اۆتونەسيە مەن ليزينگ: كولىكتى قالاي العان ءتيىمدى

استانا. KAZINFORM - قازاقستاندا جەكە تۇلعالارعا كولىكتى ليزينگ ارقىلى بەرۋ تەتىگى ەنگىزىلىپ جاتىر. بۇل بۇعان دەيىن قولدانىستا بولعان اۆتونەسيەدەن ءتيىمدى مە؟ قانداي تاۋەكەلدەرى مەن قارجىلىق اۋىرتپالىعى بار؟ Kazinform ءتىلشىسى ساراپشىلارمەن تىلدەسىپ، ءداستۇرلى ەكى ءتاسىلدىڭ اراسالماعىن باعامداپ كوردى.

ليزينگ - ۇزاق مەرزىمگە اۆتوكولىكتى، جابدىقتى نەمەسە تەحنيكانى جالعا بەرۋ ءتۇرى. ليزينگ كومپانياسى بەلگىلى ءبىر مۇلىكتى ساتىپ الىپ، ونى ادامدارعا ءوزارا كەلىسكەن مەرزىمگە پايدالانۋعا بەرەدى. جالعا الۋشى سول مۇلىكتى اي سايىن نەمەسە كەلىسىم بويىنشا تولەمدەر جاساپ پايدالانا الادى.

مەرزىم اياقتالعان سوڭ ءۇش ءتۇرلى تاڭداۋ بەرىلەدى:

1. مۇلىكتى تولىق ساتىپ الۋ - بارلىق تولەمدەر جاسالعاننان كەيىن كولىك مەنشىگىڭىزگە وتەدى.

2. مۇلىكتى قايتارۋ - مەرزىم بىتكەن سوڭ كولىكتى ليزينگ كومپانياسىنا قايتاراسىز.

3. جاڭا مۇلىككە اۋىستىرۋ - ەسكى كولىكتى قايتارىپ، جاڭاسىن ليزينگ ارقىلى الاسىز.

قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، ليزينگ - بۇل جالعا الۋ مەن ساتىپ الۋدىڭ ارالاس ءتۇرى.

ول اۆتونەسيەگە ۇقساس، ءبىراق شارتتارى يكەمدىرەك جانە كەيدە باستاپقى جارناسى از بولۋى مۇمكىن.

ەكونوميست ءارى اۆتوساراپشى باۋىرجان ىسقاق ليزينگىنىڭ نەسيەدەن ايىرماشىلىعىن، نە سەبەپتى مەملەكەت اۆتوكولىك ساتىپ الۋدى قولداۋدى جالعاستىرىپ وتىرعانىن جانە كولىك الۋعا شەشىم قابىلداعان قازاقستاندىقتاردى قانداي جاسىرىن تاۋەكەلدەر كۇتىپ تۇرعانىن ايتىپ بەردى.

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، قارجىلىق ليزينگىنىڭ باستى ارتىقشىلىعى - اي سايىنعى تولەمدەردىڭ تومەن بولۋىندا. بۇل قاراشانىڭ قالتاسىنا سالماق سالمايدى. ءارى جەكە تۇلعالار ءۇشىن وتە ءتيىمدى.

- اۆتوكرەديت كەزىندە تولەم كولىكتىڭ تولىق قۇنىنا ەسەپتەلەدى، ال ليزينگىدە ونىڭ امورتيزاتسياسى ەسكەرىلەدى. بۇل كولىك قۇنى، پايىزدىق مولشەرلەمەسى جانە كەلىسىمشارت مەرزىمى بىردەي بولا تۇرا، اي سايىنعى تولەمدى - 30 تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا، ليزينگ ارقىلى كولىكتى يەلەنۋدىڭ جالپى قۇنى قوسىمشا كوميسسيالار مەن كەلىسىمشارت تالاپتارىنا بايلانىستى %5- 10 جوعارى بولۋى مۇمكىن. ۇزاق مەرزىمدە بۇل ايىرماشىلىق ايتارلىقتاي بايقالمايدى، - دەيدى باۋىرجان ىسقاق.

ءيا، ليزينگ نەسيەگە قاراعاندا ءتيىمدى. سونىڭ ارقاسىندا ءداستۇرلى نەسيەگە قاراعاندا جوعارى ساناتتاعى كولىكتەردى دە الۋ مۇمكىندىگى ارتادى.

ايتا كەتۋ كەرەك، مەملەكەت جەڭىلدەتىلگەن اۆتونەسيە باعدارلامالارىن سۋبسيديالاۋدى جانە ليزينگ تەتىكتەرىن دامىتۋعا بىلەك سىبانا كىرىستى. باۋىرجان ىسقاقتىڭ سوزىنشە بۇل شارالار ەكونوميكانىڭ قارىشتاپ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. ءارى، ستراتەگيالىق ماڭىزى زور.

- جەڭىلدەتىلگەن اۆتونەسيە مەن ليزينگ اۆتوكولىكتەرگە دەگەن سۇرانىستى ارتتىرادى، بۇل ءوز كەزەگىندە وتاندىق اۆتوكولىك ونەركاسىبىن تىكەلەي قولدايدى. بۇل جۇمىس ورىندارىنىڭ كوبەيۋىنە، سالىق تۇسىمدەرىنىڭ ارتۋىنا جانە جالپى ىشكى ءونىمنىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى. باعدارلامالار قازاقستاندىق وندىرۋشىلەرمەن بىرلەسە جۇزەگە اسىرىلادى، بۇل ولاردىڭ ەكونوميكالىق اسەرىن كۇشەيتەدى، - دەدى ساراپشى.

ليزينگ «پايىزسىز» دەگەن راس پا؟

ليزينگ باعدارلامالارى جارناماسىندا كوبىنە «نولدىك پايىزدىق مولشەرلەمە» ەرەكشە اتالىپ كورسەتىلەدى. الايدا باۋىرجان ىسقاقوۆ مۇنداي ۇسىنىستارعا ساق قاراۋعا كەڭەس بەرەدى.

- پايىزسىز ليزينگ - بۇل، ادەتتە، ماركەتينگىنىڭ ايلاسى. ناقتى قارجىلىق جۇكتەمە قوسىمشا كوميسسيالاردا، مىندەتتى ساقتاندىرۋلاردا نەمەسە كولىك مودەلدەرى مەن كەلىسىمشارت مەرزىمدەرىنە قويىلاتىن شەكتەۋلەردە جاسىرىن بولۋى مۇمكىن. مەن جەكە تۇلعالارعا ارنالعان شىنىمەن ءنول پايىزدىق مولشەرلەمەلى ليزينگ باعدارلاماسىن ازىرگە كەزدەستىرمەدىم، - دەپ اتاپ ءوتتى ەكونوميست.

سوندىقتان ساراپشى كەلىسىمشارتتى مۇقيات زەردەلەۋدى، جاسىرىن تولەمدەرگە، راسىمدەۋ، قىزمەت كورسەتۋ نەمەسە مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ كوميسسيالارىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى ۇسىنادى. سونداي-اق، ليزينگىدە كوبىنەسە كولىكتى تولىق تولەم اياقتالعاننان كەيىن عانا مەنشىككە وتەتىنىن ەسكەرۋ قاجەت.

مامان كولىك ساتىپ الۋ تۋرالى شەشىم جەكە قاجەتتىلىكتەر مەن قارجىلىق مۇمكىندىكتەرگە نەگىزدەلۋى كەرەكتىگىن دە ايتادى.

- ەگەر كولىك جۇمىسقا، مىسالى، تاكسي نەمەسە جەتكىزۋ قىزمەتى ءۇشىن قاجەت بولسا، بۇل ينۆەستيتسيا بولىپ ەسەپتەلەدى جانە ليزينگ نەمەسە نەسيە ءوزىن اقتايدى. جەكە پايدالانۋ ءۇشىن اي سايىنعى تولەمدەردىڭ ىڭعايلى قارجىلىق شەكتەن اسپايتىنىن ەسەپتەپ الۋ ماڭىزدى نارسە، - دەپ كەڭەس بەرەدى باۋىرجان ىسقاق.

ەكونوميست، سونداي-اق، 2026 -جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قازاقستاندا اۆتوكولىك ساتىپ الاتىن قارىز الۋشىلارعا قارىز جۇكتەمەسى كوەففيتسيەنتتەرى قولدانىلمايتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل قارجىلاندىرۋعا قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرادى، ءبىراق اي سايىنعى تولەمى اۋىر نەسيە الىپ قويۋ قاۋپىن كۇشەيتەدى. ىسقاقوۆ قازاقستاندىقتاردى بولاشاقتا قارجىلىق قيىندىقتارعا ۇشىراماۋ ءۇشىن نەسيە سوماسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا شاقىرادى.

ءىرى قالالاردا كارشەرينگ نەمەسە قوعامدىق كولىك سياقتى قاتىناۋدىڭ بالاما نۇسقالارى ىڭعايلى بولۋى مۇمكىن، ءبىراق ينفراقۇرىلىمى كەنجە دامىعان وڭىرلەردە جەكە كولىگىڭ بولعانى الدەقايدا ىڭعايلى.

- كارشەرينگ از ۋاقىتقا پايدالانۋعا قولايلى، ءبىراق ەگەر ءسىز ۇنەمى ۇزاق قاشىقتىققا قاتىنايتىن بولساڭىز نەمەسە قوعامدىق كولىگى شەكتەۋلى وڭىردە تۇرساڭىز، جەكە كولىك ءسوزسىز كەرەك، - دەيدى ول.

قازاقستانداعى ليزينگ الەۋەتى

ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، جەكە تۇلعالارعا ارنالعان جەڭىلدەتىلگەن اۆتونەسيە جانە ليزينگ باعدارلامالارى 2026 -جىلى دا دامۋىن جالعاستىرا بەرەدى.

قازاقستاندىق اۆتوندىرۋشىلەر ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن ليزينگ كومپانيالارىمەن بىرلەسىپ جاڭا قارجىلىق قۇرالداردى بەلسەندى ەنگىزىپ، اۆتوكولىك ساتىپ الۋدى قولجەتىمدى ەتۋگە ۇمتىلۋدا.

ەل تۇرعىندارىنىڭ اۆتونەسيەنىڭ ورنىنا ليزينگىنى قولدانۋعا بەيىمدىگى بايقالادى، ءبىراق بارلىعى بىردەي كولىك الۋدىڭ وسى تاسىلىنە كوشەدى دەۋگە ەرتە.

- حالىققا ارنالعان ليزينگ ەندى عانا ەنگىزىلىپ جاتىر. بۇل پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى. قازىرگى ۋاقىتتا ونىڭ نارىقتاعى ۇلەسى شامامەن %5- 10 دەپ باعالانادى. بۇعان دەيىن ليزينگ نەگىزىنەن بيزنەستە قولدانىلعان: مامىلەلەردىڭ شامامەن 0- ى كورپوراتيۆتىك سەكتورعا تيەسىلى بولدى، اسىرەسە جەڭىل كولىكتەر سالاسىندا، - دەدى ساراپشى ءوز سوزىندە.

باۋىرجان ىسقاقتىڭ پىكىرىنشە، ليزينگىنىڭ الەۋەتى جوعارى. اسىرەسە يكەمدى شارتتاردى ىزدەپ، ءتۇرلى قاۋىپ-قاتەردەن قايمىعاتىن ازاماتتار ءۇشىن ءتيىمدى. دەگەنمەن، قارجىلىق ساۋاتتىلىقتىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ەستەن شىعارماۋ كەرەك.

- ءبىزدىڭ دەرەكتەرىمىزگە سايكەس، قازاقستاندىقتاردىڭ W- ى، اسىرەسە 25- 34 جاس ارالىعىنداعى جاستار، ەگەر شارتتار جەڭىلدەتىلسە، اۆتوكولىك ساتىپ الۋدىڭ ءتاسىلى رەتىندە ليزينگ نەمەسە نەسيەنى قاراستىرۋعا دايىن. سەنىمدىلىككە قاتىستى كرەديتتىك كەلىسىمشارتتاردى (قارىز اۋىرتپالىعى كوەەففيتسيەنتى) 2026 -جىلعا دەيىن جويۋ باستاماسىنىڭ ءوز ءرولى بار - بۇل بيۋروكراتيانى ازايتىپ، جاڭا قارجىلىق قۇرالدارعا دەگەن سەنىمدىلىكتى ارتتىرادى، - دەپ اتاپ ءوتتى باۋىرجان ىسقاق.

ماركەتينگ پەن 2024 -جىلى ءساتتى جۇزەگە اسقان ءبولىپ تولەۋ تاجىريبەلەرى دە ليزينگىگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرادى. باۋىرجان ىسقاقتىڭ بولجامىنشا، 2026 -جىلعا دەيىن ليزينگىنىڭ نارىقتاعى ۇلەسى - 20- عا دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. دەگەنمەن، بۇل كورسەتكىشتىڭ تەز وسۋىمەن قاتار بەلگىلى ءبىر تاۋەكەلدەر دە ىلەسە ءجۇرۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى.

- قازىرگى ۋاقىتتا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى مەن كەلىسىمشارت شارتتارىنىڭ اشىق بولۋى ماڭىزدى. ەگەر جاسىرىن كوميسسيالار نەمەسە تۇسىنىكسىز سحەمالار پايدا بولسا، ليزينگىگە دەگەن سەنىم تەز جوعالادى. قازاقستاندىقتار بۇعان دەيىن بانك سەكتورىندا وسىنداي جاعدايلارعا تاپ بولعان، سوندىقتان وسى قاتەلىكتەردى قايتالاماۋ كەرەكپىز، - دەپ باسا ايتتى ەكونوميست.

ايتا كەتەيىك، جىل سوڭىنا دەيىن قازاقستاندا 149 مىڭ كولىك قۇراستىرىلادى.

اۆتور

زۇلقارناي ەرمۇرات ۇلى