ۇلى بريتانيا عالىمدارى جۇرگىزگەن ەكى بولەك زەرتتەۋ مادەني ورىندارعا بارۋدىڭ ادامنىڭ پسيحيكالىق جانە فيزيكالىق ساۋلىعىمەن بايلانىسىن كورسەتكەن.
لوندون ۋنيۆەرسيتەتتىك كوللەدجىنىڭ عالىمدارى 52-89 جاس ارالىعىنداعى 2148 ادامنىڭ مالىمەتىن تالداپ، ولاردىڭ مادەني ورىندارعا بارۋ جيىلىگى مەن پسيحيكالىق دەنساۋلىعىن ون جىل بويى باقىلاعان.
ناتيجەسىندە مۋزەيگە، تەاترعا نەمەسە كينوعا بىرنەشە ايدا ءبىر رەت باراتىن ادامداردىڭ دەپرەسسياعا شالدىعۋ ىقتيمالدىعى 32 پايىزعا، ال ايىنا كەمىندە ءبىر رەت باراتىنداردا 48 پايىزعا تومەن بولعان. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى The British Journal of Psychiatry عىلىمي جۋرنالىندا 2018 -جىلى جاريالانعان.
ال 2026 -جىلى Brain, Behavior, and Immunity جۋرنالىندا جارىق كورگەن جاڭا زەرتتەۋ ونەر تۋىندىلارىن تاماشالاۋدىڭ اعزاداعى فيزيولوگيالىق وزگەرىستەرمەن بايلانىسىن انىقتادى.
لوندونداعى كورولدىك كوللەدجدىڭ عالىمدارى 18-40 جاس ارالىعىنداعى 50 ادامعا تاجىريبە جۇرگىزگەن. قاتىسۋشىلار ەكى توپقا بولىنگەن. ءبىرىنشى توپ كوركەمسۋرەت گالەرەياسىندا ءتۇپنۇسقا كارتينالاردى تاماشالاسا، ەكىنشى توپ زەرتحانالىق جاعدايدا سول تۋىندىلاردىڭ جوعارى ساپالى كوشىرمەلەرىن قاراعان.
تاجىريبە نەبارى 20 مينۋتقا سوزىلعان. الايدا وسى ۋاقىت ىشىندە عالىمدار قاتىسۋشىلاردىڭ اعزاسىندا ءبىرقاتار وزگەرىستى بايقاعان.
ءتۇپنۇسقا كارتينالاردى تاماشالاعان ادامداردىڭ سىلەكەيىندەگى كۇيزەلىس گورمونى - كورتيزول دەڭگەيى شامامەن 22 پايىزعا تومەندەگەن. سونىمەن قاتار قابىنۋ ۇدەرىستەرىمەن بايلانىستى ينتەرلەيكين-6 (IL-6) كورسەتكىشى 30 پايىزعا ازايعان.
ال كارتينالاردىڭ كوشىرمەلەرىن زەرتحانادا كورگەن قاتىسۋشىلاردا مۇنداي ايقىن وزگەرىستەر تىركەلمەگەن.
عالىمدار ونەر تۋىندىلارىن تاماشالاۋ كەزىندە جۇرەك سوعىسى ىرعاعىنىڭ وزگەرگىشتىگىن جانە تەرى تەمپەراتۋراسىنىڭ اۋىتقۋىن دا باقىلاعان. ناتيجەلەر گالەرەياداعى ادامداردىڭ جۇيكە جۇيەسى كۇيزەلىستى رەتتەۋگە قاتىساتىن فيزيولوگيالىق ۇدەرىستەرگە بەلسەندىرەك جاۋاپ بەرگەنىن كورسەتكەن.
زەرتتەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە، ونەردى ءتۇپنۇسقادان كورۋ ادامنىڭ ەموتسيونالدىق كۇيىنە عانا ەمەس، اعزاداعى گورموندىق جانە قابىنۋدى رەتتەۋ جۇيەلەرىنە دە ىقپال ەتۋى مۇمكىن.
دەگەنمەن تاجىريبە ءتۇپنۇسقا كارتينالاردىڭ كوشىرمەلەردەن مىندەتتى تۇردە پايدالى ەكەنىن تولىق دالەلدەمەيدى. ويتكەنى ەكى توپ ونەر تۋىندىلارىن ءارتۇرلى ورتادا تاماشالاعان. سوندىقتان بايقالعان وزگەرىستەرگە گالەرەيا اتموسفەراسى دا اسەر ەتۋى ىقتيمال.
سول سياقتى مادەني ورىندارعا بارۋ دەپرەسسيانىڭ الدىن الاتىنى دا تۇپكىلىكتى دالەلدەنگەن جوق. العاشقى زەرتتەۋ مادەني بەلسەندىلىك پەن دەپرەسسيا ىقتيمالدىعى اراسىنداعى بايلانىستى انىقتاعانىمەن، تىكەلەي سەبەپ- سالدارلىق اسەردى كورسەتپەيدى.
سوعان قاراماستان عالىمدار ونەر مەن مادەنيەتكە ۋاقىت ءبولۋدىڭ پسيحيكالىق ساۋلىقتى قولداۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. مۋزەيگە بارۋ، سپەكتاكل كورۋ نەمەسە كوركەمسۋرەت گالەرەياسىن ارالاۋ ادامنىڭ كۇندەلىكتى كۇيزەلىستەن ارىلىپ، كوڭىل كۇيىن جاقسارتۋىنا كومەكتەسۋى ىقتيمال.