شاعىن بيزنەس سيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋدىڭ باستى درايۆەرىنە اينالا الا ما
استانا. KAZINFORM - مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جولداۋىندا سيفرلىق ترانسفورماتسيا ءسوزبۇيداعا ارقا سۇيەگەن ترەند ەمەس، ستراتەگيالىق قاجەتتىلىك ەكەنىن تاعى دا اتاپ ءوتتى.
قازاقستان ءۇشىن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ يننوۆاتسيالاردى ءوندىرىس پروتسەستەرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدىرۋ ءۇشىن قاجەت. بۇعان دەيىن وندىرىستەگى يننوۆاتسيا دەگەندە الىپ ونەركاسىپ وشاقتارىن جاڭاشىلدىققا يتەرمەلەۋ باسىم باعىت رەتىندە تاڭداپ الىنىپ كەلدى. ال ەندى جاڭاشىلدىقتاردىڭ درايۆەرى شاعىن جانە ورتا بيزنەس بولۋى كەرەك دەگەن ۇستانىم العا شىعىپ وتىر. باسقاشا ايتساق، كاسىپكەرلەردىڭ يىعىنا سيفرلىق شەشىمدەردى ناقتى سەكتورعا ەنگىزۋدىڭ كاتاليزاتورى بولۋ مىندەتى جۇكتەلگەن. كومپانيالار بۇل سىناققا دايىن با؟ Kazinform ءتىلشىسى وسى سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ كوردى.
وتاندىق وزىق شەشىمدەر بارشىلىق بولسا دا، فەرمەرلەر مەن وندىرۋشىلەر ولاردى قولدانۋعا اسىقپاي وتىر. جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگى وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋدا قانداي ءرول اتقارادى؟
- جاساندى ينتەللەكت ماسەلەسىندە كەتكەن پويىزدى قۋىپ جەتكەننەن گورى تاۋەكەلدەر مەن مۇمكىندىكتەردى اسىرا باعالاعان دۇرىس. بۇل سالاعا ينۆەستيتسيا تارتۋ - بولاشاققا ينۆەستيتسيا سالۋ، - دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ايدوس سارىم.
جاساندى ينتەللەكتىڭ وندىرىستىك جانە لوگيستيكالىق پروتسەستەردى باسقارۋداعى شەشۋشى ءرولىن ەلەمەۋ زامان اعىمىنان قالۋدىڭ باستى كورسەتكىشى بولماق.
تاۋ- كەن سالاسى سيفرلانىپ جاتىر، اگروونەركاسىپ شە؟
تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە سيفرلىق جۇيەلەر قالىپتى جاعدايعا اينالىپ كەلەدى. كومپيۋتەرلەر جەر استىنداعى تەحنيكانىڭ بۇكىل قيمىلىن، ءبىر ساتكە بولسا دا ايالداعانىن قالت جىبەرمەي قاداعالاۋعا مۇمكىندىك اشىپ وتىر. بۇرىنعىداي شاحتاداعى جۇمىستىڭ قارقىنىن قولمەن رەتتەۋدىڭ قاجەتى جوق.
ال اۋىل شارۋاشىلىعىنداعىلار تسيفرلاندىرۋ يگىلىكتەرىن ءالى يگەرگەن جوق. وتاندىق IT كومپانيالار ەلەكتروندى تارازى، استىقتى اۆتوماتتى ەسەپكە الۋ جۇيەسى، بوتەن كولىكتىڭ استىق تيەپ، توگۋىنە توسقاۋىل «اقىلدى» قامبا سياقتى زاماناۋي شەشىمدەردى ۇسىنىپ وتىر. ءبىراق شارۋاشىلىق يەلەرى اۆتوماتتى جۇيەلەردى ەنگىزۋدىڭ ءدال وزدەرى ءۇشىن ءتيىمدى بولاتىنىنا سەنبەيتىندەي.
ءماجىلىس دەپۋتاتى البەرت راۋ اگرارلىق كاسىپورىندار تسيفرلاندىرۋسىز باسەكەگە قابىلەتتى بولمايتىنىن ەسكەرتىپ وتىر. ءبىراق وعان كەيبىرىنىڭ اقشاسى جەتپەيدى، بىرىندە جاڭا تەحنولوگيانى يگەرىپ اكەتەتىن مامان جوق، ءتىپتى كەيبىرىندە ينتەرنەت تە تارتىلماعان.
وسىنداي وبەكتيۆتى جانە سۋبەكتيۆتى سەبەپتەر اۋىل شارۋاشىلىعىن سيفرلانعان داۋىرگە ماڭايلاتپاي وتىر.
زاڭ قالاي وزگەرەدى؟
ينۆەستورلار جاڭا تەحنولوگيالارعا ينۆەستيتسيا سالماي تۇرىپ نارىقتاعى ويىن ەرەجەلەرىنە ءدال قارايدى. سوندىقتان پارلامەنتتە «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ ازىرلەنىپ، ەكىنشى وقىلىمعا جىبەرىلدى. بۇل قۇجات ءارتۇرلى سالالاردا جاساندى ينتەللەكت پايدالانۋدى زاڭداستىرىپ قانا قويماي، بيزنەسكە تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە كەدەرگى كەلتىرەتىن زاڭداعى قايشىلىقتاردى جويۋى كەرەك.
- سيفرلىق سالادا رەتتەۋشى شەشىمدەردىڭ ماڭىزى زور. ويتكەنى ينۆەستورلار رەتتەۋدىڭ ادىلدىگىنە باسا ءمان بەرەدى. «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ جوباسىن قازان ايىنا دەيىن مەملەكەت باسشىسىنا قول قويۋعا جىبەرۋىمىز كەرەك، - دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمىشليايەۆا.
ارينە، جاساندى ينتەللەكت ەلدەگى بۇكىل قۇيتىرقىلىقتار مەن رەتسىزدىكتەردىڭ داۋاسى دەۋ ارتىق بولار ەدى. ءتىپتى اقىلدى الگوريتمدەر بولعاننىڭ وزىندە، نەگىزگى شەشىمدەردى ادام قابىلدايدى. جاساندى ينتەللەكت تەك ۇلكەن دەرەكتەردى تالداپ، ونداعى سايكەسسىزدىكتەردى انىقتايدى، پروتسەستەردى جەدەلدەتەدى. ال جاۋاپكەرشىلىك ادامعا جۇكتەلەدى.
جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگى - جاڭا باعىتتىڭ جارشىسى
قازاقستان جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگىن قۇرۋ باستاماسىن ايماقتا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قولعا الدى. بۇل - ترەند جەتەگىنە ەرۋ ەمەس، ستراتەگيالىق شەشىم. باسقاشا ايتساق، قازاقستان بۇل سالادا ءاردايىم قۋىپ جەتۋشى رولىندە قالا بەرگىسى كەلمەيدى، جاھاندىق تەحنولوگيالىق جارىستا ءوز ورنىن ويىپ تۇرىپ العىسى كەلەدى.
شاعىن بيزنەستىڭ رولى قانداي؟
مەملەكەت قانشا كۇش سالعانىمەن، ماسەلەنىڭ كىلتى بيزنەستىڭ قولىندا قالىپ وتىر. الايدا شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ ناقتى وندىرىستەگى ۇلەسى %6 دان دا از.
كاسىپكەرلەردىڭ كوبى ساۋدا مەن قىزمەت كورسەتۋگە ماماندانعان. ال بۇل سالالار اشىقتىق پەن تەحنولوگيالارعا ءاردايىم بەيىلدى بولا بەرمەيدى.