23 تەگى كەزىم ەد جالىنداعان،
(جاستىق شاقتىڭ جەلىگى ارىلماعان).
ءسوز سالدىم 19 داعى ارۋ-قىزعا،
جانىم -اۋ دەپ:
- مەن سەنىڭ باعىڭ بولام.
قىزدا تەرىس كورمەدى بىلەم مەنى،
(سول شىعار مۇمكىن ىشتەي تىلەنگەنى).
ەكى بەتى قىزارىپ نارتتاي جانىپ،
قۇلپىرىپ سالا بەردى گۇل وڭدەرى.
بىرگە وتىرىپ ءان سالدىق، وقىپ ولەڭ،
(شىن باقىتتى كەزدەردەى كەشىپ ەرەن).
اساۋ اتتاي تۋلايدى جاس جۇرەگىم،
ورتەنىپ ىڭكار سەزىم وتىمەنەن.
تاپقاندا جىگىت باعىن، قىز مۇراتىن،
(كەي جاعداي بار جۇرەكتى مۇز قىلاتىن).
اپكەسى ارۋدىڭ ءبىلىپ قويعان،
جاراسىپ جۇرگەن كەزدى ءبىزدىڭ جاقىن.
ءبىر كۇن مەنى شاقىردى ول جەكە دارا،
(اڭگىمەمىز جاراسپادى ەكەۋ ارا).
قارعاداي سىڭىلىمە ءسوز سالاتىن،
ۇياتىڭ جوق ادامسىڭ سەن ءبىر ءسىرا-
دەدى ماعان بەتىنەن ءزارىن شاشىپ،
(قايتارۋعا قاراتپاي قارىمتا تۇك).
بار ەدى مەنىڭ داعى مىنەزدەرىم،
شىعا كەلدى باسىما قانىم تاسىپ.
جاعداي ەدى كۇتپەگەن سىزدەن مۇنى،
تەڭى تومەن تالاي جۇر بىزدەن كۇنى.
الماپپىن سىڭىلىڭدى سەرتىم وسى،
قاندەندەي شابەلەنبەي كوزدەن قۇرى.
-دەدىم وعان باسا الماي اشۋىمدى،
(جىگىت بولساڭ كورسەتپە جاسۋىڭدى).
جۇرەگىمنىڭ سىڭارى بولاتىنداي،
جوعالتىتىم العاش سولاي اسىلىمدى.
جەمىستى اعاش باسىن تومەن ءيىپ تۇرار،
ماحاببات ول كوز جەتپەس بيىك مۇنار.
سودان قالعان مەندە ءبىر ۇستانىم بار،
جىگىتتىك ار-ماحابباتتان بيىك تۇرار.
22.10.2021
كورشى قىزدىڭ كورشىسى
ۇزىلمەيتىن ماحاببات ارناسى بوپ،
كەشەگى وتكەن عاشىقتار جالعاسى بوپ.
تۇڭعىش بولىپ ارۋعا كوز سالۋىم،
كورشى قىزدان باستالعان العاش رەت.
سودان كەيىن كوپ قىزىق باستالىپ ەد،
تەكتەن-تەككە جۇدەمەس بوسقا جۇرەك.
ءان سالۋمەن تالاي قىزىق تاڭ اتىپ ەد،
تامسانۋمەن كوز سۇزىپ تانا تىلەك.
سودان كەيىن كوپ ءبىزدە قاعيدا بار،
(ونى ايتسام جۇرەكتى مۇز قاري قالار).
كورشى دەگەن بىلە بىلسەڭ تۋىسپەن تەڭ،
قىزىنا ونىڭ كوز سالعان قىلي بولار.
كورشى ۇيدى ءوز ۇيىم دەپ سانايدى ولار،
ءوز ۇيىڭە لاڭ سالساڭ قالاي بولار؟
قاسقىر ەكەش قاسقىردا كورشى اۋلدىڭ -
قوراسىنا شاپپايدى، تانيدى ولار.
-دەپ ۇلكەندەر توساتىن الدىمىزدى،
-اتتەڭ-اي دەپ سوقتىرىپ سانىمىزدى.
-قانعا بتكەن تەكتىلىك جىبەرمەيدى،
-جان بەرسەڭدە تاپتاتپايىت ارىمىزدى.
قالاعا كوشتى كورشى قاباتى كوپ،
(سونداي تاتۋ-ءتاتتى بوپ جاراسىپ ەك).
قيماي، قيماي كولككە جۇگىن ارتىپ،
قالا بەردىك ارتىندا پانا تىلەپ.
