يراننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كۇدىگىنشە، ناۋرىز ايىندا سوققىعا ۇشىراعان سۋ-24 ۇشاعىنىڭ ۇشقىشتارىن قاتار تۇتقىندا ۇستاپ وتىر. ال دوحا مۇنداي ايىپتى ءۇزىلدى-كەسىلدى جوققا شىعارۋدا. Kazinform اگەنتتىگىنىڭ ايماقتاعى مەنشىكتى ءتىلشىسى تاياۋ شىعىستاعى جانجالدىڭ جاي-جاپسارىن باياندادى.
يراننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى جوعالعان ءۇش اسكەري ۇشقىش تابىلعانعا دەيىن ولاردى قاتاردا تۇتقىندا وتىر دەپ ەسەپتەيتىنىن مالىمدەدى. دوحانىڭ تاعىلعان ايىپتى جوققا شىعارعانىمەن، قارسى تاراپ رايىنان قايتار ەمەس.
- ولاردىڭ قازىرگى جاعدايىنا قاتىستى ناقتى اقپارات الۋ اسا ماڭىزدى. ۇشقىشتاردىڭ تاعدىرى انىقتالعانعا دەيىن ءبىز ولاردى تۇتقىندا دەپ ەسەپتەيمىز جانە ولاردىڭ قايدا ەكەنىن، قانداي جاعدايدا ەكەنىن انىقتاۋ ءۇشىن بار كۇشىمىزدى سالامىز،-دەدى يران س ءى م رەسمي وكىلى ەسمايل باگاي كەزەكتى بريفينگتە.
بۇل مالىمدەمە سوڭعى كۇندەرى تەگەران مەن دوحا اراسىندا ۋشىققان داۋدىڭ جالعاسى. يران ءوزىنىڭ ءۇش اسكەري ۇشاعى اپاتقا ۇشىراعاننان كەيىن ۇشاقتاعى اسكەريلەر امان قالدى دەپ سانايدى. كەيىن ولاردى قاتار قارۋلى كۇشتەرى قولعا تۇسىرگەن دەپ وتىر. ال قاتار مەملەكەتى ۇشقىشتاردىڭ تۇتقىنعا الىنعانىن راستايتىن ەشقانداي مالىمەت جوق ەكەنىن بىرنەشە رەت حابارلاعان بولاتىن.
وقيعانىڭ ءمان-جايى
بيىل 2-ناۋرىزدا يران ا ق ش-تىڭ اسكەري بازالارىن جويۋ ماقساتىندا قاتار اۋماعىندا ارنايى وپەراتسيا وتكىزدى. اسكەري ارەكەت بارىسىندا يراننىڭ ەكى سۋ-24 بومبالاۋشى ۇشاعى قاتار جەرىندە اتىپ تۇسىرىلگەن ەدى. بۇل – ا ق ش پەن يزرايلدىڭ يرانعا قارسى اۋە شابۋىلدارى باستالعاننان كەيىن ءۇشىنشى كۇنى بولعان وقيعا.
تەگەراننىڭ تۇسىندىرۋىنشە، ۇشاقتار ا ق ش-تىڭ ءال-ۋدەيد اسكەري اۋە بازاسىنا سوققى جاساۋعا قاتىسقان، كەيىن ولارمەن بايلانىس ءۇزىلىپتى. قاتار تاراپى يران ۇشاقتارى ەلدىڭ اۋە كەڭىستىگىن بۇزعانىن ايتىپ، ولاردى اتىپ تۇسىرگەنىن مويىندادى.
دوحانىڭ ايتۋىنشا، سوققى جاسار الدىندا ۇشاق ەكيپاجىمەن بايلانىس ورناتۋعا ارەكەت جاسالعان.
- سوققى جاساۋ ەرەجەسىن ساقتاپ، ەكيپاجدارمەن بايلانىسۋعا ارەكەت جاسادىق. الايدا ولاردان جاۋاپ بولماعان سوڭ، جەرىمىزدى قورعاۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالار قابىلداندى،- دەدى قاتار سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى مادجەد ءال-انساري.
ەكى ۇشاقتىڭ بورتىندا يراننىڭ ءتورت اسكەري ۇشقىشى بولعان. كەيىن قاتاردىڭ ىزدەۋ-قۇتقارۋ قىزمەتتەرى ۇشقىشتاردىڭ ءبىرىن -بريگادا گەنەرالى مادجيد كازەميدىڭ ءمايىتىن تاپتى. گەنەرالدىڭ جەكە باسى انىقتالعاننان كەيىن مارقۇمنىڭ دەنەسى يران تاراپىنا بەرىلگەن. شىلدە ايىندا ونىڭ دەنەسى تۋعان جەرىندە جەر قوينىنا تاپسىرىلدى.
تەگەراننىڭ نۇسقاسى بويىنشا، كازەمي باسقارعان ۇشاق ءال-ۋدەيد اسكەري بازاسىنا جاساعان سوققىدان كەيىن كەرى قايتىپ كەلە جاتقان كەزدە اتىپ تۇسىرىلگەن. ەكيپاجدىڭ قالعان ءۇش مۇشەسى - دجاۆاد سالەحي، ءابدولمادجيد داشتياني جانە يمران بەحرۋشياننىڭ تاعدىرى ازىرگە بەلگىسىز.
يراننىڭ ۇستانىمى
بىرنەشە اي بويى يران قالعان ءۇش ۇشقىشتى رەسمي تۇردە حابار-وشارسىز كەتكەندەردىڭ قاتارىنا قوسىپ كەلگەن. الايدا 15-تامىزدا تەگەران العاش رەت ولاردىڭ امان قالۋى مۇمكىن ەكەنىن جانە قاتاردا تۇتقىندا بولۋى ىقتيمال دەپ ايتتى.
سونىمەن قاتار يراننىڭ حابار-وشارسىز كەتكەندەردى ىزدەۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى، گەنەرال موحامماد باگەرزادە حالىقارالىق قىزىل كرەست كوميتەتىنىڭ پرەزيدەنتى ميريانا سپولياريچكە حات جولداعان. حاتتا ۇشقىشتار ۇشاقتان كاتاپۋلت ارقىلى سەكىرىپ امان قالعانى جازىلعان جانە قاتار تاراپى ولاردى قولعا ءتۇسىرىپ، شامامەن التى ايدان بەرى تۇتقىندا ۇستاپ وتىر دەپ جازىلعان.
يران تاراپىنىڭ مالىمەتىنشە، ۇشقىشتارعا وتباسىمەن جانە تەگەران وكىلدەرىمەن بايلانىسۋعا مۇمكىندىك بەرىلمەپتى. يران حالىقارالىق قىزىل كرەست كوميتەتىنەن اسكەريلەردىڭ قايدا ەكەنىن انىقتاۋعا ءارى ولاردى ەلگە قايتارۋعا جاردەمدەسۋدى سۇرادى.
كەلەسى كۇنى باگەرزادە يران اسكەريلەرى مەن ارنايى ساراپشىلار بىرنەشە ايدان بەرى قاتارعا كىرۋگە رۇقسات الا الاماي وتىرعانىن جەتكىزدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا، قاتار تاراپى تەرگەۋدى ادەيى سوزىپ وتىرعان سىڭايلى. سوندىقتان وقيعا ورنىن تەكسەرۋ ءۇشىن مامانداردى ەلگە كىرگىزۋدى تالاپ ەتتى.
قاتاردىڭ جاۋابى
دوحا بارلىق ايىپتى تەرىسكە شىعارىپ، ءتورت ەكيپاج مۇشەسىنىڭ ءبىرىنىڭ ءمايىتى تابىلعانىن عانا راستاعان. ولاردىڭ نۇسقاسى بويىنشا ۇشاقتار اتىپ تۇسىرىلگەننەن كەيىن ىزدەۋ-قۇتقارۋ بولىمدەرى ىزدەۋ وپەراتسياسىن دەرەۋ قولعا العان كورىنەدى. ىزدەۋ بارىسىندا تەك گەنەرال مادجيد كازەميدىڭ ءمايىتى تابىلىپتى. كەيىن ۇشقىشتىڭ دەنەسىن وتانىنا جەتكىزۋ ءۇشىن تەگەرانمەن بايلانىس ورناتقان.
دەگەنمەن وقيعاعا قاتىستى ەكى ەلدىڭ تاراتقان مالىمەتىندە ماڭىزدى قايشىلىق بار.
تەگەران ءوز ساراپشىلار توبى بىرنەشە ايدان بەرى قاتارعا كىرۋگە رۇقسات الا الماي وتىر دەگەن بولاتىن. دوحا، كەرىسىنشە، ءساۋىر ايىندا-اق يراندىق دەلەگاتسيانى ەلگە شاقىرىپ، ىزدەۋ-قۇتقارۋ وپەراتسياسىنىڭ ناتيجەسى تۋرالى اقپارات بەرۋگە دايىن بولعانىن ايتىپ وتىر. بۇل ۇسىنىسقا يران تاراپىنان جاۋاپ بولماعان.
- يراندىق ۇشقىشتاردىڭ ۇستالعانى تۋرالى تارالىپ جاتقان مالىمەتتەردى ءۇزىلدى- كەسىلدى جوققا شىعارامىز. ايماقتاعى شيەلەنىستى باسەڭدەتۋگە باعىتتالعان ديپلوماتيالىق باستامالار جالعاسىپ جاتقان ۋاقىتتا مۇنداي جاڭساق مالىمدەمەنىڭ ايتىلعانى تاڭعالدىرىپ وتىر،- دەدى كاتار سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى.
وسىلايشا، وقيعاعا قاتىستى قوس تاراپتىڭ تەك ءبىر پىكىرى ورتاق: يراننىڭ ءتورت ۇشقىشىنىڭ بىرەۋى قازا تاپقان، ونىڭ ءمايىتى يرانعا قايتارىلدى.
داۋ نەلىكتەن ءدال قازىر ۋشىقتى؟
قازىر قاتار مەملەكەتى تەگەران مەن ۆاشينگتون اراسىندا ارااعايىندىق جاساپ وتىر. دوحا ايماقتاعى شيەلەنىستى شەشۋگە قادام جاسالعان ساتتە مۇنداي ايىپتى قۇپتاماۋدا.
17-تامىزدا يران سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ۇشقىشتاردىڭ تاعدىرىن انىقتاۋ قاتارمەن قارىم-قاتىناسقا، ونىڭ دەلدالدىق رولىنە اسەر ەتپەۋى كەرەك ەكەنىن ايتتى.
- ءبىز تۇراقتى بايلانىستامىز، قاتار تاراپىنىڭ ا ق ش-پەن باستالعان كەلىسسوزدەردە ۇلەسى بار. الايدا ءوز كۇدىگىمىز بەن ۇستانىمىمىزدى دا بىلدىرۋگە ءتيىسپىز،-دەدى يران سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ەسمايل باگاي.
ەسمايل باگاي تەگەران التى ايعا جۋىق ۋاقىت وتكەسىن عانا ۇشقىشتاردى ىزدەدى دەگەن پىكىرگە قارسى. ديپلوماتتىڭ ايتۋىنشا، بۇل تاقىرىپ قاتار تاراپىمەن سوعىستىڭ العاشقى كۇندەرىندە-اق تالقىلانعان. ال يران سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ حالىقارالىق قىزىل كرەست كوميتەتىنە العاشقى رەسمي ءوتىنىشى ناۋرىز ايىنىڭ ورتاسىندا جولدانعان كورىنەدى. سونىمەن قاتار ەكى ەلدىڭ دوحا مەن تەگەرانداعى ەلشىلىكتەرى ارقىلى بايلانىستار جۇرگىزىلگەن.
سونىمەن، يران ءۇش ۇشقىشتىڭ تاعدىرى بەلگىلى بولمايىنشا، ولاردى تۇتقىندا دەپ ەسەپتەيتىنىن اڭعارتتى. تەگەران ولاردىڭ قايدا ەكەنىن انىقتاۋ ءۇشىن كوپجاقتى كەلىسسوزدەر مەن قۇقىقتىق تەتىكتەردى پايدالانۋعا نيەتتى.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن يران ا ق ش-تى پارسى شىعاناعىن لاستادى دەپ ايىپتادى.
پاكىستان ا ق ش پەن يراندى كەلىسسوز ۇستەلىنە ورالۋعا شاقىردى
ەرسىن شامشادين