كەشە «Qazaqstan» تەلەارناسىندا قۇرىلتاي دەپۋتاتتىعىنا ۇمىتكەر جەتى ساياسي پارتيانىڭ قاتىسۋىمەن ۇلتتىق دەبات ۇيىمداستىرىلدى. بۇل ساياسي دودا سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەرگە تولى اپتانىڭ باستى وقيعاسىنا اينالىپ، بۇكىل سايلاۋ اپتاسىنىڭ ساياسي كۇن ءتارتىبىن ايقىندادى.
ويىن ءتارتىبى: ادىلدىك جەرەبەمەن ايقىندالدى
دەبات ۇيىمداستىرۋشىلارى كەز كەلگەن اشىق پىكىرتالاستاعى ەڭ باستى ماسەلە - قاتىسۋشىلارعا تەڭ جاعداي جاسالۋىن الدىن الا شەشىپ قويدى. تىكەلەي ەفير باستالار الدىندا پارتيا وكىلدەرى ادەپ حارتياسىنا قول قويىپ، پىكىرتالاس بارىسىندا جەكە باسقا تيىسپەۋگە مىندەتتەمە الدى. ال ءسوز سويلەۋ كەزەگى ەفيرگە ساناۋلى مينۋتتار قالعاندا، قاتىسۋشىلاردىڭ كوز الدىندا كەزدەيسوق ساندار گەنەراتورى ارقىلى انىقتالدى. جەرەبە ناتيجەسىندە پارتيالار مىناداي رەتپەن ورنالاستى: «اۋىل»، «بايتاق»، «ادىلەت»، ج س د پ، «اق جول»، Respublica جانە قازاقستان حالىق پارتياسى.
الماتى مەدياورتالىعىنىڭ ستۋدياسىندا ەكى ءتۇرلى احۋال توعىستى. ءبىر جاعىنان كامەرالار، جۇرگىزۋشىلەر مەن ساراپشىلار قاتىسقان تىكەلەي ەفيردىڭ قاتاڭ ءارى بارىنشا جيناقى اتموسفەراسى سەزىلسە، ەكىنشى جاعىنان ءوز كانديداتتارىن قولداۋعا كەلگەن پارتيا جاقتاستارى زالعا ەرەكشە سەرپىن مەن جاندى ەموتسيا سىيلادى.
ادامي كاپيتال - باستى ساياسي باسەكەنىڭ وزەگىندە
دەبات مودەراتورلارى تالقىلاۋدىڭ نەگىزگى تاقىرىبى رەتىندە ءاربىر سايلاۋشىعا تىكەلەي قاتىستى ماسەلەنى - ادامي كاپيتالدى دامىتۋ ماسەلەسىن تاڭدادى. اڭگىمە ءبىلىم بەرۋ، الەۋمەتتىك قولداۋ، جاستاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ جانە بولاشاق ەكونوميكاسىنا قاجەتتى كادرلاردى دايارلاۋ توڭىرەگىندە ءوربىدى. پارتيالار وزدەرىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلامالارىن تانىستىرۋمەن عانا شەكتەلمەي، قاي باستامانىڭ ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەۋگە تىرىستى جانە ستۋدياداعى ساياسي قارسىلاستارىنىڭ ۇستانىمدارىمەن اشىق سالىستىردى.
پىكىرسايىستى «اۋىل» پارتياسى اۋىلدى دامىتۋ تاقىرىبىمەن باستادى.
پارتيا وكىلى سەرىك ەگىزبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، قۋاتتى مەملەكەت ەڭ الدىمەن وڭىرلەردىڭ تۇراقتى دامۋىنان باستالادى. سوندىقتان پارتيا اۋىل جاستارىنا ارنالعان ءبىلىم بەرۋ كۆوتاسىن ساقتاۋدى، جاس مامانداردى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدى جانە اۋىلدىق جەردە ەڭبەك ەتۋگە نيەتتى ازاماتتاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدى ۇسىنادى.
«بايتاق» پارتياسى ادامي كاپيتال تاقىرىبىنا ەكولوگيا تۇرعىسىنان كەلدى. نۇرگۇل قادىربايەۆانىڭ پىكىرىنشە، قوعام دەنساۋلىعى قورشاعان ورتانىڭ جاي-كۇيىمەن تىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان ەكولوگيالىق مادەنيەت تە ساۋاتتىلىق سياقتى جاس ۇرپاقتىڭ تاربيەسىنە جۇيەلى تۇردە ءسىڭىرىلۋى ءتيىس.
«ادىلەت» پارتياسى ەڭ مازمۇندى ءارى قارقىندى باعدارلامالىق ۇستانىمداردىڭ ءبىرىن ۇسىندى. پارتيانىڭ نەگىزگى نازارى ءبىلىم بەرۋ، عىلىم جانە IT سالاسىنا قاجەتتى كادرلار دايارلاۋعا اۋدى. رەنات بەكتۇروۆ ءبىلىم مەن بىلىكتى ماماندارعا سالىناتىن ينۆەستيتسيانى ەل دامۋىنىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشى رەتىندە اتاپ ءوتتى. زالداعى جالپى اسەر مەن كورەرمەندەردىڭ داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا، ءدال وسى ۇستانىم ەڭ سەنىمدى ءارى نانىمدى شىقتى.
ج س د پ پىكىرتالاستى الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك تاقىرىبىنا بۇردى. تازابەك سامبەتباي ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ، مۇعالىمدەر، دارىگەرلەر جانە عالىمداردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە توقتالىپ، الەۋمەتتىك ماسەلەلەر شەشىلمەيىنشە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ تۇراقتى بولۋى مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ايتتى.
«اق جول» پارتياسى كاسىپكەرلىك الەۋەتتى دامىتۋعا باسىمدىق بەردى. ولجاس نۇرالدينوۆ جاستاردىڭ تۇرعىلىقتى وڭىرىنە قاراماستان ءوز يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋىنا تەڭ مۇمكىندىك جاسالۋى قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى.
Respublica تەحنولوگيالىق دامۋ باعىتىن العا شىعاردى. پارتيا سيفرلىق ەكونوميكانى دامىتۋعا، جاڭا بۋىن ماماندارىن دايارلاۋعا جانە ءوز جوبالارىن ىسكە اسىرۋعا نيەتتى ازاماتتاردى قولداۋعا باسىمدىق بەرەتىنىن مالىمدەدى.
قازاقستان حالىق پارتياسى ءسوزىن الەۋمەتتىك قورعاۋ ماسەلەسىمەن تۇيىندەدى. پارتيا قولجەتىمدى ءبىلىم بەرۋ مەن مەديسينانى قامتاماسىز ەتۋدى، سونداي-اق ازاماتتاردى قولداۋدا مەملەكەتتىڭ بەلسەندى ءرولىن كۇشەيتۋدى نەگىزگى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى.
جەكەلەگەن پىكىرلەر وتكىر بولعانىمەن، دەبات بارىسىندا شەكتەن شىققان مالىمدەمەلەر مەن جەكە باسقا باعىتتالعان شابۋىلدارعا جول بەرىلگەن جوق. قاتىسۋشىلار ءبىر-ءبىرىنىڭ تۇلعاسىن ەمەس، يدەيالارى مەن باعدارلامالىق ۇستانىمدارىن تالقىلادى.
كورەرمەن تاڭداۋى: ءبىر كەشتە 21334 داۋىس بەرىلدى
ۇلتتىق دەبات پارتيالاردىڭ پىكىرسايىس الاڭىنا عانا ەمەس، وسى سايلاۋ ناۋقانىنداعى كورەرمەن كوڭىل كۇيىن العاش رەت كەڭ اۋقىمدا باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرگەن ماڭىزدى الاڭعا اينالدى. تىكەلەي ەفير بارىسىندا كورسەتىلگەن QR- كود ارقىلى 21334 ادام داۋىس بەردى. ساۋالنامانى «قازاقستان» تەلەراديوكورپوراتسياسىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى جانىندا اككرەديتتەلگەن «دەموكراتيا ينستيتۋتى» قاۋىمداستىعى جۇرگىزدى.
داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا - «ادىلەت» پارتياسى كورەرمەندەردىڭ 67,1 پايىز داۋىسىن جينادى.
ودان كەيىن «اق جول» - 9,9 پايىز، قازاقستان حالىق پارتياسى - 8,2 پايىز، «اۋىل» - 5,4 پايىز، Respublica - 4,3 پايىز، ج س د پ - 2,2 پايىز جانە «بايتاق» - 2,1 پايىز كورسەتكىشپەن ورنالاستى.
ال كورەرمەندەردىڭ 0,8 پايىزى ەشبىر پارتيانىڭ ۇستانىمى ءوزىن سەندىرە الماعانىن مالىمدەدى.
كورەرمەندەردىڭ ەفير بارىسىندا الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى جولداعان ساۋالدارىنىڭ قۇرىلىمى دا ەرەكشە نازار اۋدارتتى. سۇراقتاردىڭ 40,37 پايىزى الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە ارنالسا، 19,27 پايىزى ەكونوميكاعا، 16,51 پايىزى مادەنيەتكە، 13,76 پايىزى ساياساتقا جانە 10,09 پايىزى ەكولوگيا تاقىرىبىنا قاتىستى بولدى. بۇل كورەرمەندەردىڭ ەڭ الدىمەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى مەن الەۋمەتتىك قورعالۋى ماسەلەلەرىنە باسىمدىق بەرگەنىن كورسەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءدال وسى تاقىرىپتار كەش بويعى پىكىرتالاستىڭ نەگىزگى وزەگىنە اينالدى.
وڭىرلەردەگى ۇگىت- ناسيحات جۇمىسى جالعاسىن تاپتى
ستۋديادا ۇلتتىق دەبات ءوتىپ جاتقان ساتتە وڭىرلەردەگى سايلاۋالدى ناۋقان دا ءبىر ساتكە توقتاعان جوق.
«ادىلەت» پارتياسى ۇلىتاۋ جانە اقمولا وبلىستارىندا مەتاللۋرگتەرمەن، دارىگەرلەرمەن، سپورتشىلارمەن، اگرارشىلارمەن جانە تۇرعىندارمەن كەزدەسىپ، وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋ مەن ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
ج س د پ جۇمىسپەن قامتۋ، ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ تاقىرىپتارىنا باسىمدىق بەردى.
«بايتاق» قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ مەن جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋعا باعىتتالعان ەكولوگيالىق باستامالارىن تانىستىردى.
قازاقستان حالىق پارتياسى مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلارعا قاتىستى مەديسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتاما جۇيەسىن جەتىلدىرۋدى ۇسىندى.
«اۋىل» اۋىلدىق وڭىرلەر تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋلەرىن جالعاستىرسا، «اق جول» كاسىپكەرلەرمەن جانە شاعىن بيزنەس وكىلدەرىمەن پىكىر الماستى.
ال Respublica ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ مەن جاستار باستامالارىن قولداۋ ماسەلەلەرىن كۇن تارتىبىنە شىعاردى.
سونىمەن قاتار كۇن تارتىبىندە پارتياارالىق ساياسي پىكىرتالاس تا جالعاسىن تاپتى.
«اق جول» پارتياسى Respublica-مەن جاريا پىكىرتالاستى جالعاستىرىپ، ونىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنداعى كەزەكتى باستامالاردىڭ بىرىنە كۇمان كەلتىردى. بۇل جولى سىنعا بانكتەردى انتيفرود- ورتالىققا مىندەتتى تۇردە قوسۋدى كوزدەيتىن ۇسىنىس ىلىكتى.
دەگەنمەن ءدال كەشەگى تىكەلەي ەفير جەتى پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدارلامالارى العاش رەت ءبىر الاڭدا قاتار سالىستىرىلعان ماڭىزدى كەزەڭ بولدى. بۇل پىكىرسايىس سايلاۋشىلارعا ۇسىنىلعان قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا قاتىستى جەتى ءتۇرلى كوزقاراستىڭ ءبىر-بىرىنەن ناقتى قالاي ەرەكشەلەنەتىنىن ايقىن كورسەتتى.