اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ا ا ك) جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى ءوز وڭىرىندە بەلگىلەنگەن كەدەيلىك شەگىنەن اسپايتىن ازاماتتار مەن وتباسىلارعا بەرىلەدى. ا ا ك- ءنىڭ شارتسىز جانە شارتتى اقشالاي كومەك تۇرلەرى بار.
جاڭا ءتارتىپ بويىنشا قالاداعى اۋدان، اۋداندىق ماڭىزى بار قالا، كەنت، اۋىل جانە اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى تۇرمىسى تومەن ازاماتتاردى انىقتايدى.
ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەننەن كەيىن ازاماتتار اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋعا ءوتىنىشتى ءتيىستى مەكەمە، ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالى نەمەسە ۇيالى تەلەفون ارقىلى بەرە الادى. ءوتىنىش بەرگەن كەزدە جەكە كۋالىك نەمەسە قانداس كۋالىگى قاجەت. قۇجاتتاردىڭ ەلەكتروندىق نۇسقاسىن دا پايدالانۋعا بولادى.
ا ا ك الۋعا ۇمىتكەر ازاماتتار مەن وتباسىلار جەكە دەرەكتەرىن جيناۋعا، وڭدەۋگە، تەكسەرۋگە، جاڭارتۋعا جانە باسقا مەكەمەلەرگە بەرۋگە كەلىسىم بەرۋى ءتيىس. بۇل تالاپ بانك قۇپياسىنا جانە زاڭمەن قورعالاتىن وزگە دە مالىمەتتەرگە قاتىستى. سونداي-اق ازاماتتار مەملەكەتتىك قاتىسۋى بار كرەديتتىك بيۋرودان نەسيە قارىزىنىڭ مولشەرى، اي سايىنعى تولەمدەرى مەن مەرزىمى وتكەن بەرەشەگى تۋرالى مالىمەت الۋعا كەلىسىم بەرۋى ءتيىس.
ەگەر وتباسىندا بىرگە تۇراتىن، ەڭبەككە جارامدى ءارى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا قاتىسۋى كوزدەلگەن ازاماتتار بولسا، ولاردىڭ جۇمىس ىزدەۋشى رەتىندە تىركەلۋىنە ارنالعان ءوتىنىش تە قوسا بەرىلەدى.
ال 16 جاسقا تولماعان ادامنىڭ ەڭبەك ەتۋىنە اتا-اناسىنىڭ ءبىرى نەمەسە زاڭدى وكىلى جازباشا كەلىسىم بەرۋى قاجەت. مۇنداي ءوتىنىش ەركىن تۇردە جازىلادى.
اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك قالاي تاعايىندالادى
جاڭا ءتارتىپ بويىنشا ازاماتتار ا ا ك الۋعا ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالى ارقىلى ءوتىنىش بەرە الادى. سونىمەن قاتار كومەكتى جەكە ءوتىنىشسىز، اۆتوماتتى تۇردە تاعايىنداۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان.
ول ءۇشىن وتباسى ۋچاسكەلىك كوميسسيانىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن تەكسەرۋىنە كەلىسىم بەرۋى كەرەك. وسى كەلىسىم الىنعان كۇن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە جۇگىنگەن كۇن بولىپ ەسەپتەلەدى.
توتەنشە جاعداي كەزىندە ا ا ك الىپ جۇرگەن ازاماتتارعا تولەم اۆتوماتتى تۇردە كەلەسى توقسانعا ۇزارتىلادى. بۇل ءۇشىن قايتا ءوتىنىش بەرۋدىڭ قاجەتى جوق.
ءوتىنىشتى تەكسەرۋ بارىسىندا قۇجاتتاردان قاتە نەمەسە سايكەسسىزدىك انىقتالسا، ولار سيفرلىق كۇتۋ پاراعى ارقىلى قابىلدانىپ، مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ۋاقىتشا توقتاتىلادى. ازاماتقا كەمشىلىكتەردى تۇزەتۋ ءۇشىن بەس جۇمىس كۇنى بەرىلەدى. ەگەر ول وسى مەرزىمدە قاجەتتى مالىمەتتەردى تولىقتىرسا، ءوتىنىش العاش تاپسىرىلعان كۇنى قابىلدانعان بولىپ ەسەپتەلەدى.
قاجەتتى مالىمەتتەر جينالعاننان كەيىن مانساپ ورتالىعى ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە ازاماتقا قانداي كومەك بەرىلەتىنىن انىقتاپ، وتباسىنىڭ تابىسىن ەسەپتەيدى. ەسەپتەۋ كەزىندە ءوتىنىش بەرىلگەن توقساننىڭ الدىنداعى ءۇش ايداعى جيىنتىق تابىس ەسكەرىلەدى.
اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ مولشەرى وڭىردەگى كەدەيلىك شەگى مەن وتباسىنىڭ جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسىنىڭ ايىرماسى نەگىزىندە ەسەپتەلەدى. بۇل ايىرما وتباسىنىڭ ءار مۇشەسىنە جەكە ەسەپتەلەدى.
بۇدان بولەك، ا ا ك تاعايىندالعان كەزەڭدە ءبىر جاستان التى جاسقا دەيىنگى بالالارعا اي سايىن قوسىمشا تولەم بەرىلەدى. ونىڭ مولشەرى ءار بالاعا 1,5 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتى (ا ە ك) قۇرايدى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا ءوڭىردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، ۇيدەگى مال، قۇس جانە جەر تەلىمىن تابىس اكەلمەيتىن مۇلىك قاتارىنا جاتقىزۋ ماسەلەسىن شەشۋ قۇقىعى بەرىلەدى.
كومەك الۋشىلارعا قانداي مىندەتتەر جۇكتەلەدى
شارتتى اقشالاي كومەك تاعايىندالعان جاعدايدا مانساپ ورتالىعى وتباسىنداعى جۇمىسسىز، ەڭبەككە جارامدى ازاماتتاردىڭ سانىن انىقتايدى. ولاردى جۇمىس ىزدەۋشى رەتىندە تىركەپ، قاجەتتى قۇجاتتاردى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كوميسسيانىڭ قاراۋىنا جىبەرەدى.
ۋچاسكەلىك كوميسسيانىڭ قورىتىندىسى الىنعاننان كەيىن مانساپ ورتالىعى ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە جەكە جوسپار ازىرلەيدى. وندا ازاماتتى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ شارالارى كورسەتىلەدى. وسى جوسپار نەگىزىندە كومەك الۋشىمەن الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت جاسالادى.
الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت شارتتى اقشالاي كومەك تاعايىندالعان بۇكىل كەزەڭگە جاسالادى. قۇجاتتا ەكى تاراپتىڭ مىندەتتەرى، جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ شارالارىنا قاتىسۋ ءتارتىبى، سونداي-اق كەلىسىم تالاپتارى ورىندالماعان جاعدايدا قولدانىلاتىن شارالار جازىلادى.
شارتتى اقشالاي كومەك تابىسى تومەن، ەڭبەككە جارامدى جالعىزباستى نەمەسە جەكە تۇراتىن ازاماتتارعا، سونداي-اق قۇرامىندا ەڭبەككە جارامدى مۇشەسى بار تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا اي سايىن تولەنەدى.
بۇل كومەك ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندارعا ارنالعان ارناۋلى سالىق رەجيمىن قولداناتىن ازاماتتارعا دا بەرىلۋى مۇمكىن. ول ءۇشىن ولار جۇمىسپەن قامتۋ نەمەسە الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ شارالارىنا قاتىسۋى ءتيىس.
شارتتى اقشالاي كومەك ءوتىنىش بەرىلگەن ايدان باستاپ سول توقساننىڭ سوڭىنا دەيىن تاعايىندالادى جانە اي سايىن تولەنەدى.
قانداي جاعدايدا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك توقتاتىلادى
جاڭا وزگەرىستەردە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تولەۋدى توقتاتۋعا نەگىز بولاتىن جاعدايلار دا ناقتىلانعان.
اتاپ ايتقاندا، مىناداي جاعدايلاردا تولەم توقتاتىلادى:
- ءوتىنىش بەرۋشى قايتىس بولسا؛
- ازامات تۇراقتى تۇرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق نەمەسە وبلىستىق ماڭىزى بار باسقا قالاعا، وزگە اۋدانعا نە قازاقستاننان تىس جەرگە كوشسە؛
- كومەك الۋشى الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت تالاپتارىن نەمەسە جەكە جوسپاردا كورسەتىلگەن مىندەتتەرىن تولىق ورىنداماسا، ونىڭ ىشىندە جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا قاتىسۋدان جانە جۇمىسقا ورنالاسۋدان باس تارتۋىنا بايلانىستى كەلىسىمشارت بۇزىلسا؛
- ازامات جالعان مالىمەت نەمەسە شىندىققا سايكەس كەلمەيتىن قۇجات ۇسىنىپ، سونىڭ نەگىزىندە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى زاڭسىز السا.
اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى تاعايىنداۋ جانە تولەۋ تارتىبىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر 2027-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن ا ا ك تاعايىندالعاندا ازاماتتاردىڭ كرەديتى مەن دەپوزيتى ەسكەرىلەتىنى حابارلاندى.