بۇل شىعارما ⅩⅩعاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىندا قالىڭ جۇرتتىڭ كوڭىلىن باۋراپ، ەل ىشىندە كەڭ تارادى. اۋەنى اسەرلى، ءسوزى جۇرەككە جىلى تيەتىن ءان قىسقا مەرزىمدە-اق حالىقتىق ءان دارەجەسىنە كوتەرىلدى.
ءاننىڭ اۆتورى - بەلگىلى اقىن ءارى سازگەر تىنىشباي راقىم. ول بۇل شىعارمانىڭ ءسوزىن دە، اۋەنىن دە ءوزى جازعان. ءان ەل اراسىنا تاراعاننان كەيىن وعان بايلانىستى سان ءتۇرلى اڭگىمەلەر ايتىلا باستادى. بىرەۋلەر تىنىشباي راقىمنىڭ وزگە ەلدەن كەلگەن ارۋعا عاشىق بولىپ، سونىڭ اسەرىمەن شىعاردى دەسە، ەندى بىرەۋلەر ءاندى ماحاببات جىرى رەتىندە قابىلدادى. حالىق اراسىندا وسىنداي جورامالدار كوبەيگەن سايىن، شىعارمانىڭ شىنايى تاريحى بۇرمالانىپ، اركىم ءارتۇرلى بولجام ايتا بەردى. بۇل الىپ-قاشپا اڭگىمەلەردىڭ ءبارى اقىن-سازگەردىڭ وزىنە دە اۋىر ءتيدى. سوندىقتان تىنىشباي راقىم كوزى تىرىسىندە ءتۇرلى سۇحباتتاردا بۇل تۋىندىنىڭ قاينار بۇلاعىن ناقتى ءتۇسىندىرىپ، ونىڭ قالاي دۇنيەگە كەلگەنىن قايتا-قايتا ايتىپ وتىرعان. شىندىعىندا، «التايدىڭ ار جاعىنان كەلگەن ارۋ» ماحابباتتان تۋعان ءان ەمەس. ول - الىستا جۇرگەن قازاق بالاسىنىڭ تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىشىن، قانداستاردىڭ اتامەكەنگە ورالۋعا دەگەن قۇشتارلىعىن بەينەلەگەن شىعارما.
1991 -جىلى قازاقستانعا قىتايدان ونەر وكىلدەرى ارنايى شاقىرۋمەن كەلەدى. سول دەلەگاتسيا قۇرامىندا ءۇرىمجى قالاسىنداعى قازاق تەليەۆيزياسىندا ديكتور بولىپ قىزمەت اتقاراتىن ءامينا ەركەش قىزى ەسىمدى قازاق قىزى دا بار ەدى. ول ەكى ەل اراسىنداعى رەسمي كەزدەسۋلەردە اۋدارماشى قىزمەتىن اتقارىپ، دەلەگاتسيا مۇشەلەرىن بايلانىستىرۋشى رەتىندە تانىلدى. سالتاناتتى جيىندار اياقتالعان سوڭ، دەلەگاتسيا ەلىنە قايتا اتتانار ءسات تۋادى. سول كەزدە ءامينا ەركەش قىزىنىڭ تۋعان جەرىن قيماي، قايتا-قايتا ارتىنا قاراي بەرگەن ءساتىن تىنىشباي راقىم بايقاپ قالادى. بۇل كورىنىس اقىننىڭ جۇرەگىن ەلجىرەتىپ، كوڭىلىن تولقىتادى. ويتكەنى الىستا ءجۇرىپ، اتامەكەنىن اڭساپ كەلگەن قارىنداسىنىڭ جانارىنداعى قيماستىق قازاقتىڭ بارشا تاعدىرىن بەينەلەپ تۇرعانداي ەدى. ىشتەي تەبىرەنگەن سازگەر «قيمايتىن جان ەكەنسىڭ جات ۇياعا» دەپ كۇبىرلەيدى. كەيىن وسى ءبىر اسەرلى وي اقىن جۇرەگىندە ولەڭ بولىپ ءورىلىپ، دومبىرانىڭ ۇنىمەن اۋەنگە اينالادى. ءسويتىپ، ەل مەن جەرگە دەگەن ساعىنىشتان تۋعان بۇل شىعارما قازاق رۋحانياتىنا ولمەس مۇرا بولىپ قوسىلدى. بۇل ءاندى العاش رەت 1993-جىلى ءانشى ساكەن قالىموۆ «كەش جارىق» تەلەباعدارلاماسىندا ورىندادى. تىڭدارمان الدىندا تۇڭعىش شىرقالعان ساتتەن-اق ءان ەرەكشە اسەر قالدىرىپ، جۇرتشىلىقتى بىردەن باۋراپ اكەتتى. سازدى اۋەنى مەن جۇرەككە جەتكەن ءماتىنى كوپ ۇزاماي ەل ىشىندە كەڭىنەن تارالدى.
بۇل كەزەڭ - تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى، ەل ەڭسەسىن تىكتەپ، تاريحي جادىن جاڭعىرتۋعا دەگەن قۇلشىنىسى ارتىپ تۇرعان شاق ەدى. سول كەزدە «التايدىڭ ار جاعىنان كەلگەن ارۋ» تەك اسەم اۋەن عانا ەمەس، سىرتتا جۇرگەن قازاق باۋىرلارىنىڭ جۇرەگىنە ءۇمىت وتىن جاققان رۋحاني ۇندەۋ بولدى. ءاننىڭ ءار جولىندا الىستاعى اعايىندى ساعىنۋ، اتامەكەنگە شاقىرۋ، بىرلىك پەن باۋىرلاستىققا ۇندەيتىن تەرەڭ ماعىنا جاتتى. ساكەن قالىموۆتىڭ ورىنداۋىندا بۇل تۋىندى «ءانشىسىن تاپقان ءان» اتانىپ، تالايدىڭ كوكەيىندە ساقتالدى. ءاندى تىڭداعان ءاربىر جان ونىڭ اۋەنىنەن تۋعان جەرگە دەگەن قيماستىقتى، سوزىنەن ەلگە دەگەن ساعىنىشتى سەزىنىپ، وزىنشە سىرلاسقانداي كۇي كەشتى. سول سەبەپتى دە بۇل شىعارما ۋاقىت سىنىنان ءوتىپ، قازاق ەستراداسىنىڭ التىن قورىنا قوسىلدى.
e-history.kz