعا اتتاندى. قابىلەتتى ءارى بولاشاعىنان زور ءۇمىت كۇتتىرگەن بالاعا اتا-اناسى بارىن سالىپ جاعدايىن جاساعان ەدى.

مۇرات ماتەماتيكا ماماندىعى بويىنشا جوعارى جەتىستىكپەن ديپلوم السا دا، عىلىمعا جولى اشىلمادى. كەڭەس جۇيەسى تۇلەكتەردى تىكەلەي ءبولۋ تارتىبىمەن ورنالاستىراتىن، ءسويتىپ ول الماتىدان 3000 شاقىرىم جەردەگى تولياتتي قالاسىنداعى اۆتوۆاز (لادا زاۋىتى) كاسىپورنىنا ينجەنەر بولىپ تاعايىندالدى. بۇل ونىڭ ارمانداعان عىلىمي باعىتى ەمەس ەدى.
زاۋىتتاعى العاشقى جىلدارى ول ءبولىم ىشىندەگى بەيرەسمي يەرارحيا مەن ۇلتىنا بايلانىستى كەمسىتۋشىلىكتەردى بايقايدى. تاجىريبەلى ينجەنەرلەر ونى تەك ۇساق-تۇيەك جۇمىستارعا جۇمساپ، ءبىلىمىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرمەيتىن. ول كەزدە زاۋىت يتاليانىڭ FIAT 124 ۇلگىسى نەگىزىندە لادا شىعارىپ جاتقان. اعا ينجەنەرلەر ادەيى جۇيەنى بۇزىپ، كەيىن وزدەرى «تۇزەتىپ»، سىياقى مەن شەتەلگە ساياحاتتاۋعا جولداما يەلەنەتىن. كەيدە مۇراتتان دا كومەك السا دا، باسشىلىققا ونىڭ ەڭبەگىن ايتپايتىن.
ۋادە ەتىلگەن جالاقى ءوسىمى دە، مانساپتىق جوعارىلاۋ دا ورىندالمادى. اقىرى 1983 -جىلى مۇرات ولارعا «ساباسىنا ءتۇسىرۋدى» ويلادى. ول قۇپيا كود جازىپ، قۇراستىرۋ جەلىسىنىڭ باسقارۋىنا ەنگىزىپ سالىپ اۋىلىنا دەمالىسقا كەتىپ قالادى. ونىڭ ەسەبى بويىنشا اقاۋ ونىڭ كەزەكشىلىگى كەزىندە شىعۋى كەرەك ەدى، ءبىراق ءۇش كۇن بۇرىن ىسكە قوسىلىپ، بۇكىل قۇراستىرۋ سەحىنىڭ جۇمىسىن توقتاتتى. زاۋىت بىرنەشە كۇن جۇمىس ىستەمەي، جوسپارلى نورماسىن ورىنداي الماي قالادى. 
سوڭىندا بۇنى مۇرات جاساعانىن انىقتاپ شىعادى. ءبىراق ول كەزدە «حاكەرلىك» زاڭدا قاراستىرىلماعاندىقتان، تۇرمەگە قاماۋعا نەگىز بولمادى. دەگەنمەن زاۋىتقا كەلگەن شىعىن ءۇشىن ەكى لادانىڭ قۇنىمەن ايىپ سالىندى. ول كەزدەرى قاراپايىم جۇمىسشىعا ءبىر لادانى ساتىپ الۋ دا مۇمكىن ەمەستىڭ قاسى ەدى، سوندىقتان بۇل وراسان زور جازا بولدى.
مۇراتتى قاراپايىم مەحانيكتىك جۇمىسقا ءتۇسىرىپ، ول كەڭەس وداعى تاراعانعا دەيىن اۆتوزۆاتتا جۇمىستادى. كەيىن ەلىنە ورالىپ، قازاقستانداعى ءىرى كومپانيالاردىڭ بىرىندە پروگرامميست بولىپ ەڭبەك ەتىپ، 2010 -جىلى دۇنيەدەن وتكەن. 

qazaqnews