جاس بۋىننىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن قورعاي وتىرىپ، قاۋىپسىز جۇمىس تاۋىپ بەرۋ مەن بولاشاق كاسىبىن انىقتاۋعا كومەكتەسۋ ماقساتىندا سالا ماماندارى ماڭىزدى كەڭەسىمەن ءبولىستى.
جازعى ەڭبەك - كاسىبي داعدىنىڭ قالىپتاسۋى
جازعى دەمالىس باستالعاندا ەلىمىزدە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ولاردىڭ ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسى الدىڭعى قاتارعا شىعادى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى جاس وسپىرىمدەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىن جاي عانا تابىس كوزى ەمەس، ەڭبەك نارىعىنا جاسالعان العاشقى كاسىبي قادام دەپ ەسەپتەيدى.
ق ر ە ح ا ق م حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى مۇحتار تولەۋ بۇل باعىتتا ارنايى سيفرلىق مۇمكىندىكتەردىڭ ىسكە قوسىلعانىن ايتادى.
- Enbek.kz ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىندا بىلتىردان باستاپ «مەنىڭ جازعى دەمالىسىم» اتتى ارنايى ءبولىم اشىلدى. مۇنداعى نەگىزگى ماقسات – جاس وسپىرىمدەردىڭ اتا-اناسىمەن بىرگە تىركەلىپ، تۇيىندەمە دايىنداۋى جانە قاۋىپسىز، رەسمي شارت جاسالاتىن جۇمىس ورىندارىن تاڭداۋى. بۇدان بولەك، جاستاردى قوعامدىق جۇمىستارعا دا جىبەرەمىز. وقۋشىلار مانساپ ورتالىقتارىنا نەمەسە Skills Enbek پلاتفورماسىنا جۇگىنە الادى. سونداي-اق پلاتفورمادا «مانساپ كومپاسى» جۇيەسى بار. ونداعى پروفوريەنتاتسيالىق تەست ارقىلى بولاشاق ماماندىقتى انىقتاۋعا بولادى. بىلتىردان بەرى بۇل تەستىدەن 136 مىڭ جاس ءوسپىرىم وتكەن. ال جازعى جۇمىسقا ورنالاسقان بالالار 24 ا ە ك (103 مىڭ تەڭگە) كولەمىندە ايلىق الادى. باستاپقى تاجىريبە ءۇشىن وتە جاقسى سوما دەپ ويلايمىن، - دەدى ول Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ باعدارلاماسىندا.
ەڭبەك كودەكسى: جاس وسپىرىمدەردىڭ قۇقىعى مەن قاۋىپسىزدىگى
بالا ەڭبەككە ارالاسقان كەزدە ونىڭ قۇقىقتىق قورعالۋى مەن زاڭ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى وتە ماڭىزدى. وقۋشىلار مەن اتا-انالار جۇمىس بەرۋشىنىڭ قانداي تالاپتاردى ورىنداۋعا مىندەتتى ەكەنىن ءبىلۋى ءتيىس. زاڭگەر ءاليما ءالىمجان قىزى جاس ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى ەڭبەك كودەكسىندەگى شەكتەۋلەردى ءتۇسىندىردى.
- ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس، 16 جاستان باستاپ بالا ەڭبەك شارتىن ءوز بەتىنشە جاساي الادى. 15 جاستا اتا-اناسىنىڭ رۇقساتىمەن، ال 14 جاستا تەك وقۋدان تىس ۋاقىتتاعى جەڭىل جۇمىستارعا رۇقسات بەرىلەدى. 14 جاسقا دەيىنگى بالالار تەاتر، كينو، كونسەرت سياقتى تەك شىعارماشىلىق سالالاردا قىزمەت ەتە الادى. جۇمىس ۋاقىتى دا قاتاڭ شەكتەلگەن. 14-16 جاستاعىلار ءۇشىن اپتاسىنا 24 ساعاتتان، 16-18 جاستاعىلار ءۇشىن 36 ساعاتتان اسپاۋى كەرەك. شامامەن كۇنىنە 4-5 ساعات. سونىمەن قاتار 18 جاسقا تولماعان بالالاردى تۇنگى ۋاقىتتا (22:00 دەن 06:00 گە دەيىن)، ۆاحتالىق ادىسپەن جانە اۋىر، حيميالىق زياندى جۇمىستارعا تارتۋعا زاڭمەن تىيىم سالىنعان، تەك شىعارماشىلىق سالالاردا جۇمىس ىستەي الادى، - دەپ ەسكەرتتى زاڭگەر.
زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، جۇمىس بەرۋشى مەن جۇمىسكەر اراسىندا مىندەتتى تۇردە جالاقىسى مەن جۇمىس ۋاقىتى ناقتى كورسەتىلگەن ەڭبەك شارتى جاسالۋى كەرەك. ونىڭ دۇرىستىعىن ەڭبەك ينسپەكتسياسى تەكسەرەدى. ەگەر ەڭبەك شارتى بۇزىلسا نەمەسە ارتىق ساعات جۇمىس ىستەتسە، جۇمىس بەرۋشى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. ال زاڭسىز ەڭبەككە جول بەرگەنى ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىگە 10 ا ە ك، اتا-اناسىنا 3 ا ە ك كولەمىندە ايىپپۇل قاراستىرىلعان.
ايتا كەتەيىك، ماماندار اتا-انالارعا بالانىڭ جازعى ەڭبەگىن زاڭداستىرۋدى جانە Enbek.kz پلاتفورماسى ارقىلى تەك تەكسەرىلگەن، قاۋىپسىز بوس جۇمىس ورىندارىن قاراستىرۋدى ۇسىنادى.
ەلدەن شىقپاي شەتەلدىك ءبىلىم الۋ جولى قانداي؟
بولاشاق ماماندىقتى انىقتاپ، العاشقى تاجىريبە جيناعان سوڭ، كاسىبي ءبىلىم الۋ كەزەڭى باستالادى. بۇگىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قازاقستان ورتالىق ازياداعى ءىرى ءبىلىم حابىنا اينالۋدى كوزدەيدى. بۇل رەتتە ەلدەن شىقپاي-اق الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىمدى الۋعا جاعداي جاسالعان. قازىر ەلىمىزدە ۇلى بريتانيا، ا ق ش، قىتاي، گەرمانيا جانە وزگە دە ەلدەردىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرى جۇمىس ىستەپ جاتىر.
ق ر عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى اقەركە ابىلايحان شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ فيليالدارىنا قالاي تۇسۋگە بولاتىنىن ايتتى.
- بۇگىندە ەلىمىزدە شەتەلدىك 33 ج و و- نىڭ وكىلدىگى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ قاتارىندا ۇلى بريتانيانىڭ كارديفف جانە كوۆەنتري ۋنيۆەرسيتەتتەرى، كورەيانىڭ ۋسونگ ۋنيۆەرسيتەتى، سونداي-اق دە مونتفورت، حەريوت-ۋوتت وقۋ ورىندارىن اتاپ وتۋگە بولادى. وسى فيليالدارعا مەملەكەت تاراپىنان 2000 عا جۋىق گرانت ءبولىنىپ وتىر. جالپى مەملەكەتتىك گرانتتار سانى - 89 مىڭ. وقۋ ورىندارى وزدەرىنىڭ ىشكى زاڭدارىنا ساي وقۋ اقىسىن وزدەرى انىقتايدى، الايدا شەتەل ازاماتتارىنا قاراعاندا قازاقستان ازاماتتارىنا ايتارلىقتاي جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان، - دەدى اقەركە ابىلايحان.
سونداي-اق مينيسترلىك وكىلى بۇل وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋدى جوسپارلاعان تالاپكەرلەرگە ەرتەرەك قامدانۋدى ەسكەرتتى.
- ءاربىر ۋنيۆەرسيتەتتىڭ رەسمي سايتىندا وزدەرىنىڭ جەكە تالاپتارى جازىلعان. وندا اعىلشىن ءتىلىن ءبىلۋ دەڭگەيىنە، وقۋ ۇلگەرىمىنە (GPA) جانە ۇ ب ت بالىنا قاراي قاراۋى مۇمكىن. سوندىقتان وقۋعا تۇسكىسى كەلەتىن جاستار ەرتەرەك ىزدەنىپ، قامدانعانى ابزال. ەڭ باستىسى - قازاقستانداعى وسى وكىلدىكتەردەن العان ديپلوم حالىقارالىق دەڭگەيدە، شەتەلدە تولىق تانىلادى، - دەپ تۇيىندەدى مامان.
ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن، قازاقستاندا شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ فيليالدارىنا جاڭا تالاپ قويىلاتىنىن جازعان ەدىك.