مينيسترلىك ءمالىم ەتكەندەي، جۇمىسكەرلەردى ەڭبەك مىندەتتەرىن اتقارۋ كەزىندە جازاتايىم وقيعالاردان مىندەتتى تۇردە ساقتاندىرۋ - ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە وندىرىستىك جاراقات، كاسىپتىك اۋرۋ نەمەسە ەڭبەككە قابىلەتتىلىكتەن ايىرىلعان جاعدايدا ازاماتقا قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋگە ارنالعان مەملەكەتتىك جۇيەنىڭ ماڭىزدى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى.
ۆەدومستۆو دەرەگىنە سايكەس، 2026-جىلدىڭ 1-قىركۇيەكتەگى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا وندىرىستەگى جازاتايىم وقيعالاردان 969 قىزمەتكەر زارداپ شەككەن. بۇل 2025-جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ,6 عا كوپ. جىل باسىنان بەرى 64 توپتىق جازاتايىم وقيعا تىركەلىپ، ودان 226 قىزمەتكەر زيان شەكتى. ال 2025-جىلدىڭ وسى كەزەڭىندە 53 توپتىق جازاتايىم وقيعا بولىپ، 139 ادام جاراقات العان.
ءار ساننىڭ ارتىندا ادام، ونىڭ دەنساۋلىعى مەن ەڭبەككە قابىلەتى، ال كەي جاعدايدا تۇتاس وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتى تۇر. وندىرىستەگى جاراقات ادامنىڭ ۋاقىتشا نەمەسە تۇراقتى ەڭبەككە قابىلەتىنەن ايىرىلۋىنا، ۇزاق ۋاقىت ەمدەلىپ، وڭالتۋىنا، ءدارى-دارمەككە قوسىمشا شىعىن جۇمساۋىنا، سونداي-اق ەڭبەك تابىسىنىڭ ءبىر بولىگىنەن نەمەسە تولىقتاي ايىرىلۋىنا اكەلۋى مۇمكىن.
- سوندىقتان زاڭنامادا جۇمىسكەرلەردى ەڭبەك مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىندە جازاتايىم وقيعالاردان مىندەتتى تۇردە ساقتاندىرۋ تەتىگى قاراستىرىلعان. جۇمىس بەرۋشى ءار جۇمىسشىعا الدىن الا مىندەتتى ساقتاندىرۋ شارتىن جاساسۋعا ءتيىس. ساقتاندىرۋ شارتىنىڭ بولۋى زارداپ شەككەندەرگە زاڭدا كوزدەلگەن ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال قايتىس بولعان جاعدايدا، ءتيىستى تولەمدەردى الۋعا قۇقىعى بار ادامدارعا تولەم جاسالادى، - دەيدى مينيسترلىك وكىلدەرى.
ەڭبەك مينيسترلىگى اتاپ وتكەندەي، وسى رەتتە ساقتاندىرۋ شارتىنىڭ بولماۋى جۇمىس بەرۋشىنى جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتپايدى. ەگەر جۇمىسكەر ساقتاندىرىلماعان بولسا، جۇمىس بەرۋشى ءتيىستى شىعىنداردى ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن تولىق وتەۋگە مىندەتتى. مۇنداي جاعدايدا ەمدەلۋ، وڭالتۋ شىعىندارىن تولەۋ جانە جوعالعان تابىستى وتەۋ ماسەلەلەرى تىكەلەي جۇمىس بەرۋشىگە جۇكتەلەدى. كەي جاعدايلاردا جۇمىسكەر نەمەسە ونىڭ وتباسى ءوز قۇقىقتارىن سوت ارقىلى قورعاۋعا ءماجبۇر بولادى.
- مىندەتتى ساقتاندىرۋ شارتىن جاساماعان جۇمىس بەرۋشىلەرگە سوڭعى زاڭنامالىق وزگەرىستەرمەن قوسىمشا مىندەتتەر دە جۇكتەلگەن. اتاپ ايتقاندا، مۇنداي جۇمىس بەرۋشى ەڭبەك جاعدايى زياندى جۇمىستاردا ىستەيتىن ازاماتتارعا ارنايى الەۋمەتتىك تولەمدەردى دە ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن تولەۋگە مىندەتتى. ەگەر مىندەتتى ساقتاندىرۋ شارتى بولعان جاعدايدا، بۇل تولەمدەردى ساقتاندىرۋ ۇيىمى تولەر ەدى. دەمەك، ساقتاندىرۋ فورمالدى تالاپ نەمەسە قوسىمشا اكىمشىلىك ءراسىم ەمەس. بۇل - جۇمىسكەردى قارجىلاي قورعاۋعا ارنالعان زاڭدا بەلگىلەنگەن ناقتى تەتىك جانە جۇمىس بەرۋشىنىڭ تاۋەكەلدەرىن ازايتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى. ساقتاندىرماۋ جۇمىس بەرۋشى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە، قوماقتى قارجىلىق شىعىندارعا، سوت داۋلارىنا جانە بەدەلىنە نۇقسان كەلۋىنە اكەلۋى مۇمكىن، - دەلىنگەن مينيسترلىك تاراتقان اقپاراتتا.
مىندەتتى ساقتاندىرۋ ەڭبەك قاتىناستارىنىڭ ەكى تاراپىنىڭ دا مۇددەسىن قورعايدى: جۇمىسكەر ساقتاندىرۋ جاعدايى تۋىنداعان كەزدە زاڭدا كوزدەلگەن قارجىلاي قولداۋعا يە بولادى، ال جۇمىس بەرۋشى زاڭمەن بەلگىلەنگەن مىندەتتەرىن ورىنداپ، ىقتيمال قارجىلىق جانە قۇقىقتىق تاۋەكەلدەرىن ازايتادى.
وسىعان دەيىن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ەليەۆاتوردا استىقتى كەپتىرۋ كەزىندە ەكى جۇمىسشى اينالىپ تۇرعان مەحانيزمنەن جاراقاتتانىپ، اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەنىن جازعانبىز.