قۇرامىندا 150 دەن استام پايدالى زات بولادى ەكەن. شايدىڭ پايدالى ەكەندىگىنە ەشكىم كۇمان كەلتىرمەسى انىق. جالپى شايدىڭ جابايى تۇردە وسەتىن وسىمدىگىنىڭ 2 ءتۇرى بار: قىتاي جانە ءۇندىستاننىڭ اسسام شايى. بۇلار بىرنەشە تۇرگە بولىنەدى. وسىمدىگى 4-5 جىلدان كەيىن گۇلدەپ، 10-70 جىلداي ءونىم بەرەدى. اعاشىنىڭ بيىكتىگى 15 مەترگە دەيىن جەتەدى. شايدىڭ قۇرامىندا تانين، كوفەين، تەوبرومين، جۇپار مايى، كوپتەگەن دارۋمەندەر (ر، س، ۆ1، ۆ2، PP) ، نيكوتين مەن پانتوتەن قىشقىلدارى بار. شايدىڭ قۇرامىندا 150 دەن استام پايدالى زات بولادى ەكەن.
دەنساۋلىققا پايداسى قانداي؟
ءشولدى باسادى؛
كوزدىڭ كورۋىن جاقسارتادى؛
جۇيكە جۇيەسىنە جاقسى اسەر ەتەدى؛
قان تامىرلارىن كەڭەيتەدى؛
بۇيرەك قىزمەتىن ۇدەتەدى؛
ەڭبەك ەتۋ وي قىزمەتىن ارتتىرادى، ءسويتىپ ادام ورگانيزىمىن سەرگىتەدى؛
اسقازان-ىشەك قىزمەتىنىڭ بۇزىلۋىن تەجەيدى؛
ىشكى اعزالارعا (ميعا) قان قۇيىلۋدى توقتاتادى؛
ال قىتاي شايىنان كوفەين، كودەين، ديۋرەتين، تەميسال، كوفالگين، تەلبين، انكوفەن، تەسالبەن دارىلەرى شىعارىلادى.