بىلتىر بانكتەر 22 تريلليون 300 ميلليارد تەڭگە نەسيە ۇلەستىرگەن

استانا. قازاقپارات - قازاقستان بانكتەرى باي. ءبىراق بۇقاراعا قارىز بەرىپ، قوڭ جيناعان سول بانكتەر ەلدىڭ ەكونوميكاسىنا قارجى قۇياردا تىم ساراڭ. ويتكەنى ءبىزدىڭ بانكتەر ەكونوميكاعا نەسيە بەرگەننەن گورى قارجىلىق تاۋەكەلى تومەن سالالارعا اقشا سالعاندى ساۋاپ سانايدى.

بۇل تۇيتكىلدى پرەزيدەنت وسى جولعى جولداۋىندا دا كوتەردى. كوتەرىپ قانا قويماي، ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانككە شارا قابىلداۋدى تاپسىردى. الماقتىڭ دا سالماعى بار. دەمەك بۇرىندارى قىسىلتاياڭ شاقتا مەملەكەت ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرگە ءاردايىم قول ۇشىن بەرىپ كەلدى. ەندى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا سول بانكتەردىڭ ءوزى ۇلەس قوسۋى كەرەك.

ماسەلەن، مەملەكەت 2017 -جىلدان باستاپ 2020 -جىلعا دەيىن ءبىرقاتار ءىرى بانككە، سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق قور ەسەبىنەن 15 جىل مەرزىمگە قارجىلاي قولداۋ كورسەتكەن. الايدا بانكتەر سول اقشانى كەرى قايتارماق تۇگىلى، ءالى كۇنگە دەيىن تاپقان تابىسىن اينالىمعا سالۋعا اسىعار ەمەس. ەلدەگى قارجىلىق ۇيىمداردىڭ ۇپايى تۇگەل. سەبەبى قارىزدى دا، پايىزدى دا ويداعىداي ورىنداپ، «جىلىك» مايىن جەپ وتىر. ءبىراق شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جاندارىنا جۋىتپايدى. سەبەبى تۇتىنۋشىلىق نەسيەدەن قىرۋار پايدا تاۋىپ تۇر.

ماسەلەن، بىلتىر بانكتەر 22 تريلليون 300 ميلليارد تەڭگە نەسيە ۇلەستىرگەن. سونىڭ 13 تريلليون 800 ميلليارد تەڭگەسى قارا جۇرتتىڭ جىرتىعىن جاماعان. شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە تيگەنى 4 تريلليوننان ءسال اسادى. ال الەم ەلدەرىندە بۇل كورسەتكىش 40 پايىزدان اسادى. «وسىلايشا ءبىزدىڭ بانكتەر ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋعا ەش باس قاتىرماي وتىر»، - دەيدى ماماندار.

كەرەك كەزدە مەملەكەت تاراپىنان ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە كومەك بەرىلدى. ەندى سول مەحانيزم اۋىسۋ كەرەك. شاعىن جانە ورتا بيزنەس قارجىلىق كومەك السا، ەرتەڭ سالىق تولەيدى، جاڭا جۇمىس ورىنى اشىلادى. ەكونوميكاعا پايدا اكەلەدى. قازاقستان بانكتەرى رەسۋرسقا باي ەلدەر ىشىندە ەڭ كوپ پايدا تابادى. ساراپشىلار وسىنداي پىكىردە. مەملەكەت ولاردى قارجىلىق داعدارىسقا جىبەرمەي، جاردەم دە بەردى. دەمەك قايتارىمى بولۋ قاجەت.

قازىر ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزدىڭ ناقتى سەكتورىنا كەم دەگەندە 1 ميلليارد ا ق ش دوللار ەسەبىندە ينۆەستيتسيا قۇيۋ كەرەك. بيىل تامىزدا قازاقستانداعى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ جيىنتىق اكتيۆتەرى 65,1 تريلليون تەڭگەگە جەتكەن. بۇل از اقشا ەمەس. ءارى ولاردىڭ جىل باسىنان بەرگى تابىسى 3,5 تريلليون تەڭگەگە وسكەن.

ايداربەك قوجانازاروۆ، ق ر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى:

- اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ج ءى ءو- دەگى ۇلەسى %5,2. ءبىراق، بانكتەردىڭ اگروسەكتوردى نەسيەلەۋ كولەمى بارلىق قارىزىنىڭ 1 جارىم پايىزىنان اسپايدى. سەبەبى جەر ۋچاسكەلەرى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى اكتيۆتەرىن كەپىل رەتىندە قاراستىرمايدى. قازىر ەلدە ءىرىلى-ۇساقتى 30-دان استام بانك بار. سونىڭ ىشىندە ءىرى بەسەۋى بارلىق بانك اكتيۆىنىڭ 63 پايىزىن باقىلاپ وتىر. باسەكە جوق، وسىلايشا ولاردىڭ ۇرتى مايلى. بۇل حالىقارالىق ستاندارتارعا ساي ەمەس. بۇنداي تەڭگەرىمسىزدىك ەكونوميكا ءوسىمىن تەجەپ، باسەكەلەستىكتى باسەڭدەتەدى. سوندىقتان ءماجىلىس وسى سەسسيادا بانكتەرگە قاتىستى جاڭا زاڭدى قاراۋعا شۇعىل كىرىسىپ كەتتى.

24.kz