عالىمدار 20 ەرەسەك ادامنىڭ اۋىز قۋىسىنداعى قىشقىلدىقتىڭ ءارتۇرلى سۋسىننان كەيىن قالاي وزگەرەتىنىن ولشەگەن. قاتىسۋشىلارعا قانت قوسىلعان گازدى سۋسىن، كادىمگى قانتسىز گازدالعان سۋ، كالتسيمەن بايىتىلعان گازدالعان سۋ جانە جاي سۋ بەرىلگەن. ءار ادام بارلىق ءتورت سۋسىندى ىشكەندىكتەن، ناتيجەلەردى ءبىر قاتىسۋشىنىڭ ءوز كورسەتكىشتەرىمەن سالىستىرۋعا مۇمكىندىك تۋعان.
ءتىس ەمالىنە قاۋىپ اۋىز قۋىسىنداعى pH كورسەتكىشى شامامەن 5,5 تەن تومەن تۇسكەندە ارتا باستايدى. مۇنداي جاعدايدا قىشقىل ەمال قۇرامىنداعى مينەرالداردى بىرتىندەپ ەرىتۋى مۇمكىن. زەرتتەۋ بارىسىندا ەڭ ايقىن ءارى ۇزاق قىشقىلدانۋ قانتتى گازدى سۋسىننان كەيىن بايقالعان. ونىڭ اسەرىنەن سىلەكەيدىڭ pH دەڭگەيى جاي سۋمەن سالىستىرعاندا سۋسىندى ىشكەننەن كەيىنگى ەكىنشى جانە جيىرماسىنشى مينۋتتا دا تومەن بولعان.
قانتسىز كادىمگى گازدالعان سۋ سىلەكەيدىڭ pH كورسەتكىشىن ەكىنشى مينۋتتا ۋاقىتشا تومەندەتكەن. ال كالتسيي قوسىلعان گازدالعان سۋدان كەيىن وزگەرىس بەسىنشى مينۋتتا بايقالعان. ەكى جاعدايدا دا اۋىز قۋىسىنداعى قىشقىلدىق 20 مينۋت ىشىندە باستاپقى دەڭگەيىنە جۋىقتاعان. قىسقا باقىلاۋ ۋاقىتىندا pH ءتىس ەمالى بۇزىلا باستايتىن 5,5 شەگىنەن تومەن تۇسپەگەن.
بۇل ناتيجە گازدالعان سۋدىڭ تىسكە مۇلدە اسەر ەتپەيتىنىن بىلدىرمەيدى. گازدالۋ كەزىندە سۋدا كومىر قىشقىلى پايدا بولىپ، سۋسىننىڭ قىشقىلدىعى جاي سۋعا قاراعاندا جوعارىلايدى. دەگەنمەن ادامنىڭ سىلەكەيى قىشقىلدى بەيتاراپتاندىرىپ، اۋىز قۋىسىنداعى قالىپتى ورتانى قالپىنا كەلتىرۋگە كومەكتەسەدى.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، ءتاتتى گازدى سۋسىندى قانتسىز گازدالعان سۋمەن الماستىرۋ ءتىس ەمالىنىڭ ءمۇجىلۋ قاۋپىن ازايتۋى مۇمكىن. قانت اۋىزداعى باكتەريالارعا قورەك بولىپ، ولاردىڭ قوسىمشا قىشقىل بولۋىنە جاعداي جاسايدى. سوندىقتان قىشقىل مەن قانت قاتار كەزدەسەتىن سۋسىندار ءتىس ءۇشىن كوبىرەك قاۋىپ توندىرەدى.
الايدا زەرتتەۋ تەك سىلەكەيدىڭ 20 مينۋت ىشىندەگى وزگەرىسىن باقىلاعان. ول قاتىسۋشىلاردىڭ ءتىس ەمالىن ايلار نەمەسە جىلدار بويى زەرتتەگەن جوق. سۋسىننىڭ ناقتى اسەرى ونى قانشالىقتى ءجيى ىشەتىنىنە، اۋىزدا قانشا ۋاقىت ۇستايتىنىنا، قۇرامىندا قانت، ليمون قىشقىلى نەمەسە حوش يىستەندىرگىشتەردىڭ بولۋىنا بايلانىستى. ناتيجە ازىرگە عىلىمي كونفەرەنتسيادا ۇسىنىلعان، تولىق رەتسەنزيالانعان جۋرنال ماقالاسى رەتىندە جاريالانباعان.
اسىرەسە تسيترۋس ءدامى بەرىلگەن گازدالعان سۋلارعا ساق بولعان ءجون. ولاردىڭ قۇرامىنا ليمون نەمەسە باسقا قىشقىلدار قوسىلسا، ەمالعا تۇسەتىن اسەر كادىمگى قانتسىز گازدالعان سۋعا قاراعاندا كۇشەيۋى مۇمكىن. قانت قوسىلعان ءونىمدى قاراپايىم گازدالعان سۋعا جاتقىزۋعا بولمايدى.
امەريكالىق ستوماتولوگتەر قاۋىمداستىعى قىشقىل سۋسىندى كۇنى بويى ۇرتتاپ جۇرمەي، تاماقپەن بىرگە نەمەسە ءبىر رەت ءىشۋدى ۇسىنادى. ودان كەيىن اۋىزدى جاي سۋمەن شايۋعا بولادى. قىشقىل سۋسىننان كەيىن ءتىستى بىردەن تازالاماي، سىلەكەيدىڭ ەمال ورتاسىن قالپىنا كەلتىرۋىنە ۋاقىت بەرگەن دۇرىس. ال ءتىس ءۇشىن ەڭ بەيتاراپ تاڭداۋ بۇرىنعىداي قانتسىز جاي سۋ بولىپ قالا بەرەدى.
زەرتتەۋشىلەر الداعى ۋاقىتتا گازدالعان سۋدىڭ اۋىز قۋىسىنا ۇزاق مەرزىمدى اسەرىن جانە كالتسيي قوسۋدىڭ ەمالدى قورعاۋعا كومەكتەسەتىن-كومەكتەسپەيتىنىن انىقتاۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازىرگى ناتيجە بويىنشا، قانتسىز ءارى ءدام قوسپالارى جوق گازدالعان سۋ قالىپتى مولشەردە تۇتىنىلسا، ءتاتتى گازدى سۋسىنعا قاراعاندا ءتىس ءۇشىن قاۋىپسىزدەۋ بالاما بولۋى مۇمكىن.