مۇنداي ارەكەتتەر ءۇشىن ايىپپۇل سالىنىپ، اكىمشىلىك قاماۋعا الىنعاندار دا بار. بۇل قانشالىقتى ءتيىمدى جانە اتالعان ءۇردىستى قالاي توقتاتۋعا بولادى؟ وسىعان بايلانىستى يمام نۇرلان بايجىگىت ۇلى «BIZDIN ORTA» پودكاستىندا پىكىر ءبىلدىردى.
ونىڭ ايتۋىنشا، قوعامداعى ءتارتىپتى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن زاڭ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن تەتىكتەر قاجەت.
— مەملەكەتىمىزدى «شترافستان» دەپ سىنايتىندار بار. ءبىراق ءبىز مۇنى جاساماساق، حالىقتى قالاي تاربيەلەيمىز؟ وڭتۇستىك كورەياعا باردىق. ول جاقتا اياعىڭدى ارتىق قويىپ قويساڭ، ايىپپۇل تولەيسىڭ. كەيدە حالىقتى تاربيەلەيتىن وسىنداي تەتىكتەر بولۋى كەرەك، - دەدى نۇرلان بايجىگىت ۇلى.
يمام قوعامدىق ورىندارداعى تازالىق ماسەلەسىن مىسالعا كەلتىرىپ، كەيبىر قاراپايىم ەرەجەلەردىڭ زاڭمەن بەكىتىلۋىنە قوعامداعى ءتارتىپتىڭ تومەندەۋى سەبەپ بولعانىن ايتتى.
— مىسالى، قوقىستى ءۇيىنىڭ الدىنا شىعارىپ قوياتىن جاعدايلار بار. كورىنگەن جەرگە تۇكىرمەۋ تۋرالى زاڭ شىعارۋعا تۋرا كەلدى. نەگە؟ ويتكەنى سونداي جاعدايعا جەتتىك. بۇرىن ادامداردا ار، نامىس، ۇيات، قۇدايدان قورقۋ، ۇلكەندى قۇرمەتتەۋ سياقتى قاعيدالار بولدى. سوندىقتان كوپ نارسەنى زاڭسىز-اق رەتتەيتىن، - دەدى ول.
نۇرلان بايجىگىت ۇلى قازىرگى قوعامدا كامەرا مەن ايىپپۇل سياقتى باقىلاۋ تەتىكتەرىنىڭ قاجەتتىلىگىنە دە توقتالدى.
— جولداعى جىلدامدىقتى الايىق. بەلگىدە 60 شاقىرىم دەپ تۇرسا دا، كەيبىر ادام 160 پەن جۇرەدى. بەلگىگە قارامايدى. كامەرا قويىپ، بىرنەشە رەت ايىپپۇل تولەگەننەن كەيىن عانا توقتايدى. سوندىقتان كەي جاعدايدا كامەرا ارقىلى تارتىپكە كەلتىرۋگە تۋرا كەلەدى. باسقا امال قالمايدى، - دەدى يمام.
ونىڭ ايتۋىنشا، زاڭ تالاپتارىن ورىنداۋدى سىرتقى باقىلاۋ ارقىلى عانا ەمەس، ادامنىڭ ىشكى جاۋاپكەرشىلىگى ارقىلى قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى.
— قۇدايدىڭ كامەراسى بار دەپ ۇيرەتە الماي جاتقان جوقپىز با؟ ەگەر قۇدايدىڭ كامەراسىن ادامنىڭ جۇرەگىنە جەتكىزە الماي جاتساق، وندا مەملەكەتتىڭ كامەراسى پايدا بەرسىن. كامەرا دەگەننىڭ ءوزى — زاڭنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قۇرالى، - دەدى نۇرلان بايجىگىت ۇلى.
يمام الەۋمەتتىك جەلىدەگى تەرىس كونتەنتتىڭ جاس ۇرپاققا اسەرىنە دە نازار اۋداردى. ونىڭ پىكىرىنشە، ۇلكەندەردىڭ ارەكەتى كەيىنگى بۋىنعا ۇلگى بولىپ، جاعىمسىز ادەتتەردىڭ تەز تارالۋىنا سەبەپ بولۋى مۇمكىن.
— ارينە، جامان مىسال تەز جۇعادى، تەز تارايدى. ءبىراق جالپى ءتىلىمىزدىڭ شۇبارلانۋىنا، قوعامداعى ءتىل مادەنيەتىنىڭ بۇزىلۋىنا وسىنداي دۇنيەلەر سەبەپ بولادى. مىسالى، شەتەلدىك فيلمدەردەن ءبىر-ەكى بالاعات ءسوز ورتامىزعا كىرىپ كەتتى. قازىر جاستارىمىز سول سوزدەردى ءسوز تىركەسى رەتىندە قولدانىپ ءجۇر. بۇل دۇرىس ەمەس، - دەدى ول.
سونىمەن قاتار نۇرلان بايجىگىت ۇلى قوعامداعى كەلەڭسىز قۇبىلىستارمەن كۇرەستە تەك جازالاۋ شارالارىنا سۇيەنۋ جەتكىلىكسىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
— جامان نارسەمەن كۇرەسۋدىڭ جاقسى جولى - جاقسىلىقتى كوبەيتۋ. ءبىز ۇستاي بەرىپ، قاماي بەرىپ، ءبارىن تالقانداي بەرگەننەن قوعامدى تۇزەپ بىتپەيمىز. ءبىز جاقسىلىقتىڭ جارشىسى بولۋىمىز كەرەك. سوندا جامانشىلىقتىڭ ءوزى تۇبىندە ازايادى، - دەپ تۇيىندەدى يمام.
ايتا كەتەيىك، كامەرالدىق باقىلاۋ جۇرگىزۋ قاعيدالارى وزگەردى.