عالىمدار انتاركتيدانىڭ مۇزاستى قۇرىلىمىنىڭ ەڭ ەگجەي-تەگجەيلى كارتاسىن جاسادى

استانا. KAZINFORM — عالىمدار كونتينەنت توپوگرافياسىنىڭ ەگجەي-تەگجەيىن اشىپ، انتاركتيدانىڭ مۇز استى قۇرىلىمىنىڭ كارتاسىن جاسادى، دەپ حابارلايدى Anadolu Ajansi.

ۇلى بريتانياداعى ەدينبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتى مەن فرانسياداعى قورشاعان ورتا گەولوگياسى ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى مۇز بەتىنىڭ سپۋتنيكتىك باقىلاۋلارى مەن اعىنىنىڭ فيزيكاسى نەگىزىندە سۋ استىنداعى توپوگرافيانى بولجاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «مۇز اعىنىنىڭ بۇزىلۋىن تالداۋ» (IFPA) دەپ اتالاتىن مودەلدەۋ تەحنيكاسى ارقىلى انتاركتيدانىڭ جاڭا كارتاسىن جاسادى.

انتاركتيدانىڭ مۇزاستى توپوگرافياسىنىڭ ەڭ ەگجەي- تەگجەيلى كارتاسىن جاساي وتىرىپ، زەرتتەۋشىلەر تاۋلى درەناج جۇيەلەرىمەن بايلانىستى بولۋى مۇمكىن تىك جاعالاۋ ارنالارىنان باستاپ الەمنىڭ باسقا بولىكتەرىندەگى U- ءتارىزدى مۇزدىق اڭعارلارىنا ۇقسايتىن تەرەڭ اڭعارلارعا دەيىن بۇرىن بەلگىسىز نەمەسە از زەرتتەلگەن گەولوگيالىق ەرەكشەلىكتەردى تاپتى.

بۇل كارتالار كونتينەنتتەگى مۇز قوزعالىسىن زەرتتەۋگە كومەكتەسەدى جانە انتاركتيدا مۇزدىقتارىنىڭ جاھاندىق تەڭىز دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىنە قالاي اسەر ەتەتىنى تۋرالى تۇسىنىك بەرەدى.

ەكىنشى جاعىنان، جاسالعان كارتا ولشەمدەرى 2-دەن 30 كيلومەترگە دەيىنگى نىسانداردى بۇرىن- سوڭدى بولماعان دەڭگەيدە بەينەلەيدى، ال كىشىرەك رەلەفتىك پىشىندەر مودەلدەۋ شەڭبەرىنەن تىس قالادى.

— انتاركتيدانىڭ مۇزاستى لاندشافتىن كورسەتەتىن ءبىزدىڭ IFPA كارتامىز انتاركتيدانىڭ مۇزاستى توپوگرافياسى تۋرالى وتە ەگجەي- تەگجەيلى مالىمەتتەردى، اسىرەسە گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەردەن الىنعان مۇزدىڭ قالىڭدىعى تۋرالى دەرەكتەرمەن بىرگە مۇز بەتىنىڭ سپۋتنيكتىك باقىلاۋلارىنان الۋعا بولاتىندىعىن كورسەتەدى، — دەلىنگەن زەرتتەۋ توبى دايىنداعان ماقالادا.

سونداي- اق ماقالادا زەرتتەۋ بارىسىندا جۇرگىزىلگەن لاندشافت كلاسسيفيكاتسياسى جانە ودان الىنعان توپوگرافيالىق كارتا انتاركتيدانىڭ مۇزاستى لاندشافتىنىڭ بولاشاق زەرتتەۋلەرى ءۇشىن ماڭىزدى انىقتامالىق نۇكتە بولاتىنى اتاپ ءوتىلدى.

كارتا بولاشاق گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ قايدا شوعىرلانۋى كەرەكتىگى تۋرالى اقپاراتتى، سونداي- اق مۇز قوزعالىسىن مودەلدەۋ ءۇشىن قاجەتتى ۇساق بولشەكتەردى كورسەتەدى.

زەرتتەۋ Science جۋرنالىندا جاريالاندى.

ايتا كەتەيىك، بىلتىر قاراشا ايىنداعى ەسەپتەۋ بويىنشا انتاركتيداداعى حەكتوريا مۇزدىعى ەكى ايدا 8 شاقىرىم ارتقا شەگىنگەن بولاتىن.

اۆتور

دينارا ماحانوۆا