پرەمەر-مينيستر تابيعي گازبەن جۇمىس ىستەيتىن ج ە و-3-تىڭ نەگىزگى جابدىقتارىن قاراپ شىقتى. بيىل جوبانىڭ 1- كەزەگىن تولىق اياقتاپ، 2- كەزەگىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. قازىر جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى قالاداعى ەنەرگيا تاپشىلىعىن تولىعىمەن جابادى جانە ارتىپ كەلە جاتقان قاجەتتىلىكتەردى ەسكەرىپ، ارتىق قور جاسايدى.
ج ە و-3 ساعاتىنا 440 گ كال جىلۋ وندىرەدى، ول ش. ايتماتوۆ كوشەسى، ۇلى دالا، تۇران داڭعىلدارى بويىنداعى جانە تاعى دا باسقا پەرسپەكتيۆالى قۇرىلىس اۋداندارىنا بەرىلەدى.
- بيىل بۇل نىساندا كومىردى رەزەرۆتىك جاعدايعا بالاما وتىن رەتىندە پايدالانۋ مۇمكىندىگى بويىنشا جۇمىستار اياقتالادى. اتاپ ايتقاندا، جانارماي بەرۋ تراكتىن قايتا سەبۋ توراپتارىمەن جانە ۇساقتاۋ كورپۋسىمەن بىرىكتىرۋ، تەمىرجول ستانساسىن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قوسۋ جوسپارلانعان. كوكتەمدە سىرتقى جانە ىشكى اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ، اۋماقتى اباتتاندىرۋ جانە باسقا دا جۇمىستار جالعاسادى. جوبانىڭ 2- كەزەگىندە جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ارقىلى قۋاتى ساعاتىنا 500 م ۆت بولاتىن بۋ-گاز قوندىرعىسىن سالۋ كوزدەلگەن، بۇل استانانى سەنىمدى ەلەكترمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، - دەپ حابارلادى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.
ەلوردا اكىمى جەڭىس قاسىمبەك جىلىتۋ ماۋسىمىن وتكىزۋدىڭ شتاتتىق رەجيمى تۋرالى باياندادى. قالانى سەنىمدى جىلۋمەن قامتۋ ءۇشىن ءۇش جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى جانە ەكى گاز جىلۋ ستانساسى - «تۇران» جانە «وڭتۇستىك-شىعىس» جۇمىس ىستەيدى. قالانىڭ قارقىندى قۇرىلىسىنا بايلانىستى تۋىندايتىن ىقتيمال قاجەتتىلىكتەر ەسكەرىلىپ، تاعى ءبىر «تەلمان» گاز جىلۋ ستانساسى سالىنىپ جاتىر. ونى 2027 -جىلى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، بيىل قازاقستاندا جىلىتۋ ماۋسىمى تۇراقتى وتۋدە. جۇرگىزىلگەن اۋقىمدى جوندەۋ جۇمىستارى 17273 م ۆت گەنەراتسياعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى، بۇل الدىڭعى جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ دەڭگەيىنەن %7 عا جوعارى. ەل بويىنشا 9 جىلۋ ورتالىعى اپات قاۋپى جوعارى «قىزىل» ايماقتان «سارى» ايماققا اۋىستىرىلعان. تاعى 3 جىلۋ ورتالىعى «سارىدان» «جاسىل» ايماققا وتكەن.
ەلەكتر ستانسالارىندا 10 ەنەرگيا بلوگى، 63 قازاندىق جانە 39 تۋربينا جوندەلدى. 17 مىڭ شاقىرىم ەلەكتر جەلىلەرى مەن 420 قوسالقى ستانسالاردى رەكونسترۋكتسيالاۋ اياقتالدى، 323 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرى جانە تاعى باسقالارى اۋىستىرىلدى. ءۇش جىل ىشىندە ەنەرگەتيكا سەكتورىنا 1 تريلليون تەڭگەدەن استام قارجى سالىندى. ەلەكتر قۋاتىنىڭ تاپشىلىعى %29 عا تومەندەدى.
بيىل 2,6 گ ۆت جاڭا قۋات كوزدەرىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. جالپى 2029 -جىلعا قاراي ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ 39 ميلليارد كيلوۆات-ساعاتقا ۇلعاياتىن بولادى. وسى شارالاردىڭ بارلىعى ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىن تۇراقتى ەتە تۇسەدى.
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ سالالىق مينيسترلىكتەر مەن اكىمدىككە ج ە و-3 جوباسىن اياقتاۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋدى جانە ەلىمىزدە جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ تۇراقتى ءوتۋىن تولىق باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى.
نىساندى ارالاۋ بارىسىندا ج ە و-3-تىڭ ەڭبەك ۇجىمى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولداپ ءسوز سويلەگەن.
- ەلەكتر ەنەرگەتيكا سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن جانە باسقارۋشىلىق ءبىلىمى بار ادام رەتىندە مەن ەشبىر كۇردەلى جۇيە ناقتى ەرەجەلەرسىز، ءتارتىپسىز جانە بولىنگەن جاۋاپكەرشىلىكسىز جۇمىس ىستەي المايتىنىن جاقسى تۇسىنەمىن. ەنەرگەتيكادا بۇل قۋات پەن جۇكتەمەنىڭ تەپە-تەڭدىگى، مەملەكەتتە - وكىلەتتىكتەر مەن ينستيتۋتتاردىڭ تەپە-تەڭدىگى. كونستيتۋتسيا وسى جۇيەنىڭ ارحيتەكتۋراسىن بەلگىلەيدى. ۇسىنىلعان وزگەرىستەر مەملەكەتتىڭ ودان ءارى دامۋى ءۇشىن بەرىك قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرادى. مەن كونستيتۋتسيانىڭ جاڭا رەداكتسياسىن ەلدىڭ تۇراقتى جانە ءادىل دامۋىنىڭ نەگىزى رەتىندە قولدايمىن، - دەدى «استانا- ەنەرگيا» اق ج ە و-3 باس ينجەنەرى نازىمبەك قاسەنوۆ.
پرەمەر-مينيستر وسى جىلدىڭ 15-ناۋرىزىندا وتەتىن رەفەرەندۋمعا ازاماتتاردىڭ بەلسەندى قاتىسۋىنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، قازىر ەلىمىز وتە ماڭىزدى ساياسي كەزەڭدى باستان وتكەرۋدە. جاڭا كونستيتۋتسيا - پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ادىلەتتى، قۋاتتى قازاقستاندى قۇرۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى ساياسي رەفورمالارىنىڭ ايقىن كورىنىسى. اتا زاڭنىڭ ەڭ باستى ارقاۋى - ادام، ياعني ازاماتتارىمىزدىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعى، قۇقىقتارى مەن بوستاندىعى. جاڭا كونستيتۋتسيادا «ەگەمەندىكتىڭ يەسى - قازاقستان حالقى» دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان. ياعني، ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا، ەڭبەك ادامىنا دەگەن مەملەكەتتىڭ كوزقاراسى تۇبەگەيلى وزگەرەدى. رەفەرەندۋمعا بەلسەندى قاتىسۋىمىز، ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋىمىز جانە مەملەكەت پەن قوعامنىڭ مۇددەلەرىن باسشىلىققا الا وتىرىپ، سانالى تاڭداۋ جاساۋىمىز ماڭىزدى، - دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
ەسكە سالا كەتسەك، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ V ۇلتتىق قۇرىلتايدا ۇكىمەتكە كومىر ءوندىرىسىن دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسىن بەكىتۋدى تاپسىردى.
10-اقپاندا ۇكىمەت كومىر گەنەراتسياسىن دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبانى ازىرلەۋگە كىرىستى.
اۆتور
ايجان سەرىكجان قىزى