ەلوردا الداعى جىلدارى قالاي وزگەرەدى، قاي اۋدانداردا قۇرىلىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر جانە جاڭا باس جوسپاردا نە قاراستىرىلعان؟ بۇل تۋرالى ARCHICA حالىقارالىق ساۋلەت فورۋمىندا «استانا باس جوسپارى» مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى رۋسلان جاقىپوۆ ايتىپ بەردى. Kazinform ءتىلشىسى نەگىزگى دەرەكتەرگە شولۋ جاسادى.
«استانا باس جوسپارى» مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى رۋسلان جاقىپوۆتىڭ ايتۋىنشا، ەلوردانىڭ دامۋىنا قاتىستى بولجامدار حالىق سانىنىڭ ناقتى وسىمىنە بايلانىستى بىرنەشە رەت قايتا قارالعان.
- 2001-جىلى ازىرلەنگەن العاشقى باس جوسپاردا استانا حالقى 2030-جىلعا قاراي 800 مىڭ ادامعا جەتەدى دەپ ەسەپتەلگەن. الايدا قالا حالقى كۇتكەننەن الدەقايدا جىلدام ءوستى. وسىعان بايلانىستى 2010-جىلى باس جوسپارعا تۇزەتۋ ەنگىزىلىپ، 2030-جىلعا ارنالعان ەسەپتىك كورسەتكىش 1,2 ميلليون ادامعا دەيىن ۇلعايتىلدى. كەيىن قالا حالقى بۇل مەجەدەن دە استى. 2024-جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ەلوردانىڭ جاڭا باس جوسپارى قابىلداندى. قۇجات ەندى 2035-جىلعا قاراي استانا حالقى 2 ميلليون 275 مىڭ ادامعا جەتەدى دەگەن ەسەپكە نەگىزدەلىپ وتىر، - دەدى ول.
قاي اۋداندا قۇرىلىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر
حالىق سانىنىڭ وسۋىمەن بىرگە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كولەمى دە ارتىپ كەلەدى. قازىر استانانىڭ تۇرعىن ءۇي قورى 41,5 ميلليون شارشى مەتردى قۇرايدى.
رۋسلان جاقىپوۆ ۇسىنعان دەرەككە سايكەس، ەلوردادا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ارنالعان 913 اۋماق بار. ونىڭ ىشىندە 270 نىساندا قۇرىلىس ءجۇرىپ جاتىر. بۇل نىساندارداعى سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ءۇيدىڭ جالپى كولەمى 10 ميلليون شارشى مەتردەن اسادى.
- قۇرىلىس ەڭ قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان اۋماقتاردىڭ ءبىرى - نۇرا اۋدانى. مۇندا شامامەن 4,9 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. ەسىل اۋدانىندا بۇل كورسەتكىش - 2,5 ميلليون، سارىارقا اۋدانىندا - 2 ميلليون شارشى مەتر. الداعى جىلدارى دا قۇرىلىس قارقىنى باسەڭدەمەيدى دەگەن بولجام بار، - دەدى مەكەمە باسشىسى. سپيكەردىڭ ايتۋىنشا، 2026-2028-جىلدارى تاعى شامامەن 12 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 2029-جىلعى 1-قاڭتارعا قاراي تۇرعىن ءۇي قورى 53 ميلليون شارشى مەتردەن اسادى. بۇل كورسەتكىشكە باس جوسپاردا كوزدەلگەن مەرزىمنەن 1,5-2 جىل بۇرىن جەتەتىنى بولجانىپ وتىر، - رۋسلان جاقىپوۆ.
جاڭا اۋدانداردا الەۋمەتتىك نىساندار جەتكىلىكتى مە
قالا حالقى مەن تۇرعىن ءۇي سانىنىڭ ءوسۋى الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمعا تۇسەتىن جۇكتەمەنى دە ارتتىرادى. سوندىقتان ونىڭ ايتۋىنشا، جاڭا باس جوسپاردا تەك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ەمەس، مەكتەپ، بالاباقشا، ەمحانا جانە سپورت نىساندارىنىڭ ورنالاسۋى دا ەسكەرىلگەن.
ۇسىنىلعان دەرەك بويىنشا، قالادا 374 ءبىلىم بەرۋ نىسانى قاراستىرىلعان. ونىڭ 196 سى ىسكە اسىرىلعان، تاعى 178 ءى جوبالىق جوسپارعا ەنگىزىلگەن.
سونىمەن قاتار باس جوسپاردا 310 مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ نىسانى قاراستىرىلعان. ونىڭ 104 ءى ىسكە اسىرىلسا، 206 نىسان جوبادا بار.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا 212 نىسان قاراستىرىلعان: 89 ى ىسكە اسىرىلعان، تاعى 123 ءى جوبالىق كەزەڭدە.
- بۇدان بولەك، قالادا 23 وقۋشىلار سارايىن سالۋ جوسپارلانعان، ونىڭ بەسەۋى ىسكە اسىرىلعان. سونداي-اق 122 سپورتتىق ماقساتتاعى نىسان قاراستىرىلعان. مۇنداي الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋ كەزىندە تۇرعىنداردىڭ ولارعا جاياۋ جەتۋ مۇمكىندىگى ەسكەرىلەدى، - دەدى مەكەمە ديرەكتورى.
قالا كەلبەتىن وزگەرتكەن اۋداندار
ەلورداداعى وزگەرىستىڭ اۋقىمىن جەكەلەگەن اۋدانداردان دا بايقاۋعا بولادى. سونىڭ ءبىرى - «حان شاتىر» ماڭىنداعى سىعاناق، تۇران جانە سارايشىق كوشەلەرىمەن شەكتەسەتىن اۋماق.
رۋسلان جاقىپوۆ 2019-جىلى بۇل اۋماقتا ساناۋلى عانا تۇرعىن ءۇي بولعانىن اتاپ ءوتتى. قازىر 370 گەكتار اۋماقتا 2,8 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي بار. مۇندا مەكتەپتەر، بالاباقشالار جانە باسقا دا الەۋمەتتىك نىساندار سالىنعان.
اۋداننىڭ جاڭا قوعامدىق كەڭىستىكتەرىنىڭ ءبىرى - Green Line جاسىل جەلەگى. ول بيىل تامىز ايىندا اياقتالعان.
- ەلورداداعى تاعى ءبىر بەلسەندى دامىپ جاتقان اۋماق - مىڭجىلدىق اللەياسى. 2019-جىلى بۇل اۋماقتىڭ ەداۋىر بولىگىن ساياجاي ماسسيۆتەرى الىپ جاتسا، قازىر مۇندا 2,5 ميلليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي سالىندى، - دەدى سپيكەر.
قوعامدىق كەڭىستىكتەرگە باسىمدىق بەرىلمەك
قالا قۇرىلىسىنىڭ تاعى ءبىر باعىتى - تۇرعىن ۇيلەر اراسىنداعى قوعامدىق كەڭىستىكتەردى دامىتۋ.
رۋسلان جاقىپوۆتىڭ مالىمەتىنشە، 2022-2025-جىلدار ارالىعىندا استانادا 652 دەن استام قوعامدىق كەڭىستىك اباتتاندىرىلعان. ولاردى جاڭارتۋ كەزىندە زاماناۋي جانە ەكولوگيالىق ماتەريالداردى پايدالانۋ، ساۋلەت ەلەمەنتتەرىن قالانىڭ وزىندىك كەلبەتىنە بەيىمدەۋ جانە ءبىرىڭعاي ديزاين-كود قالىپتاستىرۋعا ءمان بەرىلگەن.
- قالانىڭ تاريحي بولىكتەرىنىڭ ءبىرى - سارىارقا اۋدانىندا دا باس جوسپار كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇرىن ەلوردانىڭ شەتكى اۋماعى سانالعان، ساياجاي ماسسيۆتەرى باسىم بولعان بولىكتەردە قازىر تۇرعىن ۇيمەن قاتار مەكتەپتەر، بالاباقشالار مەن مەديتسينالىق نىساندار سالىنۋدا، - دەدى ول.
رۋسلان جاقىپوۆتىڭ ايتۋىنشا، استانانى ودان ءارى دامىتۋدا پوليتسەنترلىك جانە ىقشام قالا قاعيداتى باسشىلىققا الىنادى. وسىلايشا، جاڭا اۋداندار تەك تۇرعىن ءۇي ماسسيۆى رەتىندە ەمەس، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، دەمالىس جانە سپورت نىساندارى قاتار ورنالاساتىن تولىققاندى قالالىق ورتا رەتىندە قالىپتاسۋى ءتيىس.
بۇعان دەيىن اتالمىش ءىس شاراعا قاتىسقان نيدەرلاند ەلشىسى ورتالىق ازيا قالالارىنا قانداي وزگەرىس قاجەت ەكەنىن ايتقان ەدى.