جالاقى نەگە جەتپەيدى؟

فوتو: فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform

استانا. KAZINFORM - اي سوڭىنا جەتپەي اقشا تاۋسىلىپ قالادى. كوپ ادام بۇل جاعدايدى تابىستىڭ ازدىعىمەن تۇسىندىرەدى. ءبىراق كوپ جاعدايدا ماسەلە تابىستا ەمەس، اقشانىڭ قالاي جۇمسالاتىنىندا. اقشا «جوعالىپ كەتپەيدى» - ول بايقالمايتىن جەرلەرگە كەتەدى.

▪️ كورىنبەيتىن شىعىندار. كۇندەلىكتى ۇساق شىعىندار ۇلكەن سومانى قۇرايدى. ءبىر كەسە كوفە، تاكسي، جەتكىزۋ قىزمەتى - ءارقايسىسى از كورىنەدى. ءبىراق اي سوڭىندا ولاردىڭ جيىنتىعى ايلىقتىڭ ەلەۋلى بولىگىن الىپ قويادى. مىسالى، كۇنىنە 1500- 2000 تەڭگە «ۇساق» شىعىن بولسا، ايىنا 45- 60 مىڭ تەڭگە كەتەدى. بۇل - تولىق ءبىر كوممۋنالدىق تولەم نەمەسە ازىق-تۇلىككە كەتەتىن قاراجات. ماسەلە - بۇل شىعىندار جوسپارلانبايدى. سوندىقتان ولار بايقالمايدى.

▪️ ەسەپ جوق. كوپ ادام ناقتى قانشا اقشا جۇمسايتىنىن بىلمەيدى. تەك جالپى شامامەن ويلايدى. ءبىراق ناقتى ەسەپ بولماسا، باقىلاۋ دا بولمايدى. قاراپايىم مىسال: ادام «از جۇمسايمىن» دەپ ويلايدى، ءبىراق كارتا تاريحىن قاراسا، مۇلدە باسقا كورىنىس شىعادى. اقشاعا باقىلاۋ جاساۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن ونى كورۋ كەرەك. ياعني، قايدا، قانشا كەتكەنىن جازىپ وتىرۋ قاجەت.

▪️ «قالعانىن جينايمىن». كوپ ادام الدىمەن ءبارىن جۇمساپ، «قالعانىن» جيناۋعا تىرىسادى. ادەتتە، ەشتەڭە قالمايدى. دۇرىس ءتاسىل - كەرىسىنشە. الدىمەن از بولسا دا ءبىر بولىگىن ءبولىپ قويۋ، قالعانىن جۇمساۋ. بۇل قاراپايىم ەرەجە. ءبىراق كوپ جاعدايدا ورىندالمايدى.

▪️ ەموتسيامەن جۇمسالعان اقشا كوپ شىعىن جوسپارمەن ەمەس، كوڭىل كۇيمەن بايلانىستى. كوڭىلسىز بولسا - بىردەڭە ساتىپ الادى شارشاسا - تاماققا تاپسىرىس بەرەدى جەڭىلدىك كورسە - قاجەت بولماسا دا الادى بۇل ارەكەتتەر سول ساتتە دۇرىس سياقتى كورىنەدى. ءبىراق قايتالانا بەرسە، ايلىققا اسەر ەتەدى.

▪️ اقشا جەتپەۋ - ءاردايىم تابىس ماسەلەسى ەمەس كەيدە تابىس وسسە دە، شىعىن دا بىرگە وسەدى. بۇل «ءومىر دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى» دەپ اتالادى. ادام كوبىرەك تابا باستاعان سايىن كوبىرەك جۇمسايدى. ناتيجەسىندە جاعداي وزگەرمەيدى: بۇرىن دا جەتپەگەن، قازىر دە جەتپەيدى.

▪️ نە ىستەۋ كەرەك؟ بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن كۇردەلى جۇيە قاجەت ەمەس. قاراپايىم قادامدار جەتكىلىكتى: شىعىنداردى جازىپ باستاۋ ۇساق تولەمدەردى باقىلاۋ ايلىقتىڭ ءبىر بولىگىن بىردەن ءبولىپ قويۋ قاجەتسىز جازىلىمداردى تەكسەرۋ جوسپارسىز ساتىپ الۋدى ازايتۋ بۇل ارەكەتتەر بىردەن ناتيجە بەرمەۋى مۇمكىن. ءبىراق ۋاقىت وتە اقشا قايدا كەتىپ جاتقانىن ءتۇسىنۋ جەڭىلدەيدى.

اقشا جەتپەي قالۋى كوبىنە تابىسقا ەمەس، باقىلاۋعا بايلانىستى. اقشا قايدا كەتىپ جاتقانىن كورمەي، ونى باسقارۋ قيىن. سوندىقتان ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءبىرىنشى قادامى - اقشانى باقىلاۋ. قالعانى سودان كەيىن عانا رەتتەلەدى.