بۇل جونىندە ق ر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ەربول تۇياقبايەۆ مالىمدەدى.
ول ق ر پرەزيدەنتىنىڭ «جوعارى بىلىكتى مامانداردى، شەتەلدىك ينۆەستورلاردى جانە كاسىپكەرلەردى تارتۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ ماقساتىندا كوشى-قون ساياساتىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى» جارلىعىن تۇسىندىرۋگە ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەلدە اتالعان تاقىرىپقا كەڭىنەن توقتالدى.
- مەملەكەت باسشىسى بۇل جارلىقتى دەر كەزىندە قابىلدادى. ويتكەنى، قازىر جاھاندا ادام كاپيتالى ءۇشىن باسەكە جوعارى. كوپتەگەن شەتەل بىلىكتى مامانداردى، ينۆەستورلاردى جانە كاسىپكەرلەردى تارتۋ ءۇشىن ارنايى باعدارلامالار مەن مەحانيزمدەردى ەنگىزىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە الەمدىك تاجىريبەدە سۇرانىستاعى ماماندار مەن ينۆەستورلار ءۇشىن «التىن ۆيزا»، سيفرلىق رەزيدەنتتىك جانە ەلگە جەڭىلدەتىلگەن كىرۋ مەحانيزمدەرى كەڭ قولدانىلادى، -دەدى ۆيتسە-مينيستر.
ونىڭ سوزىنشە، قازاقستانعا جۇمىس ىستەۋگە كەلەتىن شەتەلدىك ازاماتتار ەندى ناقتى جانە قۇرىلىمدىق كلاسسيفيكاتسيا اياسىندا قاراستىرىلادى. اتاپ ايتقاندا، نەگىزگى ءتورت كاتەگوريا بار:
• بيزنەس- ميگرانتتار؛
• ايرىقشا ءبىلىمى نە قۇزىرەتى بار جوعارى بىلىكتى ماماندار؛
• ورتاشا دەڭگەيدەگى بىلىكتى ماماندار، ياعني جۇمىس بەرۋشىلەر قازىرگى جۇيە اياسىندا تارتاتىن جۇمىسشى ماماندار؛
• جەكە تۇلعالار ءۇي شارۋاشىلىعى ءۇشىن تارتاتىن ەڭبەك ميگرانتتارى.
جوعارىداعى ءار كلاسقا جاتاتىن شەتەلدىكتەر ءۇشىن ءارتۇرلى ۆيزا رەجيمى ەنگىزىلەدى. وندا قازاقستانعا كىرۋدەگى ماقساتى، بىلىكتىلىك دەڭگەيى جانە قانشا ۋاقىت بولاتىنى كورسەتىلەدى. سونىمەن بىرگە، ينۆەستورلار ءۇشىن ارنايى ۆيزا ەنگىزۋ قاراستىرىلىپ جاتىر.
- بۇل مودەلدەگى باستى ەلەمەنت - جۇمىس نەمەسە ينۆەستور ۆيزاسىنىڭ مەرزىمى وتكەننەن كەيىن، ۇزاق مەرزىمدى رەزيدەنتتىك مارتەبەسىن الۋعا مۇمكىندىك بار. ونداي جاعدايدا شەتەلدىك ازامات ق ر ازاماتىمەن تەڭ قۇقىققا جانە جەڭىلدىكتەرگە يە بولادى. ناقتىراق ايتقاندا، سالىق جەڭىلدىكتەرىنە، مەملەكەتتىك قارجىلىق (سونىڭ ىشىندە بانك) قىزمەتتەرىنە، دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مەن ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنە، ليتسەنزيالىق قىزمەت تۇرلەرىنە جانە ت. ب. مۇمكىندىكتەرگە جولى اشىلادى،- دەدى ەربول تۇياقبايەۆ.
سونىمەن قاتار، اكىمشىلىك راسىمدەردىڭ جەڭىلدەتىلۋى، وتىنىمدەردى قاراۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋ ت. ب. قاراستىرىلعان. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سوزىنشە، مۇنىڭ ءبارى شەتەلدىك ماماندار مەن ينۆەستورلارعا قولايلى جاعداي قالىپتاستىرادى.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن قازاقستاندا شەتەلدىك ينۆەستورلارعا ارنالعان «التىن ۆيزا» ەنگىزىلەتىنىن جازعانبىز.