دەپۋتاتتار سالىقتان جالتارعان شەتەلدىك ماركەتپلەيستەرگە شەكتەۋ ەنگىزۋدى ۇسىندى

فوتو: Фото: Агибай Аяпбергенов/ Kazinform

استانا. KAZINFORM - ءماجىلىس دەپۋتاتى ازات پەرۋاشيەۆ سالىقتان جالتارعان شەتەلدىك ماركەتپلەيستەرگە جاڭا تالاپتار قويۋدى ۇسىندى.

- بيۋدجەتتى تولتىرۋدىڭ ماڭىزدى ارنالارىنىڭ ءبىرى - تاۋار يمپورتتىن رەتتەۋ. بۇل سالا بيۋدجەت ءۇشىن جانە وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ نەگىزىندە ماڭىزدى. قالىپتاسقان جاعدايدى قۇنى 200 ەۋروعا دەيىن جەتەتىن جونەلتىلىمدەردى باجسىز اكەلۋ قۇقىعىن پايدالاناتىن شەتەلدىك ماركەتپلەيستەر ايقىنداپ وتىر. ماسەلەن، 2023 -جىلى شەتەلدىك ماركەتپلەيستەر قازاقستانعا 505 ميلليارد تەڭگەنىڭ تاۋارىن جەتكىزىپ، بيۋدجەتكە 24 ميلليارد تەڭگە تولەدى، ياعني بۇل اينالىمىنىڭ 4,8 پايىزىن عانا قۇرادى. وسى جاعداي كەدەندىك باج سالىقتارىن تولەۋدەن تولىق جالتارۋدى بىلدىرەدى جانە ق ق س- تان 2,5 ەسە از. ال ق ق س ءارقاشان تاۋار جەتكىزىلەتىن ەلدە تولەنىپ، بيۋدجەتتى تولتىرۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى سانالادى.

ياعني، تەك شەتەلدىك ماركەتپلەيستەر وپەراتسيالارى بويىنشا ق ق س تولەۋدەن جالتارۋ ارقىلى 2023 -جىلى بيۋدجەت 60 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجىدان قۇر قالعان، سونداي-اق بۇعان وندىرىستەگى جۇمىس ورىندارىنان تۇسپەي قالعان جەكە تابىس سالىعىن قوسىڭىز، - دەدى ازات پەرۋاشيەۆ پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعاريننىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا.

ساراپشىلاردىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا، ءدال سول يمپورتتالاتىن تاۋارلار ءۇشىن قازاقستاندىق ماركەتپلەيستەرگە تۇسەتىن فيسكالدى جۇكتەمە ,3 قۇرايدى، بۇل ءوز كەزەگىندە 4 ەسەگە جۋىق جوعارى. جەرگىلىكتى پلاتفورمالار ارقىلى جۇمىس ىستەيتىن قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر 62 پايىزعا دەيىن جەتەتىن ءارتۇرلى الىمدار (ق ق س، كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى، الەۋمەتتىك اۋدارىمدار، كەدەندىك باجدار، سەرتيفيكاتتاۋ جانە ت. ب. ) تولەۋگە مىندەتتى.

- ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا، ەگەر ءدال وسىنداي سوماعا (505 ميلليارد تەڭگە) تاۋار قازاقستاندىق الاڭدار ارقىلى ساتىلسا، بيۋدجەتكە 24 ەمەس، 136 ميلليارد تەڭگە تۇسەر ەدى. شەتەلدىك ماركەتپلەيستەر (Temu, Amazon, AliExpress جانە ت. ب. ) قازاقستاندا ورنالاسپاعان، سوندىقتان ءبىزدىڭ زاڭناماعا سايكەس سالىقتار مەن الىمداردى تولەۋدەن جالتارادى. مۇنداي جاعداي قازاقستاندىق وندىرۋشىلەردىڭ الدىندا قارسى ادىلەتسىز احۋالعا الىپ كەلەدى جانە يمپورتقا سالىق سالۋداعى ۇلكەن ولقىلىق دەپ سانايمىز. ەلەكتروندىق كوممەرتسيا كولەمى 2 جىل سايىن ەكى ەسە وسەتىنىن ەسكەرۋ كەرەك، بيىل بيۋدجەتتىڭ شەتەلدىك ماركەتپلەيستەردەن جوعالتار پايداسى 250 ميلليارد تەڭگەدەن اساتىنىن ەسكەرگەن ءجون. ال بۇل كوپ جاعدايدا قازاقستاندىق كاسىپورىنداردى ىعىستىرىپ، جۇمىس ورىندارىن جابۋ ارقىلى جاسالادى، - دەدى دەپۋتات.

ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، «Qaztech» تەحنولوگيالىق كومپانيالار اليانسى» قاۋىمداستىعىنىڭ بولجامى بويىنشا، ەگەر مەملەكەت اتالعان ۇردىستەرگە ارالاسپاسا، وندا قازىرگى 20 پايىزدان 2029 -جىلعا قاراي قازاقستاندىقتاردىڭ 50 پايىزدان استامى تەك شەتەلدىك ماركەتپلەيستەردەن عانا ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىرادى. بۇل جاعداي جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەر ۇلەسىنىڭ ودان ءارى قىسقارۋىنا اكەلەدى، ال بيۋدجەتتىڭ جوعالتقان قاراجاتى 700 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن جەتەدى.

- بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن كوپتەگەن ەلدەر رەتتەۋ تەتىكتەرىن بەلسەندى تۇردە ەنگىزىپ وتىر. ماسەلەن، ەۋروپا وداعى 30 پايىزدىق باج سالىعىن ەنگىزۋدى جانە قىتايلىق ماركەتپلەيستەردى ق ق س تولەۋشىلەر رەتىندە مىندەتتى تىركەۋدى تالقىلاپ جاتىر، بۇل جەرگىلىكتى ءارى شەتەلدىك كومپانيالار ءۇشىن باسەكەلەستىك جاعدايىن تەڭەستىرەدى. ءۇندىستان شەتەلدىك ماركەتپلەيستەرگە جەرگىلىكتى كومپانيالارمەن سەرىكتەس بولۋ جانە سالىق پەن باج تولەۋ تالاپتارىن ەنگىزدى، بۇل ءتۇسىمدى ارتتىرۋ مەن جەرگىلىكتى بيزنەستى قورعاۋعا كومەكتەستى، - دەدى ازات پەرۋاشيەۆ.

وسىعان بايلانىستى «اق جول» دەپۋتاتتىق فراكسياسى بىرنەشە ۇسىنىس جاسادى:

1) شەتەلدىك ماركەتپلەيستەردىڭ قازاقستاننىڭ سالىق ورگاندارىندا مىندەتتى تىركەلۋى تۋرالى تالاپتى ەنگىزۋ؛

2) ءۇندىستان ۇلگىسىنە سۇيەنە وتىرىپ، شەتەلدىك ماركەتپلەيستەر ءۇشىن قازاقستاندىق پلاتفورمالارمەن جانە وندىرۋشىلەرمەن ىنتىماقتاسۋ مىندەتتەمەسىن ەنگىزۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ؛

3) قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلاردان الىنعان تابىسقا ققس جانە باسقا دا سالىقتاردى مىندەتتى تۇردە تولەۋدى ەنگىزۋ؛

4) شەتەلدىك ساۋدا جەلىلەرى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلاتىن باجسىز ساۋدانىڭ پارامەترلەرىن تومەندەتۋ نەمەسە جويۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ؛

5) وتاندىق ە- كوممەرتسيانى جانە ونىڭ قاتىسۋشىلارىن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ شارالارىن ازىرلەۋ، ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق تولەم جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيالاۋ، قىزمەتتەر مەن لوگيستيكانى ۇيىمداستىرۋعا جاردەمدەسۋ جانە باسقا دا قادامدار.

ەسكە سالساق، جاقىندا ۇكىمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ ماركەتپلەيستەردەگى تاۋارلاردىڭ ساپاسىنا قاتىستى سۇراق كوپ ەكەنىن ايتتى.

اۆتور

رۋسلان عابباسوۆ