سوڭعى زەرتتەۋدىڭ جەتەكشى اۆتورى، ميتيلي مەنون پاتيييل ايتۋىنشا، تىك ىشەك قاتەرلى ىسىگىنىڭ جيىلىگى توق ىشەك وبىرىنا قاراعاندا ەكى- ءۇش ەسە جىلدام ءوسىپ كەلەدى. ەگەر بۇل ءۇردىس جالعاسسا، 2035-جىلعا قاراي تىك ىشەك قاتەرلى ىسىگىنەن بولاتىن ءولىم سانى ا ق ش- تا 50 جاسقا دەيىنگى ادامدار اراسىنداعى نەگىزگى ءولىم سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن توق ىشەك وبىرىنان دا اسىپ ءتۇسۋى مۇمكىن.
ا ق ش ونكولوگيا قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، 2026 -جىلى توق ىشەك قاتەرلى ىسىگىنىڭ 158850 جاڭا جاعدايى تىركەلەدى دەپ كۇتىلەدى. شامامەن 55230 ادام وسى دەرتتەن كوز جۇمادى، ونىڭ ۇشتەن ءبىرى 65 جاسقا تولماعاندار.
جاڭا زەرتتەۋ ناتيجەلەرى جاس ادامدار اراسىندا كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىك كورسەتكىشىنىڭ ارتۋى نەگىزىنەن تىك ىشەك وبىرىنىڭ كوبەيۋىمەن بايلانىستى ەكەنىن راستايدى. 1990-جىلداردىڭ سوڭىنان بەرى 50 جاسقا دەيىنگى ادامدار اراسىندا بۇل دەرت جىل سايىن شامامەن %3 عا ءوسىپ كەلەدى.
زەرتتەۋ بارىسىندا 1999-2023 -جىلدار ارالىعىنداعى 20- 44 جاس ارالىعىنداعى ادامداردىڭ ءولىم كورسەتكىشتەرى تالدانعان. جالپى توق ىشەك وبىرىنان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم ارتقانىمەن، ەڭ ۇلكەن ءوسىم ءدال تىك ىشەك قاتەرلى ىسىگىندە بايقالعان - كورسەتكىش شامامەن ءۇش ەسەگە دەيىن ۇلعايعان.
عالىمدار 30- 40 جاس ارالىعىندا بۇل دەرتكە شالدىققان ادامدار اراسىنداعى ورتاق سەبەپتەردى انىقتاۋعا تىرىسۋدا. الايدا ناقتى سەبەپ ءالى بەلگىسىز. كوپ جاعدايدا اۋرۋ تۇقىم قۋالامايدى. مامانداردىڭ بولجامىنشا، بۇل ىشەك ميكروبيومىنىڭ بۇزىلۋىمەن بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. مىسالى، بالا كەزدەن ءتاتتى سۋسىنداردى شامادان تىس تۇتىنۋ اسەر ەتۋى ىقتيمال.
سونىمەن قاتار، كوپتەگەن جاس ناۋقاستاردا ءداستۇرلى «قاۋىپ فاكتورلارىنىڭ» بولماۋى زەرتتەۋشىلەردى ەرەكشە الاڭداتىپ وتىر.
بۇعان دەيىن بەلارۋس عالىمدارى قاتەرلى ىسىكتى ەمدەۋدىڭ جاڭا ءتاسىلىن ۇسىنعانىن جازدىق.