استانا. قازاقپارات - قۇرامىندا 150-دەن استام پايدالى زات بولادى ەكەن. شايدىڭ پايدالى ەكەندىگىنە ەشكىم كۇمان كەلتىرمەسى انىق. جالپى شايدىڭ جابايى تۇردە وسەتىن وسىمدىگىنىڭ 2 ءتۇرى بار: قىتاي جانە ءۇندىستاننىڭ اسسام شايى. بۇلار بىرنەشە تۇرگە بولىنەدى. وسىمدىگى 4-5 جىلدان كەيىن گۇلدەپ، 10-70 جىلداي ءونىم بەرەدى. اعاشىنىڭ بيىكتىگى 15 مەترگە دەيىن جەتەدى. شايدىڭ قۇرامىندا تانين، كوفەين، تەوبرومين، جۇپار مايى، كوپتەگەن دارۋمەندەر (P ،C، ،B1 ،B2 ،PP)، نيكوتين مەن پانتوتەن قىشقىلدارى بار. .
دەنساۋلىققا پايداسى قانداي؟
ءشولدى باسادى؛
كوزدىڭ كورۋىن جاقسارتادى؛
جۇيكە جۇيەسىنە جاقسى اسەر ەتەدى؛
قان تامىرلارىن كەڭەيتەدى؛
بۇيرەك قىزمەتىن ۇدەتەدى؛
ەڭبەك ەتۋ وي قىزمەتىن ارتتىرادى، ءسويتىپ ادام ورگانيزىمىن سەرگىتەدى؛
اسقازان-ىشەك قىزمەتىنىڭ بۇزىلۋىن تەجەيدى؛
ىشكى اعزالارعا (ميعا) قان قۇيىلۋدى توقتاتادى؛
ال قىتاي شايىنان كوفەين، كودەين، ديۋرەتين، تەميسال، كوفالگين، تەلبين، انكوفەن، تەسالبەن دارىلەرى شىعارىلادى.