ءتىس تازالىعىنىڭ تاريحى

فوتو: سۋرەت: istockphoto.com

استانا. قازاقپارات - ءتىس تازالىعى - دەنساۋلىقتىڭ كەپىلى بولاتىن باستى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. وتكەن عاسىرلاردا ءبىز قولدانىپ جۇرگەن ءتىس پاستالارى، شوتكالارى، شايعىشتارى جانە سپرەيلەرى بولماعانى ايدان انىق. ءبىراق، تازالىق ءۇشىن ءار ەلدە ءارتۇرلى سيپاتتا قولدانىلعان. قانداي ەكەن؟

ءتىس پاستاسىن ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىن سوناۋ ەجەلگى ەگيپەتتە دە قولدانعان ەكەن. ول ءبىزدىڭ ۇعىمىمىزداعى پاستا ەمەس، ۇنتاقتالعان ءتۇرلى اس تۇزى، جالبىز، بۇرىش پەن سارىگۇلدەن جاسالعان. ال العاشقى ءتىس شوتكالارى دا قازىرگى بىزگە ءمالىم شوتكالارداي ەمەس، مۇلدەم باسقا تۇردە بولعان.

مىسالى، شىعىس حالىقتارى اۋىز قۋىسىن تازالاۋ جانە زالالسىزداندىرۋ ماقساتىندا گيگيەنانىڭ بارلىق تالابىنا ساي ەرەكشە تامىردى پايدالانعان. سونىمەن ءتىس شوتكاسى وسىدان مىڭ جىلداي ۋاقىت بۇرىن اراب ەلىندەگى مۇسىلمانداردان تاراعان. «اراك» اعاشىنان دايىندالعان ءتىس شوتكاسى «ميسۋاك» دەپ اتالعان. ال، قىتايدا ءتىستى ءشوپ تۇيىنىمەن تازالاسا كەرەك.

ۋاقىت وتە كەلە، ەجەلگى ءۇندىستان، قىتاي، جاپونيا ەلدەرىندە ءتىس تازالاعىشتىڭ ءشوپ ءتۇيىنىن التىن نەمەسە كۇمىسكە الماستىرعان، بۇل قولدانۋشىلاردىڭ اتاق-دارەجەسىن كورسەتكەن. بەرتىن كەلە ءتىس شوتكاسىنىڭ ونەركاسىپتىك ءوندىرىسىن اعىلشىن ۋيليام ەديس 1780-جىلى باستاعان. 1850-جىلى جەكە وندىرۋشىلەر عانا ءتىس شەتكاسىن جاساپ شىعارعان، ال جاپپاي ءوندىرۋ تەك وتىز بەس جىلدان كەيىن باستالدى. بۇل ءوندىرىستى رەسەيدەن الىنعان شوشقانىڭ جۋان قىلتانىنان، ال سابىندى سۇيەكتەن جاساعان. ءبىراق، بۇل ءونىم كوپكە بارا قويمادى. 1938-جىلى 24- اقپاندا جانۋار قىلتانىن سينتەتيكالىق تالشىق - نەيلونعا الماستىرىپ، ءتىس شوتكاسىن Oral-B كومپانياسى جاساپ شىعاردى.

امەريكالىق وندىرۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا، ءتىس شوتكاسىن ءوندىرۋ كولىك، ۇيالى تەلەفون، قىسقاتولقىندى پەش سەكىلدى تۇرمىستىق بۇيىمداردى ءوندىرۋ تىزىمىندە ءبىرىنشى ورىندا تۇر. سونداي-اق، ءتىس تازالىعى تۋرالى تاعى بىرەر قىزىق اقپار:

- II پەتر ءوز كەزىندە بويارلارعا تىستەرىن ۇنتاق بور جاعىلعان دىمقىل شۇبەرەكپەن تازالاۋعا بۇيرىق بەرگەن.

- ا ق ش-تىڭ پروۆيدەنس قالاسىندا سەنبى كۇنى ءتىس شوتكالارىن ساتۋعا زاڭمەن تىيىم سالىنعان.