ەلوردا تۇرعىندارىنا قوعامدىق كولىك قىزمەتىن كورسەتەتىن مونوپوليست - City Transportation Systems (بۇدان ءارى - CTS) جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى. اكىمدىككە جولداعان رەداكتسيا ساۋالىنا وسى كومپانيا جاۋاپ بەردى.
سول جاۋاپتاعى مالىمەتتەردى نەگىزگە الىپ، LRT قۇرىلىسى مەن ۆاگون ساتىپ الۋعا كەتكەن شىعىن نەشە جىلدا اقتالاتىنىن ەسەپتەپ كورەيىك.
CTS مالىمەتىنشە، LRT پاركىندە 19 جىلجىمالى قۇرام بار. ءبىر قۇرامعا 4 ۆاگون تىركەلگەن جانە ءبىر مەزەتتە 650 جولاۋشى تاسىمالداي الادى. وسى 19 قۇرامنىڭ 15 ى كۇندەلىكتى جەلىگە شىعىپ، حالىققا قىزمەت كورسەتسە، قالعان تورتەۋى رەزەرۆتە تۇرادى.
15 قۇرام اراعا 5-10 مينۋت سالىپ قاتىنايدى دەپ جوسپارلانعان. ستانسالار اراسىنا ورتا ەسەپپەن 1,5-3 مينۋت جۇرەدى.
كومپانيا ماماندارى LRT تاۋلىكتىڭ نەشە ساعاتىندا جولاۋشى تاسىمالدايتىنى ءالى ناقتىلانىپ جاتقانىن ايتتى. دەگەنمەن العاشقى كەزەڭدە قوعامدىق كولىكتىڭ بۇل ءتۇرىن تاۋلىگىنە 45 مىڭ ادامعا دەيىن پايدالانادى دەگەن بولجام بار.
ەندى وسى دەرەكتەر ارقىلى شىعىننىڭ اقتالۋ مەرزىمىن ءۇش ستسەناريي بويىنشا ەسەپتەپ كورەيىك.
- قوسىمشا قۇن سالىعىنسىز 1,8 ميلليارد ا ق ش دوللارى كولەمىندەگى EPC- كەلىسىم 2016 -جىلى جاسالدى جانە وزگەرتىلگەن جوق. بۇل سوماعا LRT قۇرىلىسى، دەپونى تