ءتىلى شىقپاعان بالاعا سيفرلىق سەرىك

فوتو: Фото: turkystan.kz

استانا. قازاقپارات - اينۇر نۇرادىل نەگىزىن قالاعان AR Sana ستارتاپى - ءتىلى كەشەۋىلدەگەن بالالارعا ارنالعان قازاقستانداعى العاشقى تولىقتىرىلعان شىندىق (AR) تەحنولوگياسىمەن جۇمىس ىستەيتىن قوسىمشا.

قازاقستاندا ءتىلى كەش شىعاتىن بالالاردىڭ سانى سوڭعى ەكى جىلدا ەكى ەسەگە وسكەن. بۇگىندە 19 مىڭعا جۋىق ءبۇلدىرشىن ارنايى باقىلاۋدا. وسىنداي بالالارعا كومەكتەسۋ ءۇشىن اينۇر نۇرادىل Ar Sana اتتى ەرەكشە سيفرلىق قوسىمشانى جاساپ شىقتى. جاساندى ينتەللەكتكە نەگىزدەلگەن بۇل جوبا لوگوپەدتەردىڭ كاسىبي قولداۋىمەن ازىرلەنگەن. باعدارلامادا بالا ۆيرتۋالدى كەيىپكەرمەن بىرگە قىزىقتى تاپسىرمالاردى ورىنداي وتىرىپ، ءتىلىن دامىتادى. مۇنىڭ بارلىعى اتا-انالار مەن لوگوپەدتەرگە بالانىڭ دامۋ بارىسىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي قوسىمشانى شىعارۋعا اينۇردىڭ بالالارعا دەگەن ەرەكشە مەيىرىمى، سۇيىسپەنشىلىگى تۇرتكى بولعان.

- ءبارى بالالارعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەن باستالدى. كەيىن ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردىڭ اتا- انالارىمەن سۇحبات جۇرگىزگەنىمدە ولاردى مازالايتىن وزەكتى ماسەلە - بالالارىنىڭ ءتىلىنىڭ كەش شىعۋى ەكەنىن كوردىم، - دەيدى اينۇر نۇرادىل.

جوبا اۆتورىنىڭ ايتۋىنشا، ول بالا كەزىنەن مۋلتفيلمدەردى جانە بالالارمەن جۇمىس ىستەگەندى جاقسى كورگەن. نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىندە (New York University) وقىپ جۇرگەن كەزىندە ول مەديانىڭ بالانىڭ دامۋىنا اسەرىن زەرتتەي باستاعان.

كەيىن قازاقستانعا ورالعان سوڭ، ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردىڭ اتا-انالارىمەن 50 دەن استام سۇحبات جۇرگىزگەن. ءدال وسى زەرتتەۋ اينۇردىڭ AR Sana جوباسىن جۇزەگە اسىرۋىنا يتەرمەلەگەن.

زەرتتەۋ بارىسىندا كوپتەگەن اتا-انا لوگوپەدكە جۇيەلى تۇردە بارۋعا مۇمكىندىكتەرى جوق ەكەنىن نەمەسە كومەككە تىم كەش جۇگىنەتىندەرىن ايتقان.

- مەن كوپتەگەن بالادا اۋتيستىك سپەكتردىڭ بۇزىلۋى، سەرەبرالدى سال اۋرۋى (س پ) جانە باسقا دا ەرەكشەلىكتەردىڭ العاشقى بەلگىلەرىنىڭ ءبىرى - ءتىل شىعۋىنىڭ كەشەۋىلدەۋى ەكەنىن بايقادىم. سول ساتتە وسىنداي بالالاردىڭ قورىقپاي، ەركىن دامۋىنا كومەكتەسكىم كەلدى، - دەيدى ول.

AR Sana-نىڭ باستى ەرەكشەلىگى - تولىقتىرىلعان شىندىق تەحنولوگياسىن (AR) پايدالانۋ. ويىن باعدارلاماسىن اشقاندا بالانىڭ بولمەسىندە 3D كەيىپكەر - سانا ەسىمدى قىز پايدا بولادى. ول بالاعا ويىن ارقىلى ءسوز جاتتىعۋلارىن ورىنداتادى.

- كوپ بالا لوگوپەدتەن قورقادى، بۇل سويلەۋدى قالاماعاندىقتان ەمەس، بەيتانىس ادامنان قورىققاندىقتان. سوندىقتان ءبىز كەيىپكەردى ءدال بالانىڭ ءوز بولمەسىندە پايدا بولاتىنداي ەتىپ ازىرلەدىك. وسىلايشا، بالا ءوزىن قاۋىپسىز سەزىنەدى جانە سترەسكە تۇسپەي سويلەپ ۇيرەنەدى، - دەپ ءتۇسىندىردى اينۇر.

قىسقا AR- كورىنىستەن كەيىن بالا ۆيرتۋالدى بولمەگە وتەدى، وندا سوزدەر مەن سويلەمدەردى قايتالاپ، جاتتىعۋلار ورىندايدى. ءار ساباق بالانىڭ جاسىنا جانە دامۋ دەڭگەيىنە بەيىمدەلەدى.

AR Sana تولىقتاي قازاق تىلىندە جاسالىپ جاتىر. قازاقستاندا بالالاردىڭ داۋىس دەرەكتەرى بويىنشا دايىن زەرتتەۋ بازالارى بولماعاندىقتان، كوماندا 3-7 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ داۋىسىن وزدەرى جازىپ، دەرەكتەر جيىنتىعىن  قولمەن جيناۋدا. بۇل مالىمەتتەر كەيىن وزدەرىنىڭ سويلەۋ تانۋ مودەلىن ۇيرەتۋگە قولدانىلادى.

- باسقا ەلدەردە بۇل دەرەكتەردى جاي عانا ساتىپ الۋعا بولادى. ال بىزدە ونداي بازا جوق. سوندىقتان ءبارىن نولدەن باستادىق. اتا-انالار مەن لوگوپەدتەر «بىزگە قازاق ءتىلى كەرەك» دەيدى. سول سەبەپتى ءبىز جەڭىل جول ىزدەمەي، كۇردەلى بولسا دا ءبارىن ءوزىمىز جاساۋدى ۇيعاردىق. ءبىز لوگوپەدتەردى الماستىرمايمىز. لوگوپەدتەر فيزيكالىق بولىممەن - ماسساج، ۇساق موتوريكانى دامىتۋ سياقتى جۇمىستارمەن اينالىسادى. ال بالا سوزدەردى قايتالاپ، ءتىلىن ۇيدە ءبىزدىڭ قوسىمشانىڭ كومەگىمەن جاتتىقتىرا الادى، - دەيدى جوبا اۆتورى.

كوماندا AR Sana لوگوپەدتەردىڭ ورنىن الماستىرمايتىنىن، تەك ولاردىڭ جۇمىسىن تولىقتىراتىنىن اتاپ ءوتتى. جوبا قازىر ۇلتتىق بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ لوگوپەدتەرىمەن بىرگە تەستىلەۋدەن ءوتىپ جاتىر. ماماندار ءار كەزەڭ بويىنشا كەرى بايلانىس بەرىپ وتىرادى.

- بۇل - مەنىڭ العاشقى جوبام، تيىسىنشە ماشاقاتى كوپ. دەسە دە، بۇل جوبا بىرنەشە بالانىڭ سويلەپ كەتۋىنە كومەكتەسسە، دەمەك، ەڭبەگىمىزدىڭ زايا كەتپەگەنى، - دەيدى اينۇر نۇرادىل.

Фото: turkystan.kz

AR Sana - سىرتقى ينۆەستيتسياسىز دامىپ كەلە جاتقان الەۋمەتتىك جوبا. بارلىق شىعىندى ازىرگە جوبانىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءوز قاراجاتىنان وتەپ وتىر. Astana Hub كومانداسى مەن ازەربايجان ۋنيۆەرسيتەتى ۇيىمداستىرعان اكسەلەراتسيالىق باعدارلامالاردان ءوتىپ، جوبا رەسمي تۇردە الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك ورتادا تانىلدى.

قوسىمشانىڭ العاشقى نۇسقاسى 2026 -جىلدىڭ مامىر ايىندا ىسكە قوسىلماق. ءبىرىنشى كەزەڭدە وعان الدىن الا تاپسىرىس بەرگەن اتا-انالار مەن لوگوپەديالىق ورتالىقتار قول جەتكىزەدى.

ايانا جولەۋوۆا،

استانا IT ۋنيۆەرسيتەتى،

كرەاتيۆتى يندۋستريا مەكتەبىنىڭ ستۋدەنتى