دەپۋتات ايتقان سىننان كەيىن «وتباسى بانكتىڭ» يپوتەكا شارتى وزگەرە مە؟

استانا. قازاقپارات - ازاماتتاردىڭ ءوز اقشاسىن وزىنە قارىزعا بەرەدى. ءماجىلىس دەپۋتاتى يسلام سۇڭقار وتباسى بانكىن قۇيتىرقى ارەكەتكە باردى دەپ ايىپتادى.

ماسەلەن، سالىمشى باسپانا باعاسىنىڭ 50 پايىزدىق جارناسىن تولەيدى. الايدا وتباسى بانكى ءۇيدىڭ تولىق باعاسىنا نەسيە راسىمدەيدى. دەپۋتات اتالعان شارتتى الىپ تاستاۋدى ۇسىندى. پايىزدىق ۇستەماقىنى بۇلايشا ەسەپتەۋ قانشالىقتى زاڭدى؟ جيناقتاۋشى بانكتىڭ ساياساتى وزگەرۋى مۇمكىن بە؟

وتباسى بانك نەگىزىنەن نەسيەنىڭ ءۇش ءتۇرىن ۇسىنادى. سونىڭ ءبىرى 3 جىل قاراجات جيناپ جىلدىق مولشەرلەمەسى بەس پايىزدىق يپوتەكا راسىمدەۋ شارتى. بۇل تۇرعىندار اراسىندا ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە. ويتكەنى باعالاۋ كورسەتكىشى جوعارى تۇتىنۋشىلارعا 3,5 پايىزبەن باسپانا الۋ مۇمكىندىگى بار. ءبىراق «ءبىر قاراعاندا وتە ءتيىمدى كورىنگەن نەسيە شارتىنىڭ استارىندا قۇيتىرقى ساياسات جاتىر،» - دەدى دەپۋتات يسلام سۇڭقار.

يسلام سۇڭقار، قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى:

- ازاماتتاردىڭ ءوز قاراجاتىن وزىنە پايىزدىق ۇستەمەمەن قارىزعا بەرۋ قانشالىقتى ءادىل؟ ونىڭ ۇستىنە، بانك كوميسسياسى تۇرعىن-ءۇيدىڭ تولىق باعاسىنا ەسەپتەلەدى. سالىمشىلاردىڭ نارازىلىعىنا بانك «تۇتىنۋشىلاردىڭ اقشاسى دەپوزيتتە جاتىر جانە كەپىلدىك ءرولىن اتقارادى،»-دەپ جاۋاپ بەرەدى. ايتۋلارىنشا، بۇل سوماعا سىياقى تولەنىپ، تۇرعىندار ونىڭ پايداسىن كورەدى. ءبىز بۇنى بانكتىڭ قۋلىعى دەپ سانايمىز.

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، دەپوزيتتەگى قاراجاتقا 2 پايىزدىق سىياقى عانا بەرىلەدى. ال مەملەكەتتىڭ سىيلىق اقىسى 200 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن اسپايدى. ياعني پايدا مەن شىعىن تەڭ ەمەس. سوندىقتان نەسيە ۇستەماقىسىن ءۇيدىڭ تولىق باعاسىنا ەمەس تەك بانكتەن قارىزعا العان قاراجاتتىڭ ۇستىنە قوسۋ كەرەك. ماجىلىسمەننىڭ ۇسىنىسى بۇل. ءبىراق ارىپتەسى ونى قولدامايدى. سەبەبى...

داۋلەت مۇقايەۆ، قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى:

- بۇل بانك ايلىعى 500 مىڭ، ميلليون تەڭگە الاتىن ادامداردان گورى كەرىسىنشە اي سايىن جيناپ الاتىن ادامدارعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. ارينە ايىنا ميلليون، ەكى ميلليون، بولماسا 500 مىڭ الاتىن ادامدار جوعارى پايىزبەن الا بەرسىن. جيناماي-اق قويسىن ءۇش جىل بويى. ال بۇل جەردە كوپ جاعدايدا مىسالى 150-200 مىڭ ايلىقتان جوق دەگەندە 20 مىڭ سالىپ جيناۋدان باستايدى. 30 مىڭ سالۋدان باستايىن. 40 مىڭنان جينايىن دەپ جيناعان ازاماتتارعا ارنالعان مۇمكىندىك. دەپوزيتتەگى قاراجاتتى كەپىلگە الىپ قارىز بەرۋ وسىنداي تاسىلدەردىڭ ءبىرى. ياعني بۇل سوما بورىشكەر مىندەتىن ورىنداي الماعان جاعدايدا بانكتىڭ سازعا وتىرىپ قالماۋىنا كومەكتەسەدى.

ەربول تولەگەنوۆ، قارجىگەر:

- مەملەكەتتىك بانكتىڭ تۇراقتىلىعىن دا ويلاۋ كەرەك. ويتكەنى، ول مەملەكەتتىك بانك قوي. ەرتەڭ ءبىر كۇندە بۇكىل حالىق باسقا بانكتە، كاسپيدە، دوللاردا ۇستاپ، سوسىن كەلىپ، قالعان ەلۋ پايزىن بەر دەپ جاتسا جاڭاعى، تومەن مولشەرلەمەمەن ءيا، بانك بانكروت بولادى. ونى جەتكىزبەۋ ءۇشىن بانك ارينە وسىنداي تاسىلگە كەلىپ جاتىر. سوندىقتان بانكتى دە ويلاۋ كەرەك تۇراقتىلىعىن، حالىقتىڭ دا قامىن ويلايتىن سونداي ءبىر ينستۋمەنت، ءتاسىل كەرەك.

ەلدار شامسۋتدينوۆ، ەكونوميست:

- بانك تاۋەكەلى جوعارى تۇتىنۋشىلارعا دا تۇرعىن-ءۇي زايەمىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سوندىقتان ساقتانۋى كەرەك. كەيدە ساتىپ الىنعان مۇلىكتىڭ وتىمدىلىگى تومەن بولۋى مۇمكىن. سول كەزدەردە وسى ءادىس قولدانىلادى. سونىمەن قاتار دەپوزيتتى كەپىلگە قويىپ نەسيە الاتىندار دا بار. ول كەزدە دە پايىزدىق سىياقى تولىق سوماعا ەسەپتەلەدى. ءبىراق مولشەرلەمەسى تومەنىرەك بولادى. كەيىن تۇتىنۋشى دەپوزيتتەگى قاراجاتتى قارىزدى تولىق جابۋعا نەمەسە جاڭا قارىزعا كەپىلدىك رەتىندە قولدانادى.

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، جيناقتاۋشى بانك سىياقىسىن تەك قارىزعا الىنعان سوماعا ەسەپتەۋ ءۇشىن نارىقتىق شارتتارعا كوشۋى كەرەك. ياعني ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى پايىزدىق مولشەرلەمەمەن تەڭەسكەندە عانا تاۋەكەلى ازايادى. ال قازىرگى شارتتار وزگەرسە بانك تاقىرعا وتىرۋى مۇمكىن. سالدارىنان سالىمشىلار ءتيىمدى پايىزدىق مولشەرلەمەمەن نەسيە الا المايدى.

www.24.kz