اۋداندىق اكىمدىك بەرگەن رەسمي اقپاراتقا سۇيەنسەك، وكرۋگتەگى ۋچاسكەلىك ۆەتەرينار دارىگەرلەرمەن اكت جاساقتالىپ، جىلقىلاردىڭ ولەكسەسى رەسمي تىركەلمەگەن.
- اۋدان اكىمدىگى ارنايى تەحنيكالار ارقىلى مال ازىعىن تاسىمالداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن وندىرىستىك كاسىپورىندارمەن سويلەسىپ جاتىر. مال باعىپ وتىرعان ازاماتتاردىڭ اراسىنان قاجەتتى مال ازىعىن ساتىپ الۋ ءۇشىن وپەراتور تاعايىنداۋ ارقىلى بۇل جۇمىستى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار، جەمشوپ باعاسىنىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋ ماقساتىندا تۇراقتى باقىلاۋ جۇرگىزىلۋدە، - دەدى يساتاي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى نۇربەرگەن ۋتەگەنوۆ.
وسى اۋدانعا قاراستى زينەدەن اۋىلىندا قازىر 65 ءىرى قارا اۋىرىپ تۇر. شارۋاشىلىقتارداعى ءمۇيىزدى ءىرى قارا اراسىندا جۇقپالى اۋرۋ بەلگىلەرى بايقالىپ، اۋىرىپ تۇرعان مالداردان سىنامالار الىنعان. كەيىن استانا قالاسىنداعى «ۆەتەريناريا بويىنشا ۇلتتىق رەفەرەنتتىك ورتالىعى» ر م ك زەرتحاناسىنا جولدانعان.
ناتيجەسىندە سيىرلاردان ديارەيا جانە ينفەكتسيالىق رينوتراحەيت اۋرۋى انىقتالدى. ۆەتەرينارلاردىڭ سوزىنشە، بۇگىندە بۇل اۋىلدا مال ءولىمى تىركەلمەدى، ەلدىمەكەنگە مالدى الىپ كەلۋگە جانە كەتۋگە تىيىم سالىنعان.
- وسىعان بايلانىستى يساتاي اۋداندىق اۋماقتىق ينسپەكتسيا باسشىسىنىڭ ۇسىنىسىمەن زينەدەن اۋىلدىق وكرۋگى اكىمى شەشىمىمەن اۋىلدىق وكرۋگ اۋماعىنا شەكتەۋ ءىس-شارالارى بەلگىلەندى. وشاق اۋماعىندا «رەسپۋبليكالىق ەپيزووتياعا قارسى وترياد» ر م م اتىراۋداعى ماماندارى اۋلا- قورالاردى دەزينفەكتسيالاپ جاتىر. سونىمەن قاتار «رەسپۋبليكالىق ەپيزووتياعا قارسى وترياد» مەكەمەسى، اۋداندىق اۋماقتىق ينسپەكتسيا، ۆەتەريناريالىق ستانسا مەكەمەسى ماماندارى اۋىل تۇرعىندارىمەن كەزدەسىپ، قازىرگى ەپيزووتيالىق جاعداي، قابىلدانىپ جاتقان شارالار جانە ساقتىق تالاپتارى تۋرالى كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى، - دەدى يساتاي اۋداندىق ۆەتەريناريا ستانساسىنىڭ باسشىسى اسىلانبەك ءشارىپوۆ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، اۋرۋ مالدار ەم قابىلداپ جاتىر، جاعدايلارى باقىلاۋدا. اۋرۋ قوزدىرعىش اۋا ارقىلى، جاناسۋ جولىمەن نەمەسە ازىق- ءشوپ ارقىلى تارالۋى مۇمكىن. زالالسىزداندىرۋعا ارنالعان پرەپاراتتار - تەگىن، ال سيمپتوماتيكالىق ەمدەۋگە قاجەتتى ءدارى- دارمەكتەردى مال يەلەرى ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن ساتىپ الۋدا.
بۇل اۋىل قۇرمانعازى اۋدانىمەن شەكتەسكەن. مۇنداي جاعداي وسىعان دەيىن سول اۋدانداعى 4 اۋىلدىق وكرۋگتە تىركەلگەنەن جازعان ەدىك.
يساتايلىق شارۋالار مال ازىعىن نەگىزىنەن وزگە اۋدانداردان ساتىپ الادى. ولار «مالدىڭ ازىعى مول بولسا، وسىنداي قىستان مالدى الىپ شىعۋعا بولادى. سۋبسيديا بەرىلمەگەندىكتەن شارۋالارعا مال باعۋ قيىندادى. ويتكەنى، ءشوپ پەن جەم باعاسى قالتاعا ايتارلىقتاي سالماق سالادى» دەگەن پىكىردە.
2024 -جىلدان بەرى وبلىس اۋماعىندا شارۋالارعا مال ازىعى ءۇشىن سۋبسيديا بەرىلمەگەن. مۇنداي شەشىمدى وسى جىلدىڭ باسىندا اتىراۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاسۇلان بيسەمبييەۆ بىلاي تۇسىندىرگەن ەدى.
- 2024 -جىلدان باستاپ جەمشوپ سۋبسيدياسى مىندەتتى سۋبسيديا تىزىمىنەن الىنىپ قالدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان ءشوپ وسپەي، توتەنشە جاعداي بولسا عانا شارۋالاردى قولداي الادى. وسى ماسەلەگە قاتىستى كوميسسيا قۇرىلىپ، تاقىرىپ تەرەڭ تالداندى. قازىر وبلىستا جاپپاي ءشوپتىڭ وسپەي قالۋى سياقتى جاعداي جوق. تاسقىنعا دەيىنگى جىلدارمەن سالىستىرعاندا سۋدىڭ كوپ كەلۋىنە بايلانىستى كوپ جەرلەردە ءشوپ مول ءوستى. بۇگىندە بۇل باعىتقا قارجى ءبولۋ - ءتيىمسىز. بيىل مال ازىعىنا بەرىلەتىن سۋبسيديا بيۋدجەتتە قاراستىرىلعان جوق، - دەدى ايماق باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جاسۇلان بيسەمبيەۆ.
ايتا كەتەيىك، يساتاي اۋدانىندا 2025-2026 -جىلعا ارنالعان مال قىستاتۋ كەزەڭىنە 80,5 مىڭ توننا پىشەن دايىندالعان. ونىڭ 10 مىڭ تونناسى الدىڭعى جىلدان قالعان. ال 70,5 مىڭ توننا مال ازىعىنىڭ 49,2 مىڭى سىرتتان جەتكىزىلدى. ولار: باتىس قازاقستان، اقتوبە وبلىستارى جانە كورشىلەس قۇرمانعازى مەن قىزىلقوعا اۋداندارىنان. ال 21,7 مىڭ تونناسى اۋداننىڭ ءوز اۋماعىندا - قۇم ءوڭىرى، تەڭىز جاعالاۋى جانە قاتقىل بويداعى شابىندىقتاردا دايىندالدى.
قازىرگى ۋاقىتتا تەڭىز جاعاسىنان، قۇرمانعازى اۋدانىنان تاسىمالداناتىن ءشوپ ورامى 9000 تەڭگە بولسا، قىزىلقوعا وڭىرىنەن اكەلىنگەن ءشوپتىڭ قۇنى 12000-13000 تەڭگە شاماسىندا.
اۋدان اكىمدىگى وسى جىلى ەلدىمەكەندەردەگى تۇرعىنداردىڭ، شارۋاگەرلەردىڭ الداعى قىسقى ماۋسىمدا اۋا- رايىنىڭ قولايسىزدىعى تۋىنداعان ۋاقىتتا رەزەرۆكە مال ازىعىن ساقتاۋ ءۇشىن انگار نەمەسە ارنايى جابدىقتالعان ورىنجاي دايىنداۋ جوسپارلانۋدا.
- كوممۋنالدىق مەنشىككە مال ازىعىن تاسىمالداۋ ءۇشىن ارنايى كاماز اۆتوكولىگىن دە ساتىپ الۋ جوسپاردا بار. بۇل جوبا جاز مەزگىلىندە جەمشوپتى تومەن باعادا ساتىپ الىپ، قىس مەزگىلىندە مال يەلەرىن قولجەتىمدى باعامەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالاتىن بولادى»، - دەپ حابارلادى اۋدان اكىمدىگى.
وسىعان دەيىن ش ق و- نىڭ 8 اۋدانىندا سۋبسيديا العان شارۋاگەرلەر مىندەتتەمەلەرىن ورىنداماعانى جونىندە جازدىق.
سونداي-اق الماتى وبلىسىندا 89 ميلليارد تەڭگەگە ءۇي جانۋارلارىنا جەمشوپ وندىرەتىن زاۋىت سالىناتىنىن حابارلاعان ەدىك.