جۇتىلىپ كەتكەندەي بوپ ءبىر ارمانىم،
كورشى قىزدى ويلاماي تۇرا المادىم.
اپتا وتكەن سوڭ اق سالەم رەتىندە،
«كورشىنىڭ قىزى» دەگەن جىر ارنادىم.
كوڭىلى شالقىپ، تاسىپ كوكتەمدەي كوك،
ءبىر جالىن بويىن شارپىپ وتكەندەي بوپ.
كورشى جىگىت ماعان جىر ارنادى دەپ،
كورشى قۇربى قىزىنا جەتكەن جەل بوپ.
ولەڭدى وقىپ ەكەۋى تالقىلاپتى،
(وزدەرىنشە سارالاپ سان سۇراقتى).
ولەڭىم كورشى قىزعا مايداي جاعىپ،
قامىقتىرىپ تاستاپتى قارسى جاقتى.
ءسال تۇرپتى ويناعانداي ساناسىندا وت،
(ءومىر عوي بۇل الاسى،نالاسى كوپ).
اتتەگەناي مەنىڭ دە سەنىكىندەي،
كورشىم اقىن بولماعانىن قاراشى دەپ...
23.10.2021
ءانشى مەن ەسەك
ءبىر جگىت مىقتىمىن دەپ ءان ساپ جۇردى،
(ءوزىن بيىك سەزىنىپ-حانتاڭىرى).
ساحىنادا، تويلاردا جاندى ەمەس،
جازىپ العان داۋىسىمەن تامساندىردى.
بۇدان ارتىق باق بولماس قولعا كەلگەن،
(اڭقاۋ ەلگە ارامزا-مولدا دەگەن).
كەيدە ءومىردىڭ جولىندا تەڭىزگە ەمەس،
قايران جاققا جۇزەدى سورعا كەمەڭ.
ءبىر كۇنى ول اۋىلداعى تويعا باردى،
تۋرا كەلىپ گانەرا -ويلاعانى.
باياعى جازىپ العان داۋىسىمەن،
بۇكىل كەرەك اسپابىن سايلاپ الدى.
تويدا كەتتى باستالىپ دىر-دۋماندى،
ايتىلاتىن وسى جەر جىردىڭ ءنارى.
داۋىس جازعان قۇرالى ىستەمەي قاپ،
ءانشىنىڭ بولعالى تۇر قۇردىم ءبارى.
كوردى بىراز جوندەمەك بوپ جاعالاسىپ،
(قالادان الىس اۋىل ارا قاشىق).
تويعا كەلگەن حالىقتىڭ ءنوپىرى كوپ،
ات شاپتىرىم كەڭ اۋلا، الاڭ-اشىق.
جوندەي الماي اقىرى مىسى قۇردى،
ساناپ جۇرگەن جازبا داۋىس-كۇشىن ۇلى.
امالسىز جاندى داۋىسپەن ءانىن سالدى،
جاڭعىرىققان داۋىسى قىسىلۋلى.
ءانگە قوستى، اقتانگەر، قاراكەردى،
(تىڭدا ەندى دەگەندەي دالا مەنى).
ءدال سول كەزدە اۋلادا تۇرعان ەسەك،
بار داۋىسپەن اڭىراپ سالا بەردى.
اڭىرادى-اي ايقاي ساپ،ىشىقىرىنىپ،
كىم ءبىلسىن كەتتى قانداي ءىس بۇلىنىپ؟
ەسەكتىڭ ايقايىنان ەسى شىعىپ،
مۇرنىن شۇقىپ ءانشى تۇر تۇشكىرىنىپ.
اۋلدىڭ اقساقالى-اقىل كەنى،
قاباعىنىڭ كورىنىپ قاتۋ-ىلەبى.
قولىنا ميكىرەفون ۇستاپ تۇرعان،
ءالگى ءانشىنىڭ جاننا جاقىن كەلدى.
-بالام دەدى:
-ءاركىمدا ارمان باسقا،تالعام بوتەن،
قاتتى ايىتسام كوڭىلىڭە الما كوكەم.
سەنىڭ مىنا شىڭعىرعان داۋىسىڭنان،
مىنا ەسەكتىڭ اڭقيتى جاعىمدى ەكەن.
22.10.2021
يت پەن قاسقىر
قاسقىر ءبىر كۇن جولىعىپ قاپ يتپەنەن،
ءبىر ءۇسىنىس ايتقان ەكەن كۇتپەگەن.
كەلشى بەرمەن جاقىن دوس بولىپ ەكەۋمىز،
بىرگە جۇرىپ قىدىرالىق جۇپپەنەن.
مۇنى ەستىپ كەتپتى يت دىرىلدەپ،
(مىندەتى ونىڭ بولسا كەرەك ۇرۋ تەك).
ويباي مەنى جەپ قوياسىڭ سەن قاسقىر،
قازىر ماعان تۇرعانىڭمەن كۇلىمدەپ،
جازىلمايدى قانعا سىڭگەن بۇل ىندەت.
ىستەمەيمىن يتىم ساعان جاۋىزدىق،
(اتىمدى ءجۇرىت ايتساداعى اڭىز قىپ).
سەنى تىستەپ الماس ءۇشىن اۋىزىما،
سالىپ قويدىم ۇلكەن تەمىر اۋىزدىق.
جاقىنداپتى قاسقىر يتتىڭ قاسىنا،
(يتپەن بىرگە قىدىرۋعا اسىعا) .
ودان ارى يتتىڭ ءۇشىپ زارەسى،
دايىندالىپ العان ەكەن قاشۋعا.
تىيسپەيمىن تەك ساداعاڭ بولايىن،
ايتقان سەرتتى قالاي عانا جويايىن.
ەش الاڭسىز بولام دەسەڭ ەگەردە،
قول-اياقتى بايلاپ تاعى قويايىن .
قول-اياعىن بايلاپ قاسقىر باتپانداي،
ۋادەسىن ورىنداپتى ايتقانداي .
سوسىن سالسا قاراپ يتكە كوز قىرىن،
ءدىر-ءدىر ەتەد ۇرەي بيلەپ جاتقانداي.
ءبارىن كوزبەن كوردىڭ يتىم ال ەندى،
تيسپەۋگە كورسەتسەم دە دالەلدى.
ءوزىڭدى ءالى قوياتۇعىن جەر تاپپاي ،
بەكەر بوسقا ءۇشىراسىڭ زارەڭدى.
كورگەن سوڭ يت بايلانعان قول-اياعىن ،
ءاي قاسەكە اڭقاۋ دوسىم،اياۋلىم.
ساعان ءجايسىز ءبىر ءسوز ايتام ەندەشە،
كوڭىلىڭە الا كورمە قاياۋ- مۇڭ.
سەن بولدىڭ عوي سوزدە تۇرار ەر كىسى،
بۇل باقىتقا ەشكىم كەلمەس سەنگىسى.
مىناۋ سوڭعى ءدىرىل قاعىپ تۇرۋىم،
قورقۋ ەمەس،شىن قۋانۋ بەلگسى.
قاسقىر ساعان ۇنامايما مىنا ءوڭىم،
تاپتىم اقىر جانداۋامنىڭ ءبىر ەمىن.
تۇڭعىش رەت قاسقىر ەتىن جەيتىن بوپ،
قۋانشتان جارىلىپ تۇر جۇرەگىم.
قاسقىر سوندا الدانعانىن ءبىلپتى،
(يت ورىنعا شىعىپ العان ىرىقتى).
نەگە مۇنشا اقتارىلدىم بۇل يتكە،
دەپ ىشىنەن وپىق جەپتى،تىنىپتى.
جاراتقانىڭ ولشەپ بەرگەن شاقتى ءومىر،
بولا بەرمە تىم ەرەكشە اق كوڭىل.
تالداپ دوس تاپ،تالداپ جاسا جاقسىلىق،
تاعىدىرىڭا ايتا بەرمەي وكپە كىل.
تىنىشتىق پەن توقتىق
بىرەۋ بىلاي اقىلماننان سۇراپتى،
شەشە الماي ويدا جۇرگەن سۇراقتى.
بۇل تىرلىكتە تىنىشتىق پەن توقتىقتىڭ-
سىزگە قايسىسى ۇناپتى.
اقىلمان ءسال ويلانىپ ءبىر ءتۇرىپتى،
الگى ادامعا سوسىن مويىن بۇرىپتى.
بىرەۋلەر جۇر ىلاي سۋعا زار بولىپ ،
ال بىرەۋلەر ىلايلاپ جۇر تۇنىقتى.
ساعان باۋىر ءبىر مىسالدى ايتايىن،
(اقىلىڭ بار ازاماتسىڭ بايقايىمىن)·
الدىما سەن ەكى قوشقار الىپ كەل،
سودان كەيىن تۇسىندىرەم ءاۋ-ءجايىن.
-دەپتى اقىلمان سۇراق قويعان كىسگە،
(كەي نارسەلەر كىرمەس بولار تۇسىڭە).
ماقۇل تاقسىر ايتقانىڭىز قۇپ بولسىن -
دەپ الگى ادام كىرىسپتى ىسىنە.
ايتقانداي-اق اكەپتى ەكى قوشقاردى،
(ىشتەي جاساپ نە بولار دەپ جوسپاردى).
بىرەۋ الاي ،بىرەۋ بىلاي ايتىسىپ ،
وزدەرىنشە قۇرعان ەكەن توسپالدى.
دايىنداتىپ قوشقارلارعا قوس قورا،
(الگى اقىلمان كىرىسىپتى جوسپارعا).
ءبىر قوشقاردىڭ سىندىرپتى اياعىن،
ەكىنشىسىن قويابەرگەن بوس قانا.
ەكى قوشقاردى ەكى قوراعا قاماپتى،
(ەلەستەتىپ كوز الدىنا جانناتتى).
ۇيىپ توگىپ الدارىنا جەم ءشوپتى ،
بارىن اكەپ قاجەت كەرەك-جاراقتى .
ءوز جولى بار مىلقاۋ ،ەسسىز مالدىڭ دا،
(ۋايمداپ سالىنادى ول سار مۇڭعا).
ءتىسى اقسىيعان قاسقىر بايلاپ قويپتى،
ساۋ قوشقاردىڭ قوراسىنىڭ الدىنا.
ساۋ قوشقاردىڭ جەلىم بولىپ جەگەنى،
(تەڭىزگە ۇقساپ ورتالاعان كەمەرى).
كۇننەن-كۇنگە كەرى كەتىپ جاعدايى ،
ۋايىم مەن قايعى باسقان تەك ونى.
سىنسادا اياق ۋايىم جوق ،قايعى جوق،
(مىنا ورتا وعان وتە جايلى بوپ).
كەمتار قوشقار از-اق كۇننىڭ ىشىندە ،
جىرا سالىپ سەمىرىپتى مايلى بوپ .
جەگەنى جەم، ىشكەنى سۋدىڭ تۇنىعى،
(بولماعان سوڭ باسقا ەشتەڭە قۇنىعى).
كۇننەن-كۇنگە تاۋىرلەنىپ جاعدايى،
جازىلپتى اياعىنڭ سىنعى.
شاقىرىپتى سوسىن اناۋ كىسىنى،
(دالەلدەرى بولعانان سوڭ تۇشىمدى).
ال باۋىرىم ەندى بىلگەن شىعارسىڭ،
جاۋاپ تاپپاي جۇرگەن سول ءبىر ءىسىڭنىڭ.
* * *
بۇل مىسالدان مىناداي وي قورتامىز،
(سەزىنبەيمىز تىنشتىقتى ونشا ءبىز).
قارنىڭ قانشا توق بولعانمەن ءبارى ءبىر،
ۇرەي بولسا جاساپ جاتقان ورتاڭىز.
وتان ءبىزدىڭ جۇرەگىمىز ،قولقامىز،
(باقىتتىمىز بەيبىتشىلىك بولسا ءبىز).
قايعىسى جوق قارا سۋعا سەمىرەر،
قايعى باسسا اس بولمايدى سورپاڭىز.
ماڭگى ءبىزدىڭ تىنىش بولسىن ورتامىز....
ەسەكتى ەسىركەۋ نەمەسە اتى زاتىن تەرىستەپ...
جەيتىنىڭ ءشوپ ،كوپ تيگىزەر پايداڭدا،
(نەمقۇرايدى قارايمىز-اۋ كەي مالعا).
ەسەك دەسە الا قاشىپ ات تونىن،
ادىلەتسىزدىك جاساپ جۇرمىز حايۋانعا.
ەۆروپا دا ءومىرى ەسەك كورمەگەن،
حالقتارعا ەسەك كەلپتى شولدەگەن.
جاسى ۇلكەن قاريانى شاقىرتىپ،
تابىڭىزشى مىنا حايۋان نە دەگەن؟
تاڭىرقاپ قارىت: منا حايۋان جويان بەك،
(ءسال دە بولسا جۇگىرتىپ ءبىر وي ەڭبەك).
مەن بىلگەندە 200 جىل جاساعان-
ايتقان ەكەن :
–مىناۋ كارى قويان دەپ.
بىلمەگەن سوڭ ول جەردەەشكىم كۇندەمەس،
(باسپاعان جەر ويىلى-شۇڭقىر مۇلدە ەلەس).
بىلەتىندەر ءبىرىن-ءبىرى ەسەك دەپ ،
شمىركپەي شىعارامىز كۇندە ەگەس.
تۋىسقان ءبىر كەمتار اعام بار ەدى،
ەكى اياقتاپ تىك جۇرۋگە زار ەدى.
اتتان گورى قولايلى دەپ مىنۋگە،
كوكەم وعان ەسەك الىپ بەرەدى.
پەندەمىز عوي اڭسايتۇعىن ءار نەنى،
(ارمان باردا جەتە المايتىن دارمەنى )·
مەن بىلگەندە سول اعاعا اياۋلى،
بىزدەن كوپتەۋ ءتيدى ەسەكتىڭ جاردەمى.
بار ەدى ءبىر اۋىلدا ۇلكەن قاريا،
(ءبىر كەزدەرى تاتۋ -تاتتى جان ۇيا).
كەنجە ۇلى كەلنشەك الدى، كوپ وتپەي،
قارتتار ۇينە كەتىپ بايقۇس جاريا.
بار ەدى ونىڭ قارا ەسەگى ۇرعاشى،
(ەنەگە ءتان مەيىرىمدى ەدى تۇلعاسى).
ەرتە كوكتەم تاقاي تۋىپ ادەمى،
ەكەۋ بولىپ كوبەيگەن ەد ءبىر باسى.
ەكى-ءۇش اي وتتى جىلجىپ ارادا،
(كەي وقيعا بولات كىرمەس ساناعا).
قاعىپ كەتتى الگى بايقۇس تاقايدى،
اۋىر جۇكتى ءبىر ماشينا دالادا.
اڭىرايدى ىزدەپ ەسەك تاقايىن،
(ايتا المايدى دەسەدە ءتىل قاتايىن).
قارا ەسەك تە جوقتاعاندا بالاسىن،
قارا بالا ەسكە المادى اتايىن.
ءبىر جىگىت بار كوپ ىشەتىن ىشىمدىك،
(بىزدەر وسى قاي پەندەنى تۇسىندىك).
سول اراقتى بەرگەن ەكەن ەسەككە ،
كەرى قاري شەگىنپتى ىشقىنىپ .
سەنى كىمدەر ەسىركەيدى جانۋار،
(قايدا جۇرسە قۇلاعىنان تانىلار).
كۇشىڭ الال، سۇتىڭ ارام بولعانسوڭ،
سەنى مازاق ەتەدى كوپ جابىلار.
ساعان جانىم اۋىرادى جانۋار،
(دەي المايمىن سەنى بىراق باعى بار).
اتىڭ سەنىڭ تەرىستەپ تۇر زاتىڭدى،
ادامزاتتا سەنەن وتكەن تاعى بار....
ۇيلەنگەن جىگىتتىڭ وكىنىشى....
ماحاببات باقشاسىندا ات شالدىرىپ،
وزىنىڭ سۇيىكتىسىن تاپقان جىگىت.
اتا-انامنىڭ الدىنان وتەيىن دەپ،
ۇيىنە ەرتىپ بارعان ماقتان قىلىپ.
كوپتى كورگەن ادام عوي كوزقاراقتى،
ءبىر كورىپ قىزدى اناسى سىناپ اپتى.
اقتەر بولىپ ارەڭگە تاپقان قىزى،
جىگىتتىڭ اناسىنا ۇناماپتى.
كورگەنىمشە كورمەيىن دەپ مىنا ازاپتى،
جىگىت ىشتەي بەكىم جاساپ تىنا قاپتى.
بۇل قىزدى الماسام ورتەنىپ ولەمىن دەپ،
ءبىر شيشا بەنزيىن اكەپ تۇرا قاپتى.
بۇل قىلىعى تۇرعانمەن ويىن قۇساپ،
اناسى اقىر ۇلىنىڭ ويىن قۇپتاپ.
بالاسىنىڭ باسىنا وتاۋ تىگىپ،
دۇركىرەتىپ بەرىپتى تويىن جاساپ.
كۇندەر ءوتتى جاساۋمەن ەپتەپ ەڭبەك،
بولىپ تۇرار ارادا وكپە كەرمەك.
ەكى جىل وتكەنەنسوڭ ايتىپتى جىگىت:
-سوندا نەگە شىن ورتەنىپ كەتپەگەم دەپ....
21.10.2022