ءداستۇرلى ساداق اتۋدىڭ قازىرگى جاي-كۇيىن Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ «بۇگىن. LIVE» باعدارلاماسىندا رەسپۋبليكالىق ءداستۇرلى ساداق اتۋ فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى نارتاي ارالباي ۇلى ايتىپ بەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا، بيىلعى كوشپەندىلەر ويىندارىندا ءداستۇرلى ساداق اتۋدان قازاقستان اتىنان ءۇش ەر جانە ءۇش ايەل سپورتشى باق سىناعان. قۇراما مۇشەلەرى رەيتينگكە قاراپ ەمەس، ارنايى ىرىكتەۋ جارىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاڭدالعان.
- ءبىز ماۋسىم ايىندا استانا قالاسىندا ءداستۇرلى ساداق اتۋدان چەمپيوندار ليگاسىن وتكىزدىك. جۇلدە قورى 5 ميلليون تەڭگەدەن استام بولدى. ءبىرىنشى ورىن العان ەر ادام مەن ايەلگە 1 ميلليون 300 مىڭ تەڭگەدەن، ەكىنشى ورىن يەلەرىنە 700 مىڭنان، ءۇشىنشى ورىن العاندارعا 500 مىڭ تەڭگەدەن اقشالاي سىيلىق بەرىلدى. سول جەردە ءۇش ەر جانە ءۇش ايەل سپورتشىنى تاڭدادىق. رەيتينگكە قاراماي، ۇلتتىق قۇرامانىڭ ەڭ مىقتىلارىن ىرىكتەدىك، - دەدى نارتاي ارالباي ۇلى.
فەدەراتسيا پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا، كوشپەندىلەر ويىندارىنا قازاقستاننان بارعان التى ساداقشىنىڭ تورتەۋى جۇلدەلى ورىن العان.
- التى سپورتشىمىزدىڭ تورتەۋى جۇلدەلى ورىن الدى. ورتالىق ازيا ساناتى بويىنشا التىن دا، كۇمىس تە بىزدە. 55 مەملەكەتتىڭ اراسىنان ءتورت مەدال الىپ كەتۋ - ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك. جالپى ەسەپتە دە توپ جارىپ وتىرمىز، - دەدى ول.
قازاق ساداقشىلارى حالىقارالىق جارىستاردا دا توپ جارىپ ءجۇر
نارتاي ارالباي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاننىڭ ءداستۇرلى ساداق اتۋدان حالىقارالىق ارەناداعى ناتيجەسى سوڭعى جىلدارى جاقسارىپ كەلەدى.
وتكەن جىلى كورەيادا ءداستۇرلى ساداق اتۋدان حالىقارالىق كۋبوك ءوتىپ، وندا قازاقستان سپورتشىسى التىن مەدال جەڭىپ العان. بۇدان كەيىن يندونەزيادا 200 مەترلىك نىساناعا اتۋدان وتكەن جارىستا قازاقستاندىقتار ەكى التىن مەدال جانە باس جۇلدەگە يە بولعان. ال تۇركىستاندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا قازاقستان قۇراماسى ۇزدىك ناتيجە كورسەتكەن.
- كەشە عانا تۇركيادا فەتيح كۋبوگى ءوتتى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، فۋتبولداعى چەمپيوندار ليگاسى قانداي بولسا، فەتيح كۋبوگى ءداستۇرلى ساداق اتۋدان ءبىز ءۇشىن سونداي دەڭگەيدەگى جارىس. كوماندالىق ەسەپتەگى التىن مەدالداردىڭ بارلىعىن قازاق ساداقشىلارى يەلەنىپ، ەلگە الىپ كەلدى، - دەدى فەدەراتسيا پرەزيدەنتى.
ول قازاقستان مەرگەندەرىنىڭ كوشپەندىلەر ويىندارىندا دا ءوز دەڭگەيىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەگەنىن اتاپ ءوتتى.
- قازاق ساداقشىلارى ازىرگە الدىنا قارا سالىپ كورگەن جوق. ءتىل-كوزىمىز تاسقا. مەرگەندەرىمىزدىڭ اتقان جەبەسى نىساناعا ءدوپ تيە بەرسىن، - دەدى نارتاي ارالباي ۇلى.
ونىڭ ايتۋىنشا، حالىقارالىق جارىستاردا قازاق ساداقشىلارى ءبىر-بىرىمەن باسەكەگە ءتۇسىپ قالماسا ەكەن دەگەن تىلەك تە ءجيى ايتىلادى. سەبەبى قازاقستاننىڭ مەرگەندەرى ءقازىر حالىقارالىق دەڭگەيدە ءوزارا باسەكەلەستىككە تۇسەتىندەي دارەجەگە جەتكەن.
- سەكسەۋىل سەكسەۋىلدى ۇرىپ قانا سىندىرادى دەگەندەي، قازاق ساداقشىسىن جەڭەتىن - قازاق ساداقشىسى عانا، - دەدى ول.
كوشپەندىلەر ويىندارىندا ايەلدەر اراسىنداعى جارىستا دا قازاقستاننىڭ ەكى سپورتشىسى فينالعا شىققان.
قازاقستاننىڭ نەگىزگى قارسىلاستارى كىمدەر؟
فەدەراتسيا پرەزيدەنتى ءداستۇرلى ساداق اتۋدان قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى قارسىلاستارىنىڭ دا مىقتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- ءبىز ۇنەمى باسەكەلەس كوماندالاردى نازاردان تىس قالدىرمايمىز. جىلىنا كەمىندە بەس-التى رەت ەلدە جانە شەتەلدە وقۋ- جاتتىعۋ جيىندارىن وتكىزەمىز. بىزبەن ۇنەمى ۇزەڭگى قاعىستىرىپ وتىراتىن ساداقشىلار - موڭعوليا، قىرعىزستان، ماجارستان، كورەيا جانە تۇركيا سپورتشىلارى. اسىرەسە تۇركيا ساداقشىلارىمەن مارەگە تەڭ ءتۇسىپ جاتامىز، - دەدى نارتاي ارالباي ۇلى.
ونىڭ ايتۋىنشا، اتالعان ەلدەردىڭ سپورتشىلارى دا جىل سايىن شەبەرلىگىن ارتتىرىپ، جاڭا ناتيجەلەرگە جەتىپ كەلەدى. سوندىقتان قازاقستان قۇراماسى حالىقارالىق جارىستارعا تۇراقتى دايىندىق جۇرگىزەدى.
كوشپەندىلەر ويىندارىنان كەيىن اتىراۋدا ءداستۇرلى ساداق اتۋدان الەم كۋبوگى وتەدى. وعان الەمنىڭ ۇزدىك ساداقشىلارى قاتىسادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
ءداستۇرلى ساداق اتۋدىڭ ەرەكشەلىگى نەدە؟
نارتاي ارالباي ۇلى ءداستۇرلى ساداق اتۋدىڭ باستى ەرەكشەلىگى - سپورتشىنىڭ تابيعي قابىلەتى مەن ەموتسياسىن باسقارا بىلۋىندە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- ساداق اتۋ - ەموتسيانى مەڭگەرۋدىڭ، ونى يگەرۋدىڭ كورسەتكىشى. قالاعان ساتتە دەر كەزىندە جەبەنى شۇرىپپەدەن جىبەرىپ ۇلگەرۋ كەرەك، ءبىراق ارتىق ەموتسياعا بەرىلمەۋ قاجەت، - دەدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى جىلدارى ءداستۇرلى ساداق اتۋدان جارىستارعا بينوكل، ەلەكتروندى كورسەتكىشتەر سەكىلدى زاماناۋي قۇرالدار ەنە باستاعان. قازاقستان تاراپى بۇل وزگەرىستەرگە قارسى بولعان.
- ءبىز قازاق ساداقشىلارى رەتىندە بۇعان قارسى بولدىق. ويتكەنى وسىلاي جالعاسا بەرسە، ءداستۇرلى ساداق اتۋ تولىق تسيفرلىق فورماتقا ءوتىپ، ءوزىنىڭ تابيعي ەرەكشەلىگىن جوعالتۋى مۇمكىن. بىلتىر كورەيادا وتكەن جارىستا حالىقارالىق قاۋىمداستىق وسى ماسەلەنى تالقىلاپ، ءداستۇرلى ەرەجەلەرگە قايتا ورالۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى، - دەدى فەدەراتسيا پرەزيدەنتى.
ەندى جارىستاردا سپورتشىلار نىساناعا اتقاننان كەيىن ونىڭ ناتيجەسىن ەلەكتروندى قۇرالمەن بىردەن انىقتامايدى. ساداقشىلار وزدەرى نىساناعا بارىپ، جەبەلەرىن جينايدى، ال تورەشىلەر سول جەردە ناتيجەنى ەسەپتەيدى.
«وقتىڭ نىساناعا تيگەنىن ءوز كوزىڭمەن كورۋ - ەرەكشە سەزىم»
نارتاي ارالباي ۇلى ءداستۇرلى ساداق اتۋدا سپورتشىعا تۇسەتىن پسيحولوگيالىق سالماقتىڭ دا جوعارى ەكەنىن ايتتى.
- مىسالى، ءسىز 60-70 مەتردەن بۋتانعا، 40 مەتردەن نىساناعا نەمەسە 30 مەتردەن جامبىعا اتاسىز. جاقىندا ءبىز قازاقتىڭ ءداستۇرلى نىساناسى - «وقجەتپەس» نىساناسىن ەنگىزدىك. ول الەمدىك دەڭگەيدە تىركەلدى. يندونەزيادا 200 مەترلىك نىساناعا، ال كەلەسى جارىستا 300 مەترلىك نىساناعا اتىلۋى مۇمكىن. ءسىز جەبەنى اتقاننان كەيىن قاتارداعى بارلىق قارسىلاسىڭىزبەن بىرگە بارىپ، وعىڭىزدىڭ قاي جەرگە تيگەنىن كورەسىز. تيمەگەن جەبەلەرىڭىزدى جينايسىز. ناعىز ەموتسيونالدىق قىسىم نەمەسە كەرىسىنشە ەموتسيونالدىق ۇستەمدىك سول كەزدە سەزىلەدى، - دەدى ول.
فەدەراتسيا پرەزيدەنتى ءداستۇرلى ساداق اتۋدىڭ وسىنداي تابيعي ەرەكشەلىكتەرىن ساقتاۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- ۇلتتىق سپورت - ۇلتتىڭ ۇلتتىق كودى. ءبىز بۇل دۇنيەلەردى نەعۇرلىم كوبىرەك ايتقان سايىن، قانىندا قازاقىلىعى ويناعان كەز كەلگەن ازاماتتىڭ وتكەنىن ويلاپ، بولاشاعىنا باعدار الاتىنىنا سەنەمىز، - دەدى نارتاي ارالباي ۇلى.