جاڭا كونستيتۋتسيا كۇشىنە ەندى - ساراپشى نەگىزگى وزگەرىستەرگە توقتالدى

استانا. KAZINFORM - بۇگىن جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى رەسمي تۇردە كۇشىنە ەندى. ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى جاندوس شايماردانوۆ جاڭا كونستيتۋتسياينىڭ ماڭىزى مەن ونىڭ قوعامدىق-ساياسي جۇيەگە اسەرىن تالدادى.

فوتو: ق س ز ي

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ باستى ەرەكشەلىگى ونىڭ قابىلدانۋ كەزەڭىندە جاتىر. قۇجات جاسالۋ بارىسىندا-اق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن عىلىمي قوعامداستىقتىڭ، ساياسي پارتيالار مەن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ كۇش- جىگەرى بىرىكتىرىلگەن ەدى.

- بۇل قۇرىلىمدار عىلىم وكىلدەرىن، مەملەكەتتىك ورگانداردى، دەپۋتاتتىق كورپۋستى، ساياسي پارتيالاردى، ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن جانە ساراپشىلار قاۋىمداستىعىن بىرىكتىردى. ازاماتتاردان كەلىپ تۇسكەن مىڭداعان ۇسىنىس قۇجاتتىڭ سوڭعى رەداكتسياسىن ازىرلەۋ بارىسىندا جان-جاقتى قاراستىرىلدى. مۇنداي ءتاسىل جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قوعامدىق لەگيتيمدىلىگىن كۇشەيتىپ، ەلىمىزدەگى كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىس اشىق ديالوگ پەن كەڭ قوعامدىق كەلىسىم قاعيداتتارىنا نەگىزدەلەتىنىن ايقىن كورسەتتى، - دەدى ول.

ديرەكتور جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ماڭىزى ينستيتۋتسيونالدىق وزگەرىستەر شەڭبەرىنەن الدەقايدا كەڭ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

- قۇجات مەملەكەتتىلىكتىڭ جاڭا مودەلىنىڭ قۇندىلىقتىق نەگىزىن ايقىندايدى، مۇندا باستى ورىن ادامعا، ونىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا، قادىر-قاسيەتىنە بەرىلەدى. بۇل قاعيداتتىڭ ەندى تەك ساياسي دەكلاراتسيا رەتىندە ەمەس، مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ مازمۇنىن ايقىندايتىن ناقتى كونستيتۋتسيالىق نورما رەتىندە بەكىتىلدى، - دەيدى جاندوس شايماردانوۆ.

سونىمەن قاتار اتا زاڭدا كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتاردىڭ جاڭا جۇيەسى قالىپتاسقان. مەملەكەتتىك ەگەمەندىك، اۋماقتىق تۇتاستىق، ۋنيتارلىق قۇرىلىم جانە مەملەكەتتىڭ زايىرلى سيپاتى سياقتى ءداستۇرلى قاعيداتتارمەن قاتار، ادىلەتتىلىك، زاڭ مەن ءتارتىپ، الەۋمەتتىك ىنتىماقتاستىق، ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم سەكىلدى قۇندىلىقتار دا ەرەكشە ماڭىزعا يە بولدى.

سونداي-اق ول ەلدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ رەسۋرستارىن تۇسىنۋدەگى ءتاسىلدىڭ تۇبەگەيلى وزگەرگەنىن دە اتاپ ءوتتى. بۇعان دەيىن نەگىزگى نازار ءداستۇرلى تۇردە تابيعي رەسۋرستارعا اۋدارىلسا، جاڭا كونستيتۋتسيا ءبىلىم بەرۋ، عىلىم جانە يننوۆاتسيالار ارقىلى ادامي كاپيتالدى دامىتۋدى باسىم باعىت رەتىندە بەكىتەدى. جاڭا اتا زاڭ قازىرگى تەحنولوگيالىق سىن-قاتەرلەرگە بەيىمدەلگەن.

- كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە العاش رەت ازاماتتاردىڭ سيفرلىق ورتاداعى قۇقىقتارىن قورعاۋ كەپىلدىكتەرى بەكىتىلدى. بۇل سيفرلاندىرۋدى جەكە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ جانە كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتاردى قورعاۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن تالاپ ەتەتىن قۇقىقتىق ۇدەرىس رەتىندە ءتۇسىنۋدىڭ كورىنىسى، - دەپ تولىقتىردى ول.

جاندوس شايماردانوۆ قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق دامۋى ساپالىق تۇرعىدان جاڭا كەزەڭگە وتكەنىن ايتتى.

- جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان بۇل قۇجات مەملەكەتتىڭ جاڭارتىلعان ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىمىن عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ەلدىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋ باعىتىن ايقىندايتىن نەگىزگى قۇندىلىق باعدارلاردى دا بەكىتەدى. ادام قادىر-قاسيەتىن قۇرمەتتەۋ، زاڭ ۇستەمدىگى، ادىلەتتىلىك، جاۋاپكەرشىلىك، قوعامدىق كەلىسىم، ادامي كاپيتالدى دامىتۋ جانە تەحنولوگيالىق وزگەرىستەرگە اشىقتىق. ءدال وسى قۇندىلىقتار جۇيەسى قازاقستاننىڭ جاڭا ساياسي-قۇقىقتىق مودەلىنىڭ بەرىك نەگىزىن قالىپتاستىرماق، - دەپ تۇيىندەدى ساراپشى.