ءوز تاجىريبەڭىزدى قالاي دۇرىس باعالاۋعا، تۇيىندەمەنى جاڭارتۋعا جانە سۇحباتقا دايىندالۋعا بولاتىنىن Tengrinews.kz ءتىلشىسى انىقتاپ كوردى.
جۇمىس ىزدەۋدى نەدەن باستاعان ءجون؟
العاشقى قادام - ءوز سالاڭىزداعى قازىرگى بوس جۇمىس ورىندارىن قاراپ شىعۋ جانە بۇرىنعى ارىپتەستەرىڭىزبەن سويلەسۋ.
بوس جۇمىس ورىندارى مەن ۇمىتكەرلەرگە قويىلاتىن تالاپتاردى، مىسالى، Enbek.kz ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىنان كورۋگە بولادى: وندا تۇيىندەمە جاساۋعا، ىزدەۋ پارامەترلەرىن رەتتەۋگە جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ۇسىنىستارىنا جاۋاپ بەرۋگە مۇمكىندىك بار. ەگەر قازىر جۇمىسسىز بولساڭىز، ءدال سول Enbek.kz پلاتفورماسىندا، eGov نەمەسە مانساپ ورتالىعى ارقىلى تىركەلۋگە بولادى.
HR- ديرەكتور كريستينا كيسەليەۆا ءوزىڭىزدى تولىق دايىن سەزىنگەنشە كۇتپەي، سۇحباتتارعا بارا بەرۋگە كەڭەس بەرەدى. سەبەبى ولار تەك جۇمىس تابۋ ءۇشىن ەمەس، ەڭبەك نارىعىنداعى ءوز سۇرانىسىڭىزدى ءتۇسىنۋ ءۇشىن دە قاجەت. سونداي-اق ساراپشى داعدىلاردى ءۇش توپقا ءبولۋدى ۇسىنادى: كاسىبي ءبىلىم، جۇمىس داعدىلارى جانە جەكە قاسيەتتەر.
نەنى جاقسى ىستەي الاتىنىڭىزدى، ال نەنىڭ ءۇزىلىس كەزىندە ەسكىرىپ قالعانىن ءتۇسىنۋ ماڭىزدى. مىسالى، باعدارلامالار مەن قۇرالدار وزگەرۋى مۇمكىن، ءبىراق ادامدارمەن ءتىل تابىسۋ، كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ، ماسەلەلەردى شەشۋ جانە پروتسەستەردى باسقارۋ تاجىريبەسى ەشقايدا جوعالمايدى.
IT ،digital، مەديا جانە ريتەيل سالالارىندا 11 جىلدىق تاجىريبەسى بار HR- ديرەكتور
ءوز تاجىريبەڭىزدى وزەكتى بوس جۇمىس ورىندارىنداعى تالاپتارمەن سالىستىرىڭىز. وسىلايشا قاي ءبىلىمنىڭ بىردەن قاجەت بولاتىنى، ال قاي قۇرالداردى قايتا مەڭگەرۋ كەرەك ەكەنى ايقىندالادى.
تۇيىندەمەدە ءۇزىلىس تۋرالى نە جازۋ كەرەك؟
ەڭبەك تاريحىنداعى ۇزاق ءۇزىلىستى جاسىرۋدىڭ قاجەتى جوق. تۇيىندەمەدە ونىڭ سەبەبىن - مىسالى، دەكرەت - قىسقاشا كورسەتىپ، نەگىزگى نازاردى تاجىريبەگە، داعدىلار مەن جەتىستىكتەرگە اۋدارعان ءجون.
«ەڭ باستىسى، جۇمىس بەرۋشى تەك ءۇزىلىستى ەمەس، ءسىزدىڭ قانداي تاجىريبەڭىز بار ەكەنىن دە كورۋى كەرەك»، - دەيدى كيسەليەۆا.
ەگەر وسى ۋاقىت ىشىندە كۋرستاردان وتسەڭىز، فريلانسپەن اينالىسساڭىز نەمەسە جوبالارعا قاتىسساڭىز، مۇنى دا كورسەتىڭىز. مۇنداي ءىس-ارەكەتتەر ءسىزدىڭ دامۋدى توقتاتپاعانىڭىزدى نەمەسە كاسىبي داعدىلارىڭىزدى ساقتاپ قالعانىڭىزدى كورسەتەدى.
سۇحبات كەزىندە مانساپتاعى ءۇزىلىستى قالاي تۇسىندىرۋگە بولادى؟
ءۇزىلىس تۋرالى سۇراقتى ايىپتاۋ رەتىندە قابىلداپ، جەكە ءومىرىڭىز تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى ايتۋدىڭ قاجەتى جوق. سەبەبىن سابىرمەن ءتۇسىندىرىپ، قازىر جۇمىسقا دايىن ەكەنىڭىزدى ايتۋ جەتكىلىكتى.
مىسالى: «مەندە جەكە جاعدايلارعا بايلانىستى ءۇزىلىس بولدى. قازىر جۇمىسقا قايتا ورالۋعا دايىنمىن».
«جەكە ءومىردىڭ ەگجەي-تەگجەيىنە ءۇڭىلۋدىڭ قاجەتى جوق. باستىسى - ءوز موتيۆاتسياڭىز بەن جۇمىسقا دايىندىعىڭىزدى كورسەتۋ»، - دەپ كەڭەس بەردى HR- ديرەكتور.
الدىمەن كۋرستاردان ءوتۋ كەرەك پە؟
ماماندىققا قاتىستى بارلىق نارسەنى باسىنان باستاپ وقۋ مىندەتتى ەمەس. الدىمەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ كوبىنە قانداي داعدىلاردى تالاپ ەتەتىنىن قاراڭىز.
«ەگەر بوس جۇمىس ورىندارىندا ادام مەڭگەرمەگەن جاڭا باعدارلامالار نەمەسە قۇرالدار جيى كەزدەسسە، وندا وقۋدان وتكەن ءجون. بۇل رەتتە شەكسىز وقي بەرىپ، جۇمىسقا شىعۋدى كەيىنگە قالدىرا بەرۋگە بولمايدى. ەڭ باستىسى - ءبارىن بىلۋگە تىرىسپاي، ناقتى تاپسىرمالارعا قاجەتتى نارسەنى ۇيرەنۋ»، - دەپ ءتۇسىندىردى كيسەليەۆا.
وسىدان كەيىن جۇمىس ىزدەۋدى جالعاستىرىپ، قاتارلاس قاجەتتى قۇرالدى مەڭگەرۋگە بولادى. كۋرستار ادامنىڭ ايلاپ تۇيىندەمە جىبەرمەۋىنە سەبەپ بولماۋى ءتيىس.
جۇمىس پەن وتباسىلىق مىندەتتەردى قالاي ۇشتاستىرۋعا بولادى؟
جۇمىس ىزدەمەس بۇرىن، قازىر سىزگە قاي رەجيم قولايلى ەكەنىن شەشىپ الىڭىز: تولىق كۇن، گيبريدتى فورمات نەمەسە جۇمىس كۇنىنىڭ يكەمدى باستالۋى مەن اياقتالۋى. بۇل شارتتاردى سۇحبات كەزىندە تالقىلاۋعا بولادى.
مىسالى: «مەنى بۇل پوزيتسيا قىزىقتىرادى جانە جۇمىس كەستەسىنىڭ يكەمدىلىگىن تالقىلاعىم كەلەدى».
كريستينا كيسەليەۆا وتباسىلىق مىندەتتەر ادامدى كاسىبيلىگىنەن ايىرمايتىنىن اتاپ ءوتتى.
«مەن دەكرەتتەن بالام التى ايلىق بولعاندا شىقتىم. جۇمىس بەرۋشىلەر ماعان يكەمدى كەستە بەردى جانە مەنىڭ كەلۋ-كەتۋىمدى ەشكىم قاداعالاعان جوق - باستىسى ناتيجە بولدى» - دەپ ءوز تاجىريبەسىن ءبولىستى ول.
سونىمەن قاتار جۇمىسقا شىعار الدىندا ءوزىڭىزدىڭ دايىندىعىڭىزدى جانە قانداي كەستەنى وتباسىلىق ىستەرمەن ۇيلەستىرە الاتىنىڭىزدى باعامداۋ ماڭىزدى.
ەڭبەك كودەكسى بويىنشا اتا-انالارعا قانداي كەپىلدىكتەر بار؟
بالا كۇتىمىنە بايلانىستى دەمالىستى تولىق نەمەسە ءبولىپ، بالا ءۇش جاسقا تولعانعا دەيىن پايدالانۋعا بولادى. وسى ۋاقىت ىشىندە قىزمەتكەردىڭ جۇمىس ورنى مەن لاۋازىمى ساقتالادى. ەگەر قىزمەتكەر مەرزىمىنەن بۇرىن شىققىسى كەلسە، ول جۇمىس بەرۋشىگە ءبىر اي بۇرىن ەسكەرتۋى ءتيىس. بۇل ەڭبەك كودەكسىنىڭ 100-بابىندا بەكىتىلگەن.
سونداي-اق زاڭ ءۇش جاسقا تولماعان بالاسىنىڭ بولۋىنا بايلانىستى جۇمىسقا ورنالاسۋ قۇقىعىن شەكتەۋگە تىيىم سالادى.
ۇزىلىستەن كەيىن قانداي جالاقىعا ءۇمىت ارتۋعا بولادى؟
قازىرگى بوس جۇمىس ورىندارى مەن ءوز تاجىريبەڭىزگە سۇيەنىڭىز. جۇمىستاعى ءۇزىلىستىڭ بولۋى نارىقتاعىدان تومەن جالاقىعا كەلىسۋ كەرەك دەگەندى بىلدىرمەيدى.
«ءبىراز ۋاقىت جۇمىس ىستەمەگەنىڭىز ءۇشىن عانا ءوزىڭىزدى تومەندەتپەۋىڭىز كەرەك. ءۇزىلىس ءسىزدىڭ تاجىريبەڭىزدىڭ قۇنىن تۇسىرمەيدى»، - دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشى.
جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ۇسىنىستارىن زەرتتەپ، داعدىلارىڭىز بەن مىندەتتەرىڭىزگە سايكەس كەلەتىن جالاقى دياپازونىن كورسەتىڭىز. سۇحباتتار دا ءسىزدىڭ كۇتكەنىڭىز نارىققا قانشالىقتى سايكەس كەلەتىنىن تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى.
جاڭا جۇمىس ىزدەۋدى نە سوزىپ جىبەرۋى مۇمكىن؟
HR- ديرەكتور ىزدەنىستى سوزىپ جىبەرەتىن بىرنەشە قاتەنى اتاپ كورسەتتى:
الدىڭعى تاجىريبەسىن قۇنسىزداندىرۋ؛
تىم ۇزاق دايىندالۋ جانە بوس ورىندارعا تۇيىندەمە جىبەرۋدى كەيىنگە قالدىرۋ؛
وزىنە سەنىمسىزدىك تانىتىپ، العاشقى ۇسىنىلعان جالاقىعا كەلىسە سالۋ؛
جاڭا جۇمىستان ناقتى نە قالايتىنىن تۇسىنبەۋ.
«نارىققا شىعۋدان، جۇمىس بەرۋشىلەرمەن تىلدەسۋدەن جانە كەرى بايلانىس الۋدان قورىقپاڭىز. العاشقى ۇسىنىسقا كەلىسۋگە اسىقپاڭىز. ءوز قۇندىلىعىڭىز بەن ماقساتتارىڭىزدى ءتۇسىنۋ ماڭىزدى»، - دەپ كەڭەس بەردى ول.
جۇمىس بەرۋشى قىزمەتكەرگە قالاي كومەكتەسە الادى؟
جاڭا جۇمىسقا بەيىمدەلۋ تەك قىزمەتكەرگە تاپسىرما بەرىپ، ونى جالعىز قالدىرۋمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. جۇمىس بەرۋشى ءۇشىن ادامدى ۇجىممەن جانە جۇمىس پروتسەستەرىمەن تانىستىرۋ، تۇسىنىكتى تاپسىرمالار بەرۋ جانە قولداۋ كورسەتۋ ماڭىزدى.
«قىزمەتكەر سۇراقتارىن قويىپ، كەرى بايلانىس الۋى ءۇشىن بەتپە-بەت كەزدەسۋلەردى جيى وتكىزىپ تۇرۋ قاجەت»، - دەدى ساراپشى.
ال كانديداتقا ول بەيىمدەلۋدىڭ قالاي وتەتىنىن، قانداي مىندەتتەردى شەشۋ كەرەكتىگىن جانە جۇمىستىڭ قانداي كريتەريلەر بويىنشا باعالاناتىنىن الدىن الا ناقتىلاپ الۋعا كەڭەس بەرەدى.
ماماندىققا قايتا ورالۋعا دەيىنگى ءتورت اپتا
كريستينا كيسەليەۆا جۇمىس ىزدەۋدى ءتورت اپتاعا ءبولۋدى ۇسىندى:
1. ءبىرىنشى اپتا
داعدىلاردى باعالاۋ، قولايلى لاۋازىمدى جانە جالاقى مولشەرىن انىقتاۋ.
2. ەكىنشى اپتا
تۇيىندەمەنى جاڭارتۋ جانە وزەكتى بوس جۇمىس ورىندارىن زەرتتەۋ.
3. ءۇشىنشى اپتا
تۇيىندەمە جىبەرۋدى باستاۋ، جۇمىس بەرۋشىلەرمەن تىلدەسۋ جانە سۇحباتتارعا بارۋ.
4. ءتورتىنشى اپتا
جاۋاپتاردى تالداۋ جانە قاجەت بولعان جاعدايدا تۇيىندەمە مەن ىزدەۋ ءادىسىن تۇزەتۋ.
«مىندەتتى تۇردە ءبىر ايدىڭ ىشىندە جۇمىس تابۋدى ماقسات ەتپەڭىز. ارەكەت ەتۋدى باستاۋ، كاسىبي ورتاعا ورالۋ جانە ماقساتقا قاراي بىرتىندەپ جىلجۋ ماڭىزدى. جۇمىسقا قايتا ورالۋدان جانە ءبارىن نولدەن باستاۋدان قورىقپاۋ كەرەك»، - دەپ تۇيىندەدى HR- ديرەكتور.
تاعى نە ءبىلۋ ماڭىزدى؟
ۇزاق ءۇزىلىس - ادامداردىڭ جۇمىس تابۋىنا كەدەرگى بولاتىن جالعىز سەبەپ ەمەس. ەڭبەك كودەكسى ەڭبەك سالاسىندا جاس ەرەكشەلىگى جانە باسقا دا نەگىزدەر بويىنشا كەمسىتۋشىلىككە تىيىم سالادى.