بريتاندىق ساراپشى: ا ق ش پەن يزرايل يرانمەن قاقتىعىستاعى «جەتىستىكتى» ءارتۇرلى ءتۇسىنۋى مۇمكىن

استانا. KAZINFORM – ا ق ش پەن يزرايلدىڭ يرانعا قارسى اسكەري وپەراتسياسى قىسقا مەرزىمدى ءارى ماقساتتى دەپ سانالىپ، ۇزاققا سوزىلعان قاقتىعىستىڭ سيپاتىنا يە بولىپ كەلەدى، دەپ حابارلايدى Kazinform اگەنتتىگىنىڭ لوندونداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى.

Фото: RUSI

باستاپقىدا يزرايل مەن ا ق ش بۇكىل ايماقتى تۇراقسىزداندىرۋى مۇمكىن ۇزاققا سوزىلعان قاقتىعىستان اۋلاق بولۋعا تىرىسىپ، وپەراتسيانى شامامەن 72 ساعات ىشىندە جۇرگىزۋدى جوسپارلاعان. الايدا، كورولدىك بىرىككەن قىزمەتتەر ينستيتۋتىنىڭ (كورولدىك قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى) زەرتتەۋشىسى الاا زۋبي اتاپ وتكەندەي، نەگىزگى سۇراق تەك شايقاستىڭ ۇزاقتىعىندا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار تاراپتاردىڭ ناقتى انىقتالعان جانە ستراتەگيالىق ماڭىزدى ماقساتتارعا قول جەتكىزە الاتىندىعىندا ەدى.

زۋبيدىڭ ايتۋىنشا، ا ق ش پەن يزرايل وزدەرىنىڭ تۇپكى ماقساتىن ءارتۇرلى ءتۇسىنۋى مۇمكىن. ا ق ش ءۇشىن يران الەۋەتىنىڭ شەكتەۋلى السىرەۋى جانە تەجەۋدى قالپىنا كەلتىرۋ جەتكىلىكتى دەپ ساناۋعا بولادى.

- ۆاشينگتون ءۇشىن جاۋدىڭ مۇمكىندىكتەرىن شەكتەۋلى السىرەتۋ جانە تەجەۋ قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋ يراكتاعى ساباقتاردى ەسكەرە وتىرىپ، رەجيمدى وزگەرتۋ مەن جەردى باسىپ الۋ وپەراتسيالارىنا قاتىسۋدان اۋلاق بولۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى بولۋى مۇمكىن. جەدەل اۋە شابۋىلى بۇل ستراتەگياعا سايكەس كەلەدى. سونىمەن قاتار ەگەر تەگەران ولاردى تەز قالپىنا كەلتىرە السا، يزرايل يران مۇمكىندىگىن ءىشىنارا السىرەتۋدى جەتكىلىكسىز دەپ ساناۋى مۇمكىن. مۇنى شەشىم رەتىندە ەمەس، كەشىكتىرىلگەن تاۋەكەل رەتىندە قابىلدايدى، - دەپ اتاپ وتەدى زۋۋبي.

ەگەر ا ق ش ءوز ماقساتىنا قول جەتكىزىلدى دەپ شەشىپ، كەلىسسوزدەرگە ورالسا، يزرايل قيىن تاڭداۋعا تاپ بولۋى مۇمكىن. گازا سوعىسى كەزىندە ترامپ اكىمشىلىگى يزرايلگە وپەراتسيانى توقتاتۋعا قىسىم جاساعان دەپ ايتىلادى.

ساراپشى يزرايلدىڭ ىشكى ديناميكاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارادى. ونىڭ ايتۋىنشا، قاقتىعىستىڭ يزرايل ءۇشىن قۇنى تەز ءوسىپ كەلەدى.

- 2025-جىلعى ماۋسىمداعى ناۋقاننىڭ ءار كۇنى شامامەن 2,5 ميلليارد شەكەلگە (شامامەن 800 ميلليون دوللار) شىعىن اكەلدى: 1,7 ميلليارد تىكەلەي اسكەري شىعىندار جانە 0,8 ميلليارد ءوندىرىستىڭ جوعالۋى. 12 كۇن ىشىندە بۇل شامامەن 30 ميلليارد شەكەلگە (شامامەن 9,7 ميلليارد دوللار) جەتتى. قازىرگى ناۋقان قورعانىس بيۋجەتىنىڭ وسۋىنەن باسقا ميللياردتاعان قوسىمشا قاراجات ءبولۋدى قاجەت ەتتى، - دەيدى زۋۋبي.

ەكونوميكالىق شيەلەنىس ساياسي تۇرعىدان ايقىن بولعانشا بىرتىندەپ كۇشەيەدى، دەپ اتاپ وتەدى ول. سول كەزدە قارجىلىق شىعىندار ءسوزسىز قوعامدىق قولداۋعا اسەر ەتەتىن فاكتورعا اينالادى.

- قوعامدىق قولداۋ جوعارى بولىپ قالا بەرەدى. ءبىراق يزرايلدىڭ ساياسي تاريحى ونىڭ قاقتىعىستىڭ ۇزاقتىعىنا، بەيبىت تۇرعىنداردىڭ قۇربان بولۋ سانىنا جانە بولجامدى پروگرەسكە سەزىمتال ەكەنىن كورسەتەدى. سايلاۋ جىلىندا ساياسي ىنتالاندىرۋلار ستراتەگيالىق ىنتالاندىرۋلارمەن قيىلىسادى. يراننىڭ مىنەز-قۇلقىن وزگەرتەتىن شەشۋشى سوققى بينيامين نەتانياحۋ پوزيتسياسىن نىعايتادى. كورىنەتىن ستراتەگيالىق ناتيجەلەرى جوق، ۇزاققا سوزىلعان قاقتىعىس، كەرىسىنشە، وسالدىق تۋدىرۋى مۇمكىن، - دەپ اتاپ وتەدى زەرتتەۋشى.

ءوزىنىڭ باعالاۋىندا يران جۇيەسىنىڭ تەز كۇيرەۋىنە دەگەن بولجامدار يلليۋزيا بولۋى مۇمكىن. سيمۆولدىق تۇلعانىڭ جويىلۋىن يراننىڭ كۇيرەۋىمەن تەڭەستىرۋ ەلەۋلى اناليتيكالىق قاتەلىككە اكەلۋى مۇمكىن.

- ەگەر قاقتىعىس سوزىلىپ، ۇزاققا سوزىلاتىن، باقىلاناتىن شيەلەنىس كەزەڭىنە ەنسە، باستى سۇراق يزرايلدىڭ شابۋىلدى جالعاستىرا الاتىندىعىندا ەمەس، قاقتىعىستىڭ ۇزاقتىعى ستراتەگيالىق جاعدايعا قالاي اسەر ەتەتىنىندە بولادى. ۋاقىت وتە كەلە شىعىندار وپەراتسيانىڭ باستاپقى پايداسىنان اسىپ تۇسە باستاۋى مۇمكىن. ۇزاققا سوزىلعان قاقتىعىس ءسوزسىز اسكەري ناتيجەلەردەن الدەقايدا اسىپ تۇسەتىن سالدارعا اكەلەدى، - دەپ قورىتىندىلايدى الاا زۋۋبي.

ايماقتىق ديناميكانىڭ كەڭ اۋقىمى جانە قولدانىستاعى ايماقتىق ءتارتىپتىڭ ءوزى تەرەڭ وزگەرىسكە ۇشىراۋى مۇمكىن.