بانك قانداي جاعدايدا ءسىزدىڭ كارتاڭىزدى بۇعاتتاي الادى؟

فوتو: Фото: Pyxabay.com

استانا. قازاقپارات - بانك كارتاسى دۇكەننەن ساتىپ الۋ كەزىندە نەمەسە اقشا اۋدارۋ قاجەت بولعاندا كەنەتتەن جۇمىسىن توقتاتسا نە ىستەۋ كەرەك؟ قانداي جاعدايلاردا بانك كارتانى بۇعاتتاۋعا قۇقىلى جانە قاراجاتقا مۇمكىندىگىنشە تەز قول جەتكىزۋ ءۇشىن قانداي ارەكەتتەر جاساۋ كەرەك؟

Fingramota.kz مالىمەتىنشە، ادەتتە كارتانىڭ بۇعاتتالۋى بىرنەشە نەگىزگى سەبەپكە بايلانىستى بولادى. ولارعا كرەديت بويىنشا مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتىڭ بولۋى نەمەسە سوت شەشىمدەرى، ءىرى نەمەسە جيى اقشا اۋدارىمدارى، اسىرەسە شەتەلدەن كەلەتىن اقشا اۋدارىمدارى؛ پين-كودتى بىرنەشە رەت قاتە ەنگىزۋ؛ كارتانىڭ قولدانىس مەرزىمىنىڭ ءوتۋى؛ سونداي-اق بانكتىڭ جۇمىسىنداعى تەحنيكالىق اقاۋلار جاتادى.

بۇعاتتاۋ «ءسىزدى اقشاڭىزدان ايىرۋ» ارەكەتى ەمەس ەكەنىن ءتۇسىنىڭىز. كوپ جاعدايدا بانك قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا نەمەسە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن ارەكەت ەتەدى، ال ءسىزدىڭ مىندەتىڭىز - ونىڭ سەبەبىن تەز ءبىلىپ، شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋ.

بۇعاتتاۋ مەملەكەت تالاپتارىنا بايلانىستى بولعان كەزدە

بۇعاتتاۋدىڭ ماڭىزدى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى - مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رەسمي شەشىمدەرىن ورىنداۋ. بانك مۇنداي وكىمدەردى:

سوت شەشىمى بويىنشا؛

سوت ورىنداۋشىسىنىڭ قاۋلىسى نەگىزىندە؛

ەگەر اليمەنت، سالىق، ايىپپۇل نەمەسە ءۇشىنشى تۇلعالار الدىنداعى مىندەتتەمەلەر بويىنشا بەرەشەكتەر جانە ءتيىستى اتقارۋشىلىق قۇجاتتار بولعاندا زاڭعا سايكەس رەسىمدەلگەن بولسا، ورىنداۋعا مىندەتتى.

بۇل دەگەنىمىز، ءسىز كۇدىكتى ەشتەڭە جاساماعان بولساڭىز دا، شوت پەن كارتاڭىز بۇعاتتالۋى مۇمكىن، سەبەبى باسقا مەملەكەتتىك ورگان (مىسالى، سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ قىزمەتى نەمەسە سالىق ورگانى) بانككە قاراجاتقا تىيىم سالۋ تۋرالى تالاپ قويعان.

مۇنداي جاعدايلاردا بۇعاتتاۋ قانشا ۋاقىتقا سوزىلادى؟

بۇعاتتاۋ مىندەتتەمەلەر ورىندالعانعا دەيىن نەمەسە بۇعاتتاۋ تۋرالى شەشىم جويىلعانعا دەيىن. مىسالى، ەگەر شوت سوت ورىنداۋشىسىنىڭ ءىسى بويىنشا بۇعاتتالسا، شەكتەۋلەر بورىشتى وتەگەننەن نەمەسە بۇعاتتاۋ رەسمي تۇردە الىنعاننان كەيىن عانا الىپ تاستالادى. سالىق بەرەشەگىنە ۇقساس - تولەم جۇرگىزىلگەننەن كەيىن جانە مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى راستالعاننان كەيىن.

جالاقى كارتاسى بۇعاتتالۋى مۇمكىن بە؟

جالاقى كارتاسى بانكتىك قىزمەت تۇرعىسىنان ادەتتەگى تولەم كارتاسىنان ەش ايىرماشىلىعى جوق - بۇعاتتاۋدىڭ بارلىق قاعيدالارى ءسىز بەرگەن كەز كەلگەن باسقا كارتا سياقتى قولدانىلادى. ەگەر بۇعاتتاۋ شارتتارى بانكپەن جاسالعان شارتتا جازىلسا جانە شوتقا قاراجات (ونىڭ ىشىندە جالاقى) تۇسسە، بانك وپەراتسيالاردى ادەتتەگى شوتپەن بىردەي نەگىزدەردە توقتاتا تۇرۋعا قۇقىلى. بۇل مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تالاپتارىنا دا، بانكتىڭ ىشكى قاۋىپسىزدىك شارالارىنا دا قاتىستى. ياعني جالاقىنى الۋ وزدىگىنەن ءتيىستى نەگىزدەر بولعان كەزدە كارتانى بۇعاتتاۋدان قورعامايدى.

ال نەنى بۇعاتتاۋعا بولمايدى؟

مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بەرەشەكتەرى نەمەسە تالاپتارى بولعان جاعدايدا دا تىيىم سالۋعا، ينكاسسالىق تاپسىرمالار بويىنشا ەسەپتەن شىعارۋعا نەمەسە ءوندىرىپ الۋعا جول بەرىلمەيتىن شوتتاردىڭ قورعالعان تۇرلەرى بار ەكەنىن ءبىلۋ ماڭىزدى.

مۇنداي شوتتارعا مىنالار جاتادى:

مەملەكەتتىك جاردەماقىلار مەن الەۋمەتتىك تولەمدەردى الۋعا ارنالعان شوتتار؛

اليمەنت تولەۋگە ارنالعان شوتتار؛

مۇگەدەكتىگى بويىنشا تولەمدەردى، بالا تۋعان كەزدەگى جاردەماقىلاردى جانە باسقا دا نىسانالى الەۋمەتتىك ترانسفەرتتەردى اۋدارۋعا ارنالعان شوتتار؛

ءبىلىم بەرۋ جيناقتاۋ شوتتارى؛

باسپانا ساتىپ الۋعا ارنالعان تۇرعىن ءۇي جيناق شوتتارى.

بۇل دەگەنىمىز، ەگەر ءسىز مەملەكەتتەن الەۋمەتتىك تولەمدەر الساڭىز، ولاردىڭ قورعالاتىن بولىگىن بۇعاتتاۋعا نەمەسە تىيىم سالۋعا بولمايدى. ەگەر سىزدە مۇنداي ارنايى شوت بولماسا، ونى اشىپ، الەۋمەتتىك تولەمدەردى قورعاۋ ءۇشىن ءتيىستى ورگاندارعا ونىڭ دەرەكتەمەلەرىن كورسەتۋدىڭ ماعىناسى بار.

ءبىلۋ قاجەت باسقا دا سەبەپتەر:

الاياقتىق وپەراتسيالارعا نەمەسە ادەتتەن تىس ارەكەتتەرگە كۇدىك. ەگەر ادەتتەن تىس ترانزاكتسيالار تىركەلەتىن بولسا، بانك شوت پەن كارتانى ۋاقىتشا بۇعاتتاي الادى، مىسالى، ءىرى اۋدارىمدار، ءجيى وپەراتسيالار، اسىرەسە شەتەلدىك شوتتاردان وپەراتسيالار. بۇل تەتىك الاياقتىقتىڭ الدىن الۋعا ارنالعان قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرىنىڭ بولىگى سانالادى.

«دروپپەرلىك» سحەمالارعا قاتىسۋعا كۇدىك. قازاقستاندا بيلىك ءۇشىنشى تۇلعالار ۇرلانعان قاراجاتتى قولما-قول اقشاعا اينالدىرۋ ءۇشىن باسقا بىرەۋدىڭ كارتالارىن - money mule نەمەسە «ايىرباستاۋشىلار» (dropper سحەمالارى) دەپ اتالاتىن سحەمالارعا قارسى شارالاردى كۇشەيتۋدە. شوتقا نەمەسە كارتاعا قول جەتكىزۋدى ءۇشىنشى تۇلعالارعا بەرگەنى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك تۋىنداۋى مۇمكىن، ال بانك كۇدىكتى بەلسەندىلىككە بايلانىستى بارلىق شوتتاردى بۇعاتتاي الادى.

قاتە PIN- كود بىرنەشە رەت ەنگىزىلسە. كەيبىر بانكتەردە بانكوماتقا پين-كودتى 3 رەت قاتە ەنگىزۋ جەتكىلىكتى جانە كارتا اۆتوماتتى تۇردە بۇعاتتالادى. بۇعاتتاۋ مەرزىمى قۇرىلعىنىڭ تۇرىنە بايلانىستى. كارتانى بانكومات ۇستاپ قالعان جاعدايدا، ونى وزىنە تيەسىلى بانك بولىمشەسىنەن الۋعا بولادى. كەيبىر جاعدايلاردا كارتانى قايتا شىعارۋ قاجەت بولۋى مۇمكىن. ەگەر موبيلدى قوسىمشا ارقىلى بۇعاتتاۋ جەكە باسىن تەكسەرگەننەن كەيىن نەمەسە PIN- كود قالپىنا كەلتىرىلگەننەن كەيىن الىپ تاستالادى.

تەحنيكالىق ىركىلىستەرمەن نەمەسە دەرەكتەردىڭ وزگەرۋىمەن بايلانىستى. كەيدە بۇعاتتاۋ بۇزۋشىلىقپەن ەمەس، تەحنيكالىق جاڭارتۋمەن، جۇيەدەگى ىركىلىستەرمەن نەمەسە جەكە دەرەكتەردىڭ ەسكىرۋىمەن بايلانىستى (مىسالى، جەكە كۋالىكتىڭ مەرزىمى ءوتىپ كەتكەن، ال بانك جانە مەملەكەتتىك جۇيەلەردىڭ بايلانىسى بۇل جاعدايدى اۆتوماتتى تۇردە باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى). بۇل ۋاقىتشا بۇعاتتاۋ جانە ول بانككە جۇگىنۋ ارقىلى شەشىلەدى.