زاڭناماعا سايكەس، مۇنداي ارەكەتتەر ءۇشىن 3000 ا ە ك- كە دەيىن، ياعني شامامەن 13 ميلليون تەڭگەگە دەيىن ايىپپۇل سالىنۋى مۇمكىن. ەل اۋماعىندا باقباق وسىمدىگىنىڭ 59-عا جۋىق ءتۇرى كەزدەسەدى. ولاردىڭ كەيبىرى قىزىل كىتاپقا ەنگىزىلگەن. اسىرەسە، كوك-ساعىز باقباعى ەرەكشە قورعالادى. بۇل وسىمدىك وتە سيرەك كەزدەسەدى جانە ونىڭ تامىرىنان تابيعي كاۋچۋك الىنادى.
الەۋمەتتىك جەلىلەردە ازاماتتار سيرەك كەزدەسەتىن باقباق تۇرلەرىن كادىمگى تۇرلەردەن اجىراتۋ قيىن ەكەنىن ايتىپ، الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن. سەبەبى سىرتقى ۇقساستىق سالدارىنان بايقاۋسىزدا زاڭ بۇزۋشىلىق ورىن الۋى مۇمكىن. وسىعان بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى تۇسىنىكتەمە بەردى.
ۆەدومستۆو مالىمەتىنشە، قىزىل كىتاپقا ەنگەن Taraxacum vitalii Orazova (ۆيتالي باقباعى) جانە Taraxacum kok-sagyz Rodin (كوك- ساعىز باقباعى) ىلە جانە كۇنگەي الاتاۋدىڭ وڭتۇستىك بەتكەيلەرىندە، سونداي-اق سولتۇستىك تيان-شان ايماعىندا كەزدەسەدى. بۇل تۇرلەر رەليكت ءارى ەندەميك بولىپ سانالادى جانە پوپۋلياتسياسى وتە از.
مينيسترلىك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، بۇل وسىمدىكتەردى قالا اۋماعىندا نەمەسە ەلدى مەكەندەر ماڭىندا كەزدەستىرۋ ىقتيمالدىعى وتە تومەن. قازاقستاندا باقباقتان بولەك، باسقا دا سيرەك كەزدەسەتىن وسىمدىكتەردى جۇلۋعا زاڭمەن تىيىم سالىنعان. قىزىل كىتاپقا 387 وسىمدىك ءتۇرى ەنگىزىلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا مەرۋەرتگۇل (لاندىش)، بۇيرا لالاگۇل، سيتۆار جۋسان، قازاقستاندىق قوعا، سونداي-اق گرەيگ، كاۋفمان، شرەنك، رەگەل جانە وزگە دە كوپتەگەن قىزعالداق تۇرلەرى بار. زاڭ تالاپتارىنا سايكەس، مۇنداي وسىمدىكتەردى زاڭسىز جۇلۋ نەمەسە زاقىمداۋ اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە اكەلەدى. ماسەلەن، مامىرگۇلدى (لاندىش) جۇلعان ازاماتتارعا 216 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ايىپپۇل سالىنۋى مۇمكىن. ەكولوگتار، قىلمىستىق كودەكستىڭ 339-بابىنا سايكەس، سيرەك كەزدەسەتىن وسىمدىكتەردى زاڭسىز جويۋ، جيناۋ، ساقتاۋ، تاسىمالداۋ نەمەسە ساتۋ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە اكەلەدى. مۇنداي جاعدايدا ايىپپۇل، تۇزەۋ جۇمىستارى، باس بوستاندىعىن شەكتەۋ نەمەسە ءۇش جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قاراستىرىلعانىن ەسكە سالادى.