بارمىن دەپ تاسىما... يراننىڭ سوڭعى شاحىنىڭ ايەلى - شاحبانۋ فاراح پەحليەۆيد تۋرالى

استانا. قازاقپارات - 1959 -جىلى پاريجدەگى سالتاناتتى قابىلداۋ كەزىندە يران شاحى موحاممەد رەزا پەحليەۆيدىڭ كوزى پاريج ارحيتەكتۋرا مەكتەبىن جاڭا بىتىرگەن يراندىق ءازىربايجان قىزى فاراح ديبۋ اتتى ارۋعا ءتۇسىپ، ەسى كەتە عاشىق بولدى (ءيا، ءيا عاشىق بولدى. ماحاببات پاتشالاردى دا ايامايدى).

 بارمىن دەپ تاسىما... يراننىڭ سوڭعى شاحىنىڭ ايەلى - شاحبانۋ فاراح پەحليەۆيد تۋرالىاستانا. قازاقپارات - 1959 -جىلى پاريجدەگى سالتاناتتى قابىلداۋ كەزىندە يران شاحى موحاممەد رەزا پەحليەۆيدىڭ كوزى پاريج ارحيتەكتۋرا مەكتەبىن جاڭا بىتىرگەن يراندىق ءازىربايجان قىزى فاراح ديبۋ اتتى ارۋعا ءتۇسىپ، ەسى كەتە عاشىق بولدى (ءيا، ءيا عاشىق بولدى. ماحاببات پاتشالاردى دا ايامايدى).كوپ ۇزاماي، 40 جاستاعى شاح فاراح سۇلۋعا ءسوز سالدى. قىز دا قارسى بولمادى. سول جىلى جەلتوقسان ايىندا تەگەراندا ۇلاناسىر توي بولدى. بۇعان دەيىن ەكى رەت ۇيلەنگەن شاحتىڭ العاشقى جۇبايى - مىسىر حانشايىمى فاۋزيامەن ورتادا جالعىز قىز بار ەدى. تاق مۇراگەرى بولاتىن ۇل بالادان دامەلى بولعان شاح ەكىنشى رەت پارسى اقسۇيەگىنىڭ قىزى سورايا ەسفاندياريعا ۇيلەندى. ءبىراق كەيىنگى ايەلى مۇلدەم قۇرساق كوتەرمەدى. فاراح سۇلۋ شاحقا يران تاعى مۇراگەرسىز قالۋ قاۋپى تۋعان كەزدە كەزدەسكەن ەدى. 

شاح جاس كەلىنشەگى ءۇشىن امەريكاندىق زەرگەر گارري ۆينستونعا اق، قىزىل، سارى ءتۇستى 325 جاقۇتتان جاسالعان ءتاج جاساتتى. سالماعى 2 ك گ تارتاتىن تاجدەگى جاقۇتتاردىڭ ەڭ قىمباتى - 60 كاراتتىق «Noor-ol-Ain» اتتى القىزىل جاقۇت ەدى. ءتاجدى فاراح باسىنان سيرەك شەشەتىن. كەلەسى جىلى فاراح سۇلۋ شاحتىڭ ءۇمىتىن اقتاپ، رەزا كير اتتى ۇل تاۋىپ بەردى. ودان سوڭ تاعى ەكى قىز بەن ءبىر ۇلدى دۇنيەگە اكەلگەن فاراح ارۋ يران-شاحتىڭ ءۇمىتىن ارتىعىمەن اقتادى.
ەۋروپاشا ءبىلىم مەن تاربيە العان، بىرنەشە ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەن فاراح يران ايەلدەرىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن قولىنان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسادى. ەرىنىڭ قۇلاق ەتىن جەپ ءجۇرىپ، ايەلدەردىڭ قۇقىعىن كوتەرەتىن زاڭدار قابىلداتقان حانشايىمنىڭ حالىق الدىنداعى بەدەلى كۇن ساناپ وسە ءتۇستى. كوپ ۇزاماي يران ايەلدەرى ەۋروپاشا كيىم ۇلگىلەرىمەن كوشەگە شىعاتىن بولدى، كولىك جۇرگىزە باستادى، باقۋات ادامداردىڭ اراسىندا بالالارىن باتىس ەلدەرىنە وقۋعا جىبەرۋ داستۇرگە اينالدى. قىلىقتى ايەلىنىڭ وتىنىشىنە قارسى تۇرا الماعان شاح يراندا «Playboy» جۋرنالىن شىعارۋعا دا رۇقسات بەردى. ونەردى تەرەڭ تۇسىنەتىن فاراح يران مۋزەيلەرى ءۇشىن شەتتەن كارتينالار مەن يران شەبەرلەرىنىڭ شەتكە كەتكەن تۋىندىلارىن تاۋىپ، مەملەكەت ءۇشىن كەرى ساتىپ الدى.
ايەلىنە دەگەن شەكسىز رازىلىعىن ءبىلدىرۋ ماقساتىندا 1967 -جىلى شاح وعان 7 عاسىردان بەرى بولماعان «شاحبانۋ» (يمپەراتريتسا) تيتۋلىن بەرۋدى ۇيعارادى. سوعان وراي فرانسياداعى زەرگەرلەر ءۇيى «Van Cleef & Arpels» فيرماسىنا شاحبانۋعا لايىقتى ءتاج جاساۋعا تاپسىرىس بەرەدى. ءبىراق ءتاج جاساۋعا كەرەكتى اسىل تاستار شەتكە شىعارۋعا زاڭمەن تىيىم سالىنعان يران قازىناسىنان الىناتىندىقتان، ەلدىڭ باس بانكىنىڭ جەرتولەسىنەن ارنايى شەبەرحانا جاساتىپ، اتالعان فيرمانىڭ ەڭ مىقتى زەرگەرى پەر ارپەلس دەگەندى الدىرادى. شەبەر جارتى جىل ىشىندە شاحبانۋعا لايىقتى ءتاجدى جاساپ شىعارادى. تاجدەگى وزگە اسىل تاستاردى بىلاي قويعاندا، تەك جاقۇتتاردىڭ ءوزى ەكى مىڭعا جۋىق ەدى (ناقتى ايتساق: 36 رۋبين، 36 يزۋمرۋد، 105 مارجان، 1469 بريلليانت جانە ت. ب.) تاجگە قوسىمشا جاقۇتتان جاسالعان القا تاعى بار..
1979 -جىلى يراندا توڭكەرىس بولىپ، شاح وتباسى شەتەلگە قاشتى. 1980 -جىلى ەرى موحاممەد رەزا قايتىس بولعان سوڭ فاراح ءبىراز ۋاقىت مىسىردا تۇردى. انۆار ساادات قازا تاپقان سوڭ رونالد رەيگاننىڭ شاقىرۋمەن ا ق ش- قا قونىس اۋداردى. كەيىنگى تاعدىرى اۋىر بولعان شاحبانۋ شەتەلدە ءجۇرىپ ءبىر قىزى مەن ۇلىنان ايرىلدى. يران تاعىنان ءالى ءۇمىت ۇزبەگەن فاراح شاحبانۋ 2018 -جىلى قازان ايىندا ءوزىنىڭ 80 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى. سونشاما قازىنانى تاجگە جۇمساماي، حالقىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا جۇمساعاندا ءالى دە يران تورىندە وتىرار ما ەدى!؟ 
ايتپاقشى، 1973 -جىلى شاحبانۋ فاراح كەڭەس وداعىنا ارنايى ساپارمەن كەلىپ، ءازىربايجان رەسپۋبليكاسىن ءبىراز ارالاپتى.

اۆتورى ءومىر شىنىبەك ۇلى، 2018 -جىل