حالىق ۇسىنىسى ەسكەرىلىپ، كونستيتۋتسيا جوباسىنا قوسىمشا نورمالار ەنگىزىلدى - كوميسسيا

استانا. KAZINFORM - كونستيتۋتسيالىق كوميسسياعا كەلىپ تۇسكەن ۇسىنىستار مۇقيات زەردەلەنىپ، اتا زاڭ جوباسىنا قوسىمشا نورمالار ەنگىزىلدى. بۇل تۋرالى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار جونىندەگى كوميسسيانىڭ 11-وتىرىسىندا كونستيتۋتسيالىق سوت ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىت نۇرمۇحانوۆ ايتتى.

- كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ 8-بابىندا مەنشىكتىڭ ەكى نىسانى تانىلادى جانە تەڭ قورعالادى دەلىنگەن. ولار - مەملەكەتتىك جانە جەكە مەنشىك. كوپتەگەن ۇسىنىستا بۇل نورمانىڭ بارلىق مەنشىك نىساندارىن قامتىمايتىنى ايتىلعان. وسىلايشا، اتالعان باپتىڭ 1-تارماعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بارلىق مەنشىك ءتۇرى تانىلادى، ولارعا كەپىلدىك بەرىلەدى جانە تەڭ قورعالادى» دەپ جازىلدى، - دەدى ب. نۇرمۇحانوۆ ەلوردادا كونستيتۋتسيالىق سوت عيماراتىندا.

ال جوبانىڭ 14-بابىنىڭ 2-تارماعىندا ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى ءار ادامعا تۋمىسىنان تيەسىلى، ولار ءابسوليۋتتى جانە ولاردان ەشكىم ايىرا المايدى دەپ كورسەتىلگەن. كوپتەگەن ازامات پەن مامان بۇل نورمانى كۇشەيتۋدى ۇسىنىپ، «ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى ق ر زاڭناماسىنىڭ مازمۇنى مەن قولدانىلۋىن ايقىندايدى» دەپ قوسۋدى سۇراعان.

بۇل ۇسىنىستار ەسكەرىلىپ، تارماق «ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى ءار ادامعا تۋمىسىنان تيەسىلى، ولار ابسوليۋتتى جانە ولاردان ەشكىم ايىرا المايدى، ق ر قولدانىستاعى قۇقىعىنىڭ مازمۇنى مەن قولدانىلۋى وسىعان قاراي انىقتالادى» دەپ جازىلاتىن بولدى.

- 14-باپتىڭ 3-تارماعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتىنىڭ ءوز ازاماتتىعىنا وراي قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى بار دەلىنگەن. ازاماتتىق ادامنىڭ مەملەكەتپەن كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق بايلانىسىن بىلدىرەدى. دەمەك، ق ر ازاماتتارى كونستيتۋتسيادا بەلگىلەنگەن قۇقىقتاردىڭ، بوستاندىقتار مەن مىندەتتەردىڭ تولىق كولەمىنە يە جانە زاڭ الدىندا تەڭ. اتالعان باپتىڭ 5-تارماعى دا ناقتىلاندى. وزگەرگەن رەداكسيا بويىنشا، ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ىسكە اسىرۋ باسقا تۇلعانىڭ قۇقىقتارىن بۇزباۋعا جانە بوستاندىقتارىن شەكتەمەۋى تيىس، كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىس نەگىزدەرىنە، قوعامدىق تارتىپكە، ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعى مەن قوعامنىڭ ادامي بولمىسىنا نۇقسان كەلتىرمەۋى تيىس، - دەدى ول.

وعان قوسا، پرەزيدەنتتىڭ قۇرىلتايدى تاراتۋ جونىندەگى وكىلەتتىكتەرىن زاڭ شىعارۋ ورگانىن تاراتۋ شەكتەۋلەرىمەن كەلىستىرۋگە قاتىستى ۇسىنىستار كەلىپ تۇسكەن.

- جالپىحالىقتىق تالقىلاۋ ءۇشىن جاريالانعان كونستيتۋتسيا جوباسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل وكىلەتتىكتەرى يمپەراتيۆتى تۇردە بەكىتىلگەن، ياعني ۇسىنىلعان كانديداتۋرانى تاعايىنداۋعا (سايلاۋعا) كەلىسىم بەرۋدەن قايتالاپ باس تارتىلعاندا جانە باسقا جاعدايلاردا قۇرىلتايدى تاراتۋ مىندەتتى تۇردە كوزدەلگەن بولاتىن. ەندى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ اتالعان وكىلەتتىكتەرىن ديسپوزيتيۆتى فورمادا تۇجىرىمداپ، مەملەكەت باسشىسىنىڭ قۇقىعى رەتىندە بەكىتۋ ۇسىنىلادى. ءتيىستى وزگەرىستەر 46-باپتىڭ 2)، 4) جانە 8) تارماقشالارىنا، 57-باپتىڭ 1-تارماعىنا جانە 62-باپتىڭ 1 جانە 2-تارماقتارىنا ەنگىزىلدى، - دەپ ءتۇسىندىردى كوميسسيا مۇشەسى.

سونىمەن بىرگە، كورسەتىلگەن كونستيتۋتسيالىق نورمالاردا قۇرىلتايدى تاراتۋعا شەكتەۋلەر قويىلادى. توتەنشە نەمەسە سوعىس جاعدايى كەزىندە، پرەزيدەنت وكىلەتتىگىنىڭ سوڭعى التى ايىندا، الدىڭعى تاراتۋدان كەيىنگى ءبىر جىل ىشىندە نەمەسە كونستيتۋتسيانىڭ 51-بابىندا بەلگىلەنگەن جاعدايدا قۇرىلتايدى تاراتۋعا بولمايدى. سوڭعى شەكتەۋ كونستيتۋتسيادا بەلگىلەنگەن جاعدايلاردا پرەزيدەنت وكىلەتتىكتەرىن وزىنە قابىلداعان تۇلعاعا قاتىستى.

بۇگىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا اتا زاڭىمىزعا قاتىستى تۇپكىلىكتى شەشىم جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمدا قابىلداناتىنىن ايتقان ەدى.