ماماندار ايەلدىڭ سىرتقى كەلبەتىنە ەرەكشە ىقپال ەتەتىن بىرنەشە نەگىزگى گورموندى اتاپ كورسەتەدى.
ەستروگەننىڭ تومەندەۋى
ەستروگەن - ايەل اعزاسىنداعى ماڭىزدى گورمونداردىڭ ءبىرى. ول تەرىنىڭ جاستىعى مەن ساۋلىعىن ساقتاۋدا ۇلكەن ءرول اتقارادى. ەستروگەن كوللاگەننىڭ تۇزىلۋىنە قاتىسىپ، تەرىنىڭ ىلعالىن ساقتاۋعا جانە ونىڭ سەرپىمدىلىگىن قولداۋعا كومەكتەسەدى.
جاسى ۇلعايعان سايىن نەمەسە مەنوپاۋزا كەزەڭىندە ەستروگەن دەڭگەيى تومەندەي باستايدى. سونىڭ سالدارىنان تەرى جۇقارىپ، قۇرعاقتىق پايدا بولىپ، اجىمدەر ايقىنىراق كورىنۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار بەت سوپاقشاسىنىڭ وزگەرۋى مەن تەرىنىڭ سالبىراۋى دا وسى كەزەڭمەن بايلانىستى بولۋى ىقتيمال.
كورتيزولدىڭ جوعارىلاۋى
كورتيزول كوبىنە «سترەسس گورمونى» دەپ اتالادى. قىسقا مەرزىمدى سترەسس كەزىندە ول اعزاعا قاجەت بولعانىمەن، ۇزاق ۋاقىت بويى جوعارى دەڭگەيدە ساقتالۋى دەنساۋلىققا دا، سىرتقى كەلبەتكە دە كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن.
كورتيزولدىڭ شامادان تىس ءبولىنۋى كوللاگەننىڭ ازايۋىنا، قابىنۋ پروتسەستەرىنىڭ كۇشەيۋىنە جانە تەرىنىڭ قالپىنا كەلۋىنىڭ باياۋلاۋىنا ىقپال ەتەدى. سونىمەن بىرگە ۇيقىنىڭ بۇزىلۋى، كوز استىنداعى قارا شەڭبەرلەر، بەت ءتۇسىنىڭ كۇڭگىرتتەنۋى جانە ەرتە اجىمدەردىڭ پايدا بولۋى سوزىلمالى كۇيزەلىستىڭ سالدارى بولۋى مۇمكىن.
ءوسۋ گورمونىنىڭ ازايۋى
ءوسۋ گورمونى (سوماتوتروپين) تەك بالالىق شاقتا عانا ەمەس، ەرەسەك جاستا دا ماڭىزدى قىزمەت اتقارادى. ول جاسۋشالاردىڭ جاڭارۋىنا، بۇلشىقەت ماسساسىنىڭ ساقتالۋىنا جانە تىندەردىڭ قالپىنا كەلۋىنە اسەر ەتەدى.
جاس ۇلعايعان سايىن بۇل گورموننىڭ تابيعي تۇردە ازايۋى اعزانىڭ قالپىنا كەلۋ پروتسەسىن باياۋلاتادى. سونىڭ ناتيجەسىندە تەرىنىڭ سەرپىمدىلىگى تومەندەپ، بۇلشىقەت ماسساسى ازايادى، ال ادامنىڭ سىرت كەلبەتى شارشاڭقى كورىنە باستايدى.
مەلاتونيننىڭ جەتكىلىكسىزدىگى
مەلاتونين - ۇيقىنى رەتتەيتىن گورمون. اعزا ءدال تۇنگى ۇيقى كەزىندە ءوزىن قالپىنا كەلتىرىپ، تەرى جاسۋشالارىن جاڭارتادى.
ۇيقىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى نەمەسە مەلاتونين دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى بۇل پروتسەستى باياۋلاتادى. سونىڭ سالدارىنان تەرى ءوڭى سولعىندانىپ، كوز استىندا ءىسىنۋ مەن قارا شەڭبەرلەر پايدا بولۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار ۇيقىنىڭ تۇراقتى بۇزىلۋى قارتايۋ بەلگىلەرىنىڭ ەرتەرەك بايقالۋىنا اسەر ەتۋى ىقتيمال.
گورموندىق تەپە-تەڭدىكتى قالاي ساقتاۋعا بولادى؟
دارىگەرلەر گورموندىق وزگەرىستەردىڭ بارلىعى مىندەتتى تۇردە اۋرۋدىڭ بەلگىسى ەمەس ەكەنىن ايتادى. ولاردىڭ ءبىر بولىگى جاسقا بايلانىستى تابيعي فيزيولوگيالىق پروتسەسس سانالادى. دەگەنمەن دۇرىس ءومىر سالتى گورموندىق تەپە-تەڭدىكتى ۇزاق ۋاقىت ساقتاۋعا كومەكتەسەدى.
ماماندار مىناداي قاراپايىم ەرەجەلەردى ۇستانۋعا كەڭەس بەرەدى:
كۇنىنە 7-9 ساعات ساپالى ۇيىقتاۋ؛
كۇيزەلىستى ازايتىپ، دەمالىسقا ۋاقىت ءبولۋ؛
تۇراقتى دەنە بەلسەندىلىگىمەن اينالىسۋ؛
اقۋىزعا، كوكونىس پەن جەمىسكە باي تەڭگەرىمدى تاماقتانۋ؛
گورموندىق وزگەرىستەرگە كۇمان تۋعان جاعدايدا ءوز بەتىنشە ەم قابىلداماي، ەندوكرينولوگ نەمەسە گينەكولوگتىڭ كەڭەسىنە جۇگىنۋ.
ايتا كەتۋ كەرەك، ادامنىڭ قارتايۋىنا تەك گورموندار عانا اسەر ەتپەيدى. گەنەتيكالىق ەرەكشەلىكتەر، كۇن ساۋلەسىنىڭ اسەرى، تەمەكى شەگۋ، دۇرىس تاماقتانباۋ، سوزىلمالى ۇيقىسىزدىق جانە قورشاعان ورتا فاكتورلارى دا سىرتقى كەلبەتكە ىقپال ەتەدى. سوندىقتان جاستىقتى ۇزاق ساقتاۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى - اعزاعا كەشەندى تۇردە كۇتىم جاساۋ جانە دەنساۋلىقتى تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستاۋ.