بۇل تۋرالى قازاقپارات تىلشىسىنە قاجىمۇقاننىڭ شوبەرەسى ايكەن مۇقانوۆا ايتىپ بەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا، قاجىمۇقاننىڭ تۇڭعىش ۇلى قاليوللا ومبىدا دۇنيەگە كەلگەن. داڭقتى بالۋان ءبىر كەزەڭدە ومبى وڭىرىندە 16 جىل ءومىر سۇرگەن.
- قاجىمۇقان اتامىزدىڭ تۇڭعىش ۇلى قاليوللا ومبىدا تۋعان. قاليوللا اتامىزدان ءتورت ۇل، ەكى قىز تاراعان. قازىر ولاردىڭ ۇرپاقتارى رەسەيدىڭ ومبى وبلىسىندا تۇرىپ جاتىر. قاليوللانىڭ ۇلكەن ۇلى شابداننان مەنىڭ اكەم جانايدار تارايدى. سونىمەن قاتار الكە، ق ۇلىمبەك جانە فاريدا مەن راۋزا ەسىمدى قىزدارى بولعان. ءبىز - قاجىمۇقان اتامىزدىڭ تۇڭعىش ۇلىنان تاراعان شوبەرەلەرىمىز، - دەيدى ايكەن مۇقانوۆا.
شوبەرەسىنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە ومبىداعى اۋلەت اراسىندا قاجىمۇقانعا تارتقان دەنە بىتىمىمەن ەرەكشەلەنەتىن جاستار دا بار.
- قازىر ازامات دەگەن ءىنىمىز بار. دەنەسى قاجىمۇقان اتاسىنان تارتقان، ءىرى تۇلعالى جىگىت. بويى شامامەن 183 سانتيمەتر، سالماعى 120-125 كەلى تارتادى. اياق كيىم ولشەمى 44-45. كيىم تاڭداعاندا دا ولشەپ، ارنايى شاقتاپ كيەتىن كەزدەرى بولادى. ول ومبىداعى «مەج- كومپاني» ءسۇت زاۋىتىندا جۇمىس ىستەيدى. بۇيىرسا، وسى باۋىرىمىزدان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەمىز. مۇمكىن، ازاماتتىڭ ۇرپاعى اتاسىنىڭ جولىن جالعار دەپ ويلايمىز، - دەدى ول.
ايكەن مۇقانوۆانىڭ ايتۋىنشا، ازاماتتىڭ دەنە ءبىتىمى اۋلەتتەگى قاجىمۇقاننان دارىعان ەرەكشەلىكتىڭ ءبىر كورىنىسى.
ايكەن مۇقانوۆا ءوزى دە ومبىدا دۇنيەگە كەلىپ، سول جاقتا وسكەنىن ايتادى. كەيىن تاريحي وتانىنا قونىس اۋدارىپ، اتا مۇراسىن زەرتتەۋگە دەن قويعان.
- مەن ومبىدا تۋىپ-ءوستىم. ەلگە كەلگەلى اتامنىڭ تاريحىن زەرتتەپ، ول كىسىنىڭ مۇرالارىن جيناۋ جولىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇرمىن،- دەيدى ول.
ايكەن مۇقانوۆانىڭ ايتۋىنشا، بالۋان اتامىز باتيما اجەمىزبەن بىرگە 1914-1925 -جىلدارى ومبى قالاسىنداعى ۆولكوۆسكايا كوشەسى، 124-ۇيدە تۇرعان.
- وكىنىشكە قاراي، ول كىسىلەر تۇرعان ءۇي مەن سول اۋماقتاعى جەردى كەيىن باسقالار ساتىپ العان. ول جەردە قازىر نە قالدى؟ ءۇيدىڭ ورنى بار ما؟ ونى كورە المايمىز. باتيما اجەمىز 1894-1966-جىلدارى ءومىر ءسۇرىپتى. ۇلكەندەردەن سۇراستىرىپ ءجۇرىپ، اجەمىزدىڭ جاتقان جەرىن تاۋىپ، 2023-جىلى ومبىداعى ۇرپاقتارى جينالىپ، ومبى وبلىسىنداعى قوجا اۋىلىنا بارىپ، اجەمىزدىڭ باسىنا ەسكەرتكىش ورناتتىق، - دەيدى ايكەن مۇقانوۆا.
زەرتتەۋشىلەردىڭ دەرەگىنشە، قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ ءتورت ۇلى - قاليوللا، عابدوللا، ايدارحان جانە ءجانادىل بولعان. سونىمەن قاتار سوفيا، ءاسيا جانە راشيدا ەسىمدى قىزدارى دۇنيەگە كەلگەن. بۇگىندە ولاردىڭ ۇرپاقتارى قازاقستاننىڭ تۇركىستان، قىزىلوردا وڭىرلەرىندە جانە رەسەيدىڭ ومبى وبلىسىندا ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى.
قاجىمۇقاننىڭ العاشقى جارى نادەجدا چەپكوۆسكايامەن (كەيىن فاتيما اتانعان) ومبىدا نەكەلەسكەنى بەلگىلى. وسى وتباسىنان قاليوللا دۇنيەگە كەلگەن. قاليوللادان تاراعان اۋلەت قازىر ومبى وبلىسىنىڭ ۆارشاۆا اۋدانىنا قاراستى وڭىرلەردە تۇرادى.
ايكەن مۇقانوۆا بيىل قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ تۋعانىنا 155-جىل تولىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتىپ، بالۋاننىڭ اكەسى مۇڭايتپاس اتانىڭ جاتقان جەرىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنۋى قاجەت ەكەنىن ايتتى.
- قاجىمۇقان اۋىلىندا بالۋان اتامىزدىڭ اكەسى مۇڭايتپاس اتامىزدىڭ زيراتى بار. وكىنىشكە قاراي، قازاققا قاجىمۇقانداي ۇل سىيلاعان بابامىزدىڭ جاتقان جەرى بۇگىندە قاراۋسىز قالىپ وتىر. سول جەر قورشالىپ، كۇتىمگە الىنىپ، باسىنا لايىقتى بەلگى قويىلسا ەكەن دەيمىن.
بيىل قاجىمۇقان اتامىزدىڭ 155 جىلدىعى. ءوزىم قور قۇرىپ وسى جۇمىستى قولعا الىپ جاتىرمىن. وسى ورايدا ەل ازاماتتارى مۇڭايتپاس اتامىزدى دا ەسكە الىپ، كەسەنەسىنە قامقورلىق جاساپ، كومەك قولىن سوزسا دەگەن تىلەگىمدى بىلدىرەمىن،- دەدى قاجىمۇقاننىڭ شوبەرەسى.
ايتا كەتەيىك، مۇڭايتپاس اتانىڭ شاڭىراعىندا دۇنيەگە كەلگەن مۇقان كەيىن كۇللى الەمگە قاجىمۇقان اتىمەن تانىلىپ، قازاقتان شىققان تۇڭعىش كاسىپقوي بالۋان رەتىندە تاريحتا قالدى. ونىڭ ۇرپاقتارى بۇگىندە اتا مۇراسىن ناسيحاتتاپ، داڭقتى بابا ەسىمىن ۇلىقتاۋ ءىسىن جالعاستىرىپ كەلەدى.