عالىمدار عارىشتاعى سوقتىعىسۋدان كەيىنگى كەزەڭدى العاش رەت باقىلادى

استانا.قازاقپارات - عالىمدار عارىشتاعى سوقتىعىسۋدان كەيىنگى كەزەڭدى العاش رەت باقىلادى.

Фото: Pixaby

استرونومدار قىسقا گامما- ساۋلەلەنۋ جارقىلىنان كەيىن شامامەن 10 مينۋتقا سوزىلعان رەنتگەن ساۋلەسىن تىركەدى. بۇل عارىشتاعى ىقشام نىسانداردىڭ قوسىلۋىنان كەيىنگى بۇرىن بايقالماي كەلگەن ەرتە كەزەڭدى زەرتتەۋگە مۇمكىندىك بەردى، دەپ حابارلايدى Kursiv.LifeStyle.

EP250704a دەپ بەلگىلەنگەن رەنتگەندىك، ال GRB 250704B دەپ اتالعان گامما- سيگنال 2025-جىلعى 4-شىلدەدە Einstein Probe عارىش تەلەسكوپى، سونداي-اق6 SVOM جانە Insight-HXMT وبسەرۆاتوريالارى ارقىلى تىركەلگەن.

الدىمەن عالىمدار شامامەن 0,4 سەكۋندقا سوزىلعان قىسقا گامما-جارقىلدى بايقاعان. الايدا ونىڭ كوزى بىردەن جوعالماي، تاعى 10 مينۋتقا جۋىق جۇمساق رەنتگەن ساۋلەسىن ءبولىپ شىعارعان.

زەرتتەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە، مۇنداي ساۋلەلەنۋدى بۇرىنعى تەلەسكوپتار بايقاماۋى مۇمكىن. سەبەبى ونىڭ ەنەرگياسى تومەن بولعاندىقتان، كوپتەگەن گامما- تەلەسكوپتاردىڭ باقىلاۋ دياپازونىنا تۇسپەگەن.

عالىمدار وقيعانى رەنتگەن، وپتيكالىق جانە راديو دياپازوندارىندا زەرتتەپ، ونىڭ اسا جاڭا جۇلدىز جارىلىسىنا قاتىسى جوق ەكەنىن انىقتاعان. دەرەكتەر بۇل قۇبىلىستىڭ ىقشام عارىش نىساندارىنىڭ قوسىلۋىمەن بايلانىستى ەكەنىن كورسەتكەن.

عالىمداردىڭ بولجامىنشا، سوقتىعىسۋدان كەيىن جىلدام اينالاتىن ءارى وتە كۇشتى ماگنيت ءورىسى بار ماگنەتار - نەيتروندى جۇلدىزدىڭ ەرەكشە ءتۇرى پايدا بولۋى مۇمكىن. ول ۇزاق ۋاقىت ەنەرگيا ءبولىپ، رەنتگەن ساۋلەسىنىڭ جالعاسۋىن تۇسىندىرە الادى. الايدا بۇل ازىرگە تەك ىقتيمال سەناري.

بۇل جاڭالىق عارىشتاعى گامما-جارقىلداردى عانا ەمەس، گراۆيتاتسيالىق تولقىندارمەن قاتار جۇرەتىن ىقشام نىسانداردىڭ قوسىلۋ پروتسەستەرىن دە زەرتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

زەرتتەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا، Einstein Probe تەلەسكوپىنىڭ جۇمساق رەنتگەن دياپازونىندا اسپاننىڭ ۇلكەن بولىگىن ءبىر ۋاقىتتا باقىلاۋ مۇمكىندىگى مۇنداي ساۋلەلەنۋدى وقيعا باستالعان ساتتەن تىركەۋگە جول اشقان. بولاشاق باقىلاۋلار نەيتروندى جۇلدىزداردىڭ قاسيەتتەرى مەن گامما-جارقىلداردىڭ پايدا بولۋ مەحانيزمدەرىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى.

ايتا كەتەيىك، وسىعان دەيىن باعىتىن وزگەرتكەن كومەتا كۇنگە سوقتىعىسىپ، جۇتىلىپ كەتكەنى تۋرالى جازعان ەدىك.

اقنيەت تولەندى