ءبىر جىلدا ءبىر كىتاپ تاوقىماعان…
- قازىرگى قوعامدا كىتاپ وقۋ مادەنيەتىنىڭ دەڭگەيىن قالاي باعالايسىز؟ وقىرمان نەگە كىتاپتان الىستاپ بارادى؟
- كىتاپ وقۋ مادەنيەتى دەگەن نە؟ اۋەلى وسى ۇعىمنىڭ تولىق ماعىناسىنا ءۇڭىلىپ كورەيىك. ورىس جازۋشىسى ماكسيم گوركيدىڭ: «مادەنيەتتى ادام بولىپ تاربيەلەنۋگە ەكى قۇدىرەتتى كۇش: كوركەم ونەر مەن عىلىم اسەر ەتەدى. بۇل ەكەۋىمەن دە كىتاپ بەتىندە جۇزدەسەسىڭ» دەگەن ءسوزى بار. ادامزاتتىڭ اقىل- ويىنىڭ ءىنجۋ-مارجاندارىنىڭ ءبارى كىتاپتىڭ ىشىندە بار. وسىناۋ باعا جەتپەس بايلىقتى ءبىر ۇرپاقتان ەكىنشى ۇرپاققا جەتكىزەتىن دە - كىتاپتار. ال قازىر كىتاپ وقۋ مادەنيەتىنىڭ دەڭگەيىن نەمەن ولشەيمىز؟ ونىڭ ناقتى ءبىر ولشەمى بار ما؟ الەۋمەتتىك زەرتتەۋ، الەمدىك رەيتينگ، كىتاپحانالارداعى تالداۋ اقپاراتى ارقىلى وقىرماننىڭ كىتاپ وقۋ مادەنيەتىنىڭ دەڭگەيىن انىقتاۋعا بولادى. مىسالى، بيىل ەلدەگى كىتاپحانالارداعى بالالاردىڭ سانى 29,5 پايىزعا (2021 ج - 23,7 پايىز ەدى) ارتتى. دەمەك، ءاربىر ءۇشىنشى وقىرمان - بالا دەگەن ءسوز. كىشكەنتاي وقىرمانداردىڭ جالپى سانى 1,8 ميلليون ادامعا جەتتى. بۇل دەرەك تە مادەنيەتىمىزدىڭ دەڭگەيىن كورسەتەدى.
قازاق كىتاپ كوپ وقيتىن ۇلتتاردىڭ قاتارىنا جاتا ما؟ مۇنداي ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ، ينتەرنەتتەگى اقپاراتتاردى سۇزگىدەن وتكىزىپ، وزىڭشە وي قورىتۋعا بولادى. ءبىر مىسال كەلتىرەيىن. قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى بيىل مامىر ايىندا «داستۇرلەردى جاڭعىرتۋ: قوعامداعى جاڭا مىنەز- قۇلىق نورمالارى» دەگەن تالداۋ ەسەبىن جاريالادى.
الەۋمەتتىك زەرتتەۋگە قاتىسقان 2400 ادامعا سۇراۋ سالعاندا ولاردىڭ 51,2 پايىزى ءبىر جىل ىشىندە 1 كىتاپ تا وقىماعانىن ايتقان. اسىرەسە، 29-45 جاس ارالىعىنداعىلار ەڭ «وقىمايتىن» ساناتقا جاتادى. رەسپوندەنتتەردىڭ 29 پايىزى 1-3 كىتاپپەن شەكتەلىپتى. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ از عانا بولىگى تۇراقتى تۇردە كىتاپ وقيتىنىن جەتكىزگەن: 10,1 پايىزى جىلىنا 4-6 كىتاپ، 4,3 پايىزى 7 دەن 10 كىتاپقا دەيىن، ال 4,8 پايىزى جىلىنا وننان استام كىتاپ وقيدى ەكەن. «بوس ۋاقىتىڭىزدى قالاي وتكىزەسىز؟» دەگەن ساۋالعا رەسپوندەنتتەردىڭ 11,8 پايىزى عانا بوس ۋاقىتىندا گازەت-جۋرنال، كىتاپ وقيتىنىن ايتقان. ال سولاردىڭ 50,6 پايىزى بوس ۋاقىتىن تۋىستارىمەن جانە دوستارىمەن كەزدەسۋگە جۇمسايدى ەكەن. كارتينا ءبارىن اشىق كورسەتىپ تۇر.
«وقىرمان نەگە كىتاپتان الىستادى؟» دەگەن ساۋال ءجيى قويىلادى. مۇنىڭ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى - جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ كەلۋى، ينتەرنەتتىڭ كەڭ قانات جايۋى. DataReportal-دىڭ «Digital 2026» ەسەبىندە جاريالانعان مالىمەت ءبارىمىزدى ەلەڭ ەتكىزدى. 2025 -جىلى دۇنيە ءجۇزى حالقىنىڭ 68,7 پايىزى الەۋمەتتىك جەلىلەردى پايدالانعان. ال قازاقستان حالقىنىڭ 80,8 پايىزى (بۇل كورسەتكىش وڭىرلىك، الەمدىك ورتاشا دەڭگەيدەن دە اسىپ كەتكەن) الەۋمەتتىك جەلىنى قولدانادى. بۇل كورسەتكىش: قىرعىزستاندا - 53,3 پايىز، وزبەكستاندا - 37,9 پايىز، تاجىكستاندا - 18,9 پايىز، تۇرىكمەنستاندا - 5,1 پايىز ەكەن.
مىنا اقپاراتقا زەر سالايىق: TikTok-تا تىركەلگەن قازاقستاندىق قولدانۋشىلار سانى - 16,9 ميلليون، Instagram-دا - 13,1 ميلليون، Facebook-تا - 2,5 ميلليون، Threads-تە - 1,9 ميلليون ياعني، كىتاپتان الىستاعان وقىرماننىڭ ءبارى الەۋمەتتىك جەلىلەردە وتىر.
ءتورت جىل بۇرىن شىققان عىلىمي زەرتتەۋىمدە مىناداي مالىمەت كەلتىردىم: ءار مينۋت سايىن تۆيتتەرگە 347 مىڭ جازبا جىبەرىلەدى، ال YouTube-تى پايدالانۋشىلار 1 مينۋتتا 300 ساعاتقا جۋىق بەينەماتەريالداردى جۇكتەي الادى. بۇل ۇدەرىس قازىر تىپتەن قارقىن الدى. ءار ادام كۇن سايىن 142-152 مينۋتىن الەۋمەتتىك جەلىلەردى كورۋگە جۇمسايدى. وقىرماننىڭ اقپاراتتى ىزدەۋ، الۋ، تۇتىنۋ ادەبى مۇلدەم وزگەردى. قازىر قالاعان اقپاراتىڭدى الەۋمەتتىك جەلىدەن ۇزدىكسىز ىزدەپ، كەز كەلگەن ۋاقىتتا تاۋىپ الاسىڭ. سيفرلىق تەحنولوگيالار ادامنىڭ كىتاپ وقۋعا دەگەن ىنتاسىن وسىلايشا السىرەتتى. بۇعان كوپتەگەن مىسالدار كەلتىرۋگە بولادى. كليپتىك سانا دەگەن ۇعىم پايدا بولدى. قازىر جاستار ءتىپتى 6-7 ساعات سمارتفونعا تەلمىرىپ قاراپ، ونداعى سۇزگىدەن وتپەگەن بەيادەپ بەينەجازبالاردى كورىپ وتىرادى. بۇل وقىرماننىڭ كىتاپتان الىستاۋىنىڭ ءبىر عانا مىسالى، سەبەبى.
بالانىڭ وي- ورىسىنە ساي كەلەتىن كىتاپ از
-بالالار مەن جاستاردى كىتاپ وقۋعا باۋلۋ ءۇشىن وتباسى مەن مەكتەپتىڭ ءرولى قانداي بولۋى كەرەك؟
- قازىرگى بالالار وسىدان 30-40 -جىل بۇرىنعى بالالارمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي كىتاپتى از وقيدى. بۇل قۇبىلىستىڭ سەبەبى كوپ. ەڭ الدىمەن، ءار بالانىڭ وي- ساناسىن بىردەن جاۋلاپ الاتىن ويىن- ساۋىق تەحنيكاسى مەن گادجەتتەر شامادان تىس كوبەيدى. سونىڭ اسەرىنەن الفا بۋىن ۆيرتۋالدى الەمدە «ءومىر سۇرەدى»: سول جەردە ويىن وينايدى، ءبىر-بىرىمەن قارىم-قاتىناس جاسايدى. كىتاپ وقۋعا قۇلقى دا، مۇرشاسى دا جوق. ەكىنشى ءبىر سەبەپ، قازىر بالالاردى اتا-اناسى ساباقتان سوڭ قوسىمشاعا، سەكتسياعا، ۇيىرمەگە اپارادى.
كۇنى بويى سترەسپەن جۇرەتىن بالانىڭ كىتاپ بەتىن اشۋعا مۇلدەم ۋاقىتى جوق. ءۇشىنشى ءبىر سەبەپ، ۇيدە اكە-شەشەسى كىتاپ جينامايتىن، وقىمايتىن بالانىڭ دا كىتاپقا قىزىعۋشىلىعى بولمايدى. ۇلكەندەر ءار بولمەدە ءبىر-ءبىر سمارتفونىنا ءۇڭىلىپ وتىرسا، بالالار دا گادجەتكە بايلانادى. تاعى ءبىر سەبەپ، قازىر كىتاپ كوبەيسە دە، بالانىڭ وي-ورىسىنە سايكەس كەلەتىن كوركەم- ادەبي كىتاپتار از. ءار بالا وقىعان شىعارمادان باس كەيىپكەر رەتىندە ءوزىن كورگىسى كەلەدى. بالانىڭ جاسىنا، تالعامىنا قاراي وقىسى كەلەتىن كوركەم ادەبيەت تاپشىلىعى بار.
بۇل جەردە ەڭ الدىمەن وتباسىنىڭ اتقاراتىن ءرولىن ايتىپ كورەيىك. قازىر كىتاپ وقيتىن بالالار كوبەيىپ كەلەدى. 6-14 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ 70 پايىزى كىتاپ وقۋعا قىزىعادى. ال 15 جاسقا تولعان بالالاردىڭ اراسىندا بۇل كورسەتكىش باسەڭ. ونىڭ ءبىر سەبەبى - 6 جاسىنان باستاپ كىتاپ وقۋعا دۇرىس باۋلىماۋ، ءۇستىرت قاراۋ، بالانى كىتاپ وقۋعا ماجبۇرلەۋ.
ەگەر اتا-اجەسى، اكە-شەشەسى كىتاپقا قىزىقپايتىن بالانى كۇشپەن وقۋعا ماجبۇرلەسە، ونىڭ ساناسىندا كىتاپ وقۋ ازاپ دەگەن ۇعىم قالىپ قويادى. ويتكەنى، كىتاپ وقۋ ويناۋعا، تەلەديدار كورۋگە، سمارتفون قولدانۋعا كەدەرگى كەلتىرەدى.
پسيحولوگ-ماماندار بالانىڭ كىتاپتى جەك كورۋشىلىگىن تۋعىزاتىن سەبەپتەرگە: كىتاپ وقۋ ادەتىنىڭ بولماۋىن، قىزىقتىرمايتىن كىتاپتاردى، ءماتىن وقۋداعى كەمشىلىكتەردى، ىنتالاندىرۋدىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن جاتقىزادى. راسىندا دا قازىر تەلەديداردىڭ ءوزىن سيرەك كورەتىن بالالار ينتەرنەتتەگى بەينە ويىندارعا كوپ ۋاقىتىن جۇمسايدى. ونداي بالالارعا كىتاپ وقۋ كوڭىلسىز جانە قىزىقسىز ءىس بولىپ كورىنەدى. بالانى ءبىر وقىعاننان قىزىقتىرىپ، ەلىتىپ اكەتپەيتىن كىتاپ ىقىلاسىنىڭ جويىلۋىنا اكەلەدى. كەيبىر بالالار جاستايىنان كىتاپ وقۋعا داعدىلانباسا وقۋعا قينالادى.
سيفرلىق تەحنولوگيالار زامانىندا بالانى كىتاپ وقۋعا قالاي باۋليمىز دەگەن ساۋال اركىمدى ويلاندىرادى. ءبىر- ەكى ۇسىنىس ايتايىن.
1. بالا ايتقاندى ەمەس، كورگەنىن ىستەيدى. ءار بالانىڭ جاستايىنان كىتاپ وقۋعا قىزىعۋشىلىعى ويانۋى ءۇشىن، ول وتباسىندا كىتاپ سورەسى، كىتاپ وقۋ ءداستۇرى، كىتاپ ساتىپ الۋ مەن سىيلىققا بەرۋ ءۇردىسى قالىپتاسسا، قۋانارلىق جاعداي. بالا كەزىمىزدە ۇيدەگى ۇلكەندەر ادەبي كىتاپتاردى جارىسىپ وقيتىن. اۋىل كىتاپحاناسىنان ۇيگە كىتاپ اكەلىپ وقۋ، وقىعان كىتاپتاردىڭ قىزىقتى جەرلەرىن باۋىرلارىڭا اڭگىمەلەپ بەرۋ، كىتاپ اتاۋى مەن اۆتورلارىن، كەيىپكەرلەرىن ءبىر قالىڭ داپتەرگە جازىپ الۋ دەگەن ءداستۇر بولۋشى ەدى. مەرەكە كۇندەرى بالالارعا جاڭا، قىزىقتى كىتاپ ساتىپ اپەرەيىك. ارينە، بالاعا سەن كىتاپ وقى دەپ الىپ، ءوزىمىز سمارتفوننان شىقپاي وتىرساق، بۇل ءتاسىلىمىز ىسكە اسپايدى.
2. كىتاپتى بالامەن بىرگە وقۋ. ءول ۇشىن بالانىڭ جاس ەرەكشەلىگىن ەسكەرىپ، قىزىعىپ وقيتىن كىتاپتى تاڭداۋ ماڭىزدى. قازىر دۇكەندەردە ورىس تىلىنەن ساپاسىز اۋدارىلعان، ءتىلى كۇردەلى كىتاپتار دا، وقيعاسى بالاعا قابىلداۋعا اۋىر ەرتەگىلەر دە كوپ. بۇل جەردە سۋرەتى كوز تارتاتىن كوميكستەر، يلليۋستراتسيالىق تۋىندىلار ەرەكشە ءرول وينايدى.
سول كىتاپتى اتا-اناسى بالاسىمەن بىرگە وقىسا تىپتەن تاماشا. مىسالى، سول كىتاپتاعى كەيىپكەرلەردىڭ رولدەرىن ءبولىپ الىپ، ءبىر كەيىپكەردى اناسى، ەكىنشى كەيىپكەردى بالا وقىسا، اسەرى عاجاپ بولادى. مۇنداي كەزدە بالانىڭ كىتاپ وقۋعا دەگەن ىنتاسى ارتىپ، ءوزىنىڭ وتباسىنداعى ورنى، قۇرمەتى بار ەكەنىنە قۋانادى.
بۇل ىستە مەكتەپتىڭ اتقاراتىن ءرولى دە ايرىقشا. گەرمانيادا كىتاپتى داۋىستاپ وقۋدىڭ جالپىگەرماندىق كۇنى دەگەن اتاۋلى كۇن بار. سول كۇنى قوعامداعى بارلىق زيالى قاۋىم وكىلدەرى، تانىمال تۇلعالار بالاباقشا، مەكتەپتەرگە بارىپ، بالالارعا داۋىستاپ قىزىقتى كىتاپتاردى وقىپ بەرەدى. داۋىستاپ وقۋ اتا-انا مەن بالانىڭ، مۇعالىم مەن وقۋشىنىڭ اراسىنداعى ەموتسيونالدىق قارىم-قاتىناسقا جاعىمدى اسەرىن تيگىزەدى. جاستايىنان كىتاپتى داۋىستاپ وقىعان بالانىڭ جوعارى سىنىپتاردا وقۋدى مەڭگەرۋ، ءتۇسىنۋ دەڭگەيى ارتىپ، بارلىق پاندەردى جىلدام وقي الاتىن دارەجەگە جەتەدى. «كىتاپتى داۋىستاپ وقۋ» اتتى كىتاپحانا ساعاتى استاناداعى شاكارىم اتىنداعى № 56-مەكتەپ- ليتسەيدە دە بار. داۋىستاپ وقۋ ءبىر ويدى وڭاي جانە ءدال جەتكىزۋدى ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بالانىڭ سوزدىك قورىن مولايتىپ، وي-ءورىسىن ارتتىرۋعا، ديكتسيانى، ينتوناتسيانى، ەموتسيونالدى بوياۋدى، سويلەۋ دۇرىستىعىن جانە ونىڭ باسقا ەلەمەنتتەرىن جاقسارتۋعا كومەكتەسەدى. عالىمدار اتا-اناسى كىشكەنتاي كەزىنەن باستاپ كىتاپتى داۋىستاپ وقىپ بەرەتىن بالالاردىڭ سويلەۋ داعدىسى جاقسى قالىپتاسىپ، ساۋاتتى جازاتىندىعىن جانە اقپاراتتى تەز سىڭىرەتىندىگىن انىقتاعان.
شاعىن كىتاپتار كوبىرەك شىعارىلسا…
-ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، وقىرماندى قىزىقتىراتىن كىتاپ قانداي بولۋ كەرەك؟ تاقىرىبى ما، ءتىلى مە، الدە فورماتى ماڭىزدى ما؟
- قازىرگى بالالار ادەبيەتىندەگى وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى - بالالارعا ارنالعان جاڭا، قىزىقتى، زاماناۋي كوركەم شىعارمالار جەتكىلىكسىز. بالالارعا جازىلعان كوركەم شىعارما قىزىقتى، شاعىن، ۇنامدى بولسا عانا ءار بالانىڭ كوڭىلىنەن شىعادى. بۇل ۇدەدەن شىعاتىن شىعارما جازۋ وڭاي ەمەس. ال قيىن دەپ قول قۋسىرىپ وتىرا بەرسەك، قازاق بالالارىن باسقا تىلدەگى اۆتورلار قىزىقتىرىپ، وزىنە تارتىپ الادى. ونسىز دا كىتاپ وقۋعا قۇلىقسىزدىق باسىم بولىپ تۇر.
ال وقىرماندى قىزىقتىراتىن كىتاپ قانداي بولۋى كەرەك؟ مەنىڭشە، شاعىن اڭگىمەلەر، شاعىن ەرتەگىلەر، قىزىقتى ولەڭ-جىرلار، زاماناۋي كوميكستەر كوبىرەك شىعارىلسا. ۇلتتىق كوميكستەردى دامىتۋدى جاپونداردان ۇيرەنۋگە بولادى. جاپون بالالارى 300 بەتتىك مانگالاردى باس كوتەرمەي وقيدى. سەبەبى ول - بالاعا وتە قىزىقتى شىعارما.
سۋرەتپەن جانە ماتىنمەن بەرىلگەن حيكايالار ءار جاپون بالاسىنىڭ جۇرەگىنەن ورىن العان. ۇلتتىق كوميكس دەگەنىمىز وسى. ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى بالالاردىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋدىڭ ەڭ وڭاي، ەڭ ءتيىمدى جولى. كوميكستەردىڭ اۋدارماسى دەگەن دە ماسەلە بار. ول اۋدارمالاردى بەلگىلى ءبىر سۇزگىدەن وتكىزەتىن كوركەمدىك كەڭەس، قۇزىرلى كوميسسيا قۇرۋ كەرەك. اركىم ءوز شاماسىنا قاراي اۋدارىپ، شىعارىپ ءجۇر. مەنىڭشە، وسى باعىتتارعا ۇكىمەت تە، بالالار جازۋشىلارى دا دۇرىستاپ كوڭىل بولەتىن ۋاقىت كەلدى.
«ارۋنا» باسپاسى شىعارعان كىتاپتاردىڭ مازمۇنى شاعىن، قاعازى قالىڭ، باعاسى قىمبات. ءار ءۇيدىڭ بالالارى ساتىپ الىپ، وقي المايدى. يلليۋستراتسيالىق كىتاپتارعا بەتمەن، ورمەكشى ادامدى ەمەس، زاماناۋي ۇلتتىق قاھارماندارىمىزدى بەينەلەسەك، ۇتامىز.
ماسەلەن، ورىستىڭ «ماشا مەن ايۋ»، مىسىقتار تۋرالى مۋلتتوپتاماسىن قازاق بالالارى نەگە تاپجىلماي وتىرىپ تاماشالايدى؟ وندا ىزگىلىك، مەيىرىم، ادامگەرشىلىك تاقىرىبى مەنمۇندالاپ تۇرادى. بالانىڭ مەيىرىمگە سۋساعان جۇرەگىنىڭ ءشولىن باسادى. ول ءونىمنىڭ قاي تىلدە بولعانى ماڭىزدى ەمەس، ءبىر كورگەننەن ۇناسا، قايتالاپ تا كورە بەرەدى. سول سياقتى بالاعا ءبىر كورگەن كەزدە شىنايى ىزگىلىكتىڭ ءدانىن سەبەتىن انيمە، كوميكس، يلليۋستراتسيا ونىمدەرىنە كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ سورەلەرىن تولتىرىپ تاستاساق، بالالار دا بىردەن قىزىعادى. قازاق بالالار ادەبيەتىندە تاقىرىپ جەتەرلىك.
تەك سول تاقىرىپتى بالانىڭ تالعامىنا ساي ۇسىنۋعا كەلگەندە داعدارىس بار. جاساندىلىق كوزگە ۇرىپ تۇرادى. ارينە، بىزگە لوگيكوميكس سياقتى ءونىم جاساۋ قيىنعا سوعادى. ءبىراق نيەت ەتسەك، ءبارىن دە ىسكە اسىرۋعا بولادى. بالا كۇن سايىن نە وقىسا، نە كورسە - سوعان ەلىكتەيدى. پسيحيكاسى سولاي.
ءبىز كوبىنەسە سالىستىرعاندى ۇناتامىز. كىتاپ وقۋعا بالانى قىزىقتىرۋداعى وڭتۇستىك كورەيانىڭ وزىق تاجىريبەسىنە ءۇڭىلىپ كورەيىكشى. مىسالى، كۇن سايىن مەكتەپتەردە «10 مينۋت كىتاپ وقۋ» دەگەن جوبا ۇزدىكسىز ىسكە اسىپ كەلەدى. وندا بالالار قىزىقتى سۋرەتتەرى بار شاعىن كىتاپشالاردى جارىسىپ وقيدى. كارىس كىتاپحاناشىلارى اتا-انالارمەن، قوعاممەن تىعىز، جىلى قارىم-قاتىناس ورناتقان. ولار كۇن سايىن ءبىر راديو، تەلەارناعا تىكەلەي ەفيرگە شىعىپ، بالالارعا ارنالعان شىعارمالاردى تالدايدى.
كورەيادا كىتاپ وقىعان بالالاردى ىنتالاندىرۋ، قىزىقتىرۋ دەگەن نارسەگە ۇكىمەت، اكىمدىك، مەكتەپ، اتا-انا بولىپ مۇقيات كوڭىل بولەدى. بالالارعا ارنالعان كوركەم شىعارمالاردى ناسيحاتتايتىن كوپتەگەن قاۋىمداستىق، كىتاپ كلۋبتارى بار. وڭتۇستىك كورەيا كىتاپقا قاتىستى زاڭناماسىن تولىق جەتىلدەرگەن ەل. 2000 -جىلداردىڭ ورتاسىندا كىتاپ وقۋعا جاردەمدەسۋ تۋرالى جاڭا زاڭ قابىلداندى. بۇعان قوسا، تىكەلەي ەل پرەزيدەنتىنە باعىناتىن كىتاپحانا-اقپارات كوميتەتى قۇرىلدى. ودان ءارى كىتاپ وقۋ مادەنيەتى تۋرالى، مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار جانە مەكتەپ كىتاپحانالارىن دامىتۋ تۋرالى زاڭدار شىقتى. بىزگە دە كەرەگى وسى.
بالالار مەن جاستار كىتاپحاناسىن دامىتۋدان باستايىق
-مەملەكەت تاراپىنان كىتاپ وقۋدى ناسيحاتتاۋ ءۇشىن قانداي ناقتى تەتىكتەر مەن جوبالار قاجەت دەپ سانايسىز؟
- قازاق كىتاپ وقيتىن ۇلتقا اينالسىن دەسەك، مەملەكەت كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن جەتىلدىرەتىن ناقتى تەتىكتەردى ىسكە قوسسا دەمىز. مىسالى، بالالار مەن جاستار كىتاپحاناسىن دامىتۋدى قولعا السا. ءبىز جوعارىدا وزىق تاجىريبەسىن مىسالعا كەلتىرگەن وڭتۇستىك كورەيا قانداي جولمەن ءجۇردى؟ ەڭ الدىمەن، بالالار كىتاپحانالارىن دامىتتى. 2003 -جىلى ەلدەگى MBC تەلەارناسى «عاجايىپ كىتاپحانا» دەگەن باعدارلاما جاساپ، ەفيرگە شىعاردى. وسى جوبا اياسىندا تەك بالالارعا ارنالعان كىتاپحانالار اشىلدى. ونىڭ ءبىرىڭعاي باسقارۋ جۇيەسى مەن قارجى مودەلى جاسالدى.
نەگىزىنەن، بۇل جوباعا جەكەلەگەن اۋقاتتى ادامدار قارجى ءبولدى.
راديودان دا «عاجايىپ كىتاپحانا» دەگەن كۇن سايىن ەفيرگە شىعاتىن باعدارلاما اشساق قۇبا-قۇپ. وسى باعدارلامادا بالالارعا ارنالعان كوركەم شىعارمالاردى وقۋشىلارمەن كۇندە بىرگە تالداساق، عاجاپ بولار ەدى. وڭىرلەردەگى بالالار كىتاپحانالارى جەلىسىن جاڭاشا دامىتۋدىڭ ناقتى جوسپارى جاسالسا. ءبىرىنشى شاقىرىلىمداعى قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى سەسسياسىنىڭ اشىلۋىندا سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسى «بيىل ۇكىمەت «كىتاپحانا جانە باسپا ءىسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا ازىرلەپ، قۇرىلتايعا ەنگىزۋى قاجەت» دەدى. ۇكىمەت وسى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋدە جاپون، كارىس، اعىلشىن زاڭناماسىنىڭ وزىق تاجىريبەسىنە كوبىرەك كوڭىل اۋدارسا، ناعىز ۇلتقا جاناشىر ساراپشى، جازۋشى، قايراتكەرلەردى جۇمىس توبىنا تارتسا كوپ نارسەدەن ۇتامىز. دامىعان ەلدەردىڭ وزىق تاجىريبەسىنەن ۇيرەنەمىز دەسەك، كىتاپ وقۋعا قاتىستى فورۋم، كونگرەسس، فەستيۆالدەر وتكىزەيىك. جالپى بىزگە كىتاپ وقۋعا جاردەمدەسۋ تۋرالى جاڭا زاڭ قابىلداۋ كەرەك. وركەنيەتتى ۇلتتاردىڭ تاجىريبەسىن ۇلگى ەتسەك - ۇتىلمايمىز.
-ورامدى ويلار ايتقان سۇحباتىڭىزعا كوپ راقمەت!
اۆتور
ەربول جانات