جاڭا تالاپتار بالا تۋۋعا جانە ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى تولەمدەرگە دە قاتىستى.
14-قازاندا قۇرىلتاي وتىرىسىندا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى اسقاربەك ەرتايەۆ جاڭا جۇيەنىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن ءتۇسىندىردى.
وتىرىستا دەپۋتات ناتاليا رامازانوۆا مەملەكەتتىك كومەككە مۇقتاج ەمەس وتباسىلاردىڭ قالاي انىقتالاتىنىن جانە ازاماتتاردىڭ قارجىلىق جاعدايى ناشارلاسا، جاردەماقى الۋ مۇمكىندىگى قالاي وزگەرەتىنىن سۇرادى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ءۇشىن «وتباسىنىڭ سيفرلىق كارتاسى» قولدانىلادى. جۇيە مەملەكەتتىك دەرەكقورلارداعى مالىمەتتەردى جيناقتاپ، ءار وتباسىنىڭ جاعدايىن سەگىز باعىت بويىنشا باعالايدى. ولاردىڭ قاتارىندا جۇمىسپەن قامتىلۋ، تابىس، جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن مۇلىك، نەسيەلىك مىندەتتەمەلەر مەن ءبىلىم دەڭگەيى بار.
بانكتەر قانداي مالىمەتتەردى بەرەدى؟
2027-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ شوتتارى مەن دەپوزيتتەرى تۋرالى اقپاراتتى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە ۇسىنادى. الايدا بۇل مالىمەتتەر ازاماتتىڭ جانە ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ كەلىسىمىمەن عانا بەرىلەدى.
ەندى شىعىستار ەسكەرىلە مە دەگەن سۇراعىڭىزعا جاۋاپ بەرەيىن. ءيا، ەسكەرىلەدى. زاڭعا سايكەس، 2027-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر الۋشىنىڭ جانە ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ كەلىسىمىمەن بانك شوتتارى مەن دەپوزيتتەرى تۋرالى مالىمەتتەر بەرەدى. بۇل جۇمىستا كىرىستەر دە، شىعىستار دا ەسكەرىلەدى، - دەدى مينيستر.
دەمەك جاردەماقى تاعايىنداۋ كەزىندە وتباسىنىڭ اي سايىنعى كىرىسىمەن قاتار، جيناعان اقشاسى مەن قارجىلىق مىندەتتەمەلەرى دە نازارعا الىنادى.
كىمدەر جاردەماقى الا المايدى؟
ۇكىمەت 5-قازاندا بەكىتكەن جاڭا ەرەجەلەر 2027-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ كۇشىنە ەنەدى. قۇجاتتا مەملەكەتتىك تولەمدەردىڭ 10 ءتۇرىن تاعايىنداۋ كەزىندە وتباسىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن ەسكەرۋ قاراستىرىلعان. ول ءۇشىن وتباسىلار الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتىنا قاراي بەس ساناتقا بولىنەدى:
ا ساناتى - تابىسى جوعارى، بىرنەشە جىلجىمايتىن مۇلكى، بيزنەسى نەمەسە باسقا دا اكتيۆتەرى بار وتباسىلار.
ۆ ساناتى - تۇراقتى جۇمىسى، باسپاناسى جانە جەتكىلىكتى تابىسى بار وتباسىلار.
س ساناتى - تابىسى شەكتەۋلى، نەسيەلەرى بار نەمەسە جالدامالى باسپانادا تۇراتىن وتباسىلار.
د ساناتى - كىرىسى تومەن، قارىزدارى بار، جۇمىسقا ورنالاسۋدا نەمەسە تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋدە قيىندىق كورىپ جۇرگەن وتباسىلار.
ە ساناتى - تابىسى جوق نەمەسە وتە تومەن، اۋىر الەۋمەتتىك جانە تۇرمىستىق جاعدايعا تاپ بولعان وتباسىلار.
جاڭا تارتىپكە سايكەس، ا جانە ۆ ساناتىنداعى وتباسىلارعا بەلگىلەنگەن تىزىمدەگى جاردەماقىلار تاعايىندالمايدى.
وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتى اي سايىن باعالانادى. ەگەر ازامات بۇرىن جاردەماقى الىپ كەلگەنىمەن، كەيىن اۋقاتتى ساناتقا جاتقىزىلسا، تولەم توقتاتىلا تۇرۋى مۇمكىن. ال تۇرمىستىق جاعدايى ناشارلاعان جاعدايدا مەملەكەتتىك كومەك قايتا بەرىلۋى ىقتيمال.
مىسالى وتباسى قازان ايىندا ۆ ساناتىندا بولىپ، قانداي دا ءبىر تاۋەكەلدەرگە بايلانىستى جەلتوقساندا س ساناتىنا وتسە، وندا بۇل ءۇي شارۋاشىلىعىنا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى پرواكتيۆتى تۇردە بىردەن تاعايىندالادى، - دەدى اسقاربەك ەرتايەۆ.
بالا تۋۋعا جانە ونىڭ كۇتىمىنە بەرىلەتىن جاردەماقى قالاي وزگەرەدى؟
جاڭا تالاپتار بالا دۇنيەگە كەلگەندە تولەنەتىن ءبىرجولعى جاردەماقى مەن ءسابي 1,5 جاسقا تولعانعا دەيىن بەرىلەتىن اي سايىنعى كۇتىم جاردەماقىسىن دا قامتيدى.
بەكىتىلگەن ەرەجەلەرگە سايكەس، بۇل تولەمدەردى تاعايىنداۋ كەزىندە وتباسىنىڭ الەۋمەتتىك ءال- اۋقاتى ەسكەرىلەدى. اتاپ ايتقاندا، ا جانە ۆ ساناتىنا جاتقىزىلعان وتباسىلارعا اتالعان مەملەكەتتىك جاردەماقىلار بەرىلمەيدى. ال س، د جانە ە ساناتىنداعى وتباسىلار ءتيىستى تالاپتارعا ساي كەلسە، تولەم الۋعا ۇمىتكەر بولا الادى.
ايتا كەتەيىك، 2026-جىلى بالا تۋعاندا بەرىلەتىن ءبىرجولعى جاردەماقى ءبىرىنشى، ەكىنشى جانە ءۇشىنشى بالاعا 164350 تەڭگەنى، ال ءتورتىنشى جانە ودان كەيىنگى بالالارعا 272475 تەڭگەنى قۇرايدى.
بالا ءبىر جارىم جاسقا تولعانعا دەيىنگى اي سايىنعى مەملەكەتتىك جاردەماقى مولشەرى بالانىڭ تۋۋ كەزەكتىلىگىنە بايلانىستى 24912 تەڭگەدەن 38493 تەڭگەگە دەيىن جەتەدى.
قانداي جاردەماقىلارعا جاڭا شەكتەۋ قولدانىلمايدى؟
دەگەنمەن بارلىق الەۋمەتتىك تولەمدى تاعايىنداۋ كەزىندە وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتى باعالانبايدى. جاڭا تارتىپتە مۇنداي باعالاۋ جۇرگىزىلمەيتىن جاردەماقىلار دا قاراستىرىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا:
«التىن القا»، «كۇمىس القا» يەگەرلەرىنە جانە وزگە دە مەملەكەتتىك ناگرادالارى بار، جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى الاتىن انالارعا بەرىلەتىن جاردەماقىلار؛
مۇگەدەكتىگى بار بالالار مەن 1 جانە 2-توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا ارنالعان جاردەماقىلار؛
ەكى اتا-اناسىنان ايىرىلعان بالالارعا تولەنەتىن اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاردەماقىسى؛
ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا ارنالعان ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقىلار؛
ارناۋلى كاسىپتىك مەملەكەتتىك جاردەماقىلار بار.
بۇل تولەمدەرگە قاتىستى وتباسىنىڭ ا نەمەسە ۆ ساناتىنا جاتۋى وزدىگىنەن جاردەماقىدان باس تارتۋعا نەگىز بولمايدى.
el.kz