بۇل تۋرالى ورتوپەد-تراۆماتولوگ ولجاس باينازاروۆ Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ باعدارلاماسىندا ءتۇسىندىرىپ بەردى.
ماماننىڭ ايتۋىنشا، مەكتەپ سومكەسىن تاڭداعاندا ونىڭ سىرتقى كەلبەتىنە ەمەس، ەڭ الدىمەن سالماعى مەن قۇرىلىمىنا نازار اۋدارۋ قاجەت.
- باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ بوس سومكەسى 600-800 گرامنان اسپاۋى كەرەك. ورتا جانە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن ءبىر كەلىگە دەيىن بولعانى دۇرىس. يىققا اسىلاتىن باۋىنىڭ ەنى كەمىندە 5-6 سانتيمەتر بولۋى قاجەت. سونداي-اق سومكەنى ەكى يىققا بىردەي اسىنىپ جۇرگەن دۇرىس. «ورتوپەديالىق سومكە» دەگەن ۇعىم كوبىنە ماركەتينگ. ەڭ باستىسى وسى تالاپتارعا ساي بولعانى ماڭىزدى، - دەدى ولجاس باينازاروۆ.
دارىگەر مەكتەپ جاسىنداعى بالالار اراسىندا ومىرتقا قيسايۋى ءجيى كەزدەسەتىنىن ايتتى.
- سكوليوز كوبىنە باستاۋىش سىنىپتاردا قالىپتاسا باستايدى. بۇعان پارتادا دۇرىس وتىرماۋ، سومكەنى ءبىر يىققا اسىپ ءجۇرۋ جانە ارقا بۇلشىقەتتەرىنىڭ السىزدىگى اسەر ەتەدى. سوندىقتان مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردى جىلىنا كەمىندە ءبىر رەت ورتوپەدكە قاراتىپ تۇرعان دۇرىس، - دەدى مامان.
سونىمەن قاتار ورتوپەد ومىرتقا قيسايۋىنىڭ الدىن الۋدا پارتادا دۇرىس وتىرۋدىڭ دا ماڭىزى زور ەكەنىن ايتادى.
- بالا وتىرعان كەزدە تابانى تولىق جەرگە ءتيىپ تۇرۋى كەرەك. تىزە مەن جامباس بۋىنى شامامەن 90 گرادۋس بۇرىش جاساپ وتىرعانى دۇرىس. سونىمەن قاتار كورۋ جانە ەستۋ قابىلەتىن دە تەكسەرتىپ تۇرعان ءجون. كەيبىر بالالار تاقتانى جاقسى كورۋ ءۇشىن ۇنەمى ءبىر جاعىنا قيسايىپ وتىرادى. بۇل دا ۋاقىت وتە كەلە سكوليوزدىڭ دامۋىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن، - دەدى ول.
مامان نارەستەلەر اراسىندا تۋا بىتكەن قيسىق مويىن ءجيى كەزدەسەتىنىن دە اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل دەرت ەرتە انىقتالسا، كوپ جاعدايدا وتاسىز ەمدەلەدى.
- قيسىق مويىننىڭ تۋا بىتكەن جانە جۇرە پايدا بولاتىن تۇرلەرى بار. تۋا بىتكەن ءتۇرى ءجيى كەزدەسەدى. ەگەر العاشقى ايلاردا انىقتالسا، ماسساج جانە باسقا دا كونسەرۆاتيۆتى ەمدەۋ تاسىلدەرى جەتكىلىكتى بولادى. ال ەم كەش باستالسا، ءۇش جاستان كەيىن حيرۋرگيالىق ەم قاجەت بولۋى مۇمكىن، - دەدى ولجاس باينازاروۆ.
دارىگەر اتا-انالارعا ءسابي باسىن ۇنەمى ءبىر جاققا بۇرىپ جاتسا نەمەسە موينىن ەركىن قيمىلداتا الماسا، مىندەتتى تۇردە ورتوپەدكە قاراتۋعا كەڭەس بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا، ءبىر جاسقا دەيىن بالانى 1, 3, 6, 9 جانە 12 ايىندا جوسپارلى تۇردە ورتوپەدتىڭ تەكسەرۋىنەن وتكىزۋ ماڭىزدى.
ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن، بالالاردىڭ كورۋ قابىلەتىنىڭ ناشارلاۋىنا اسەر ەتەتىن فاكتورلار تۋرالى وفتالمولوگتىڭ كەڭەسىن جازعان ەدىك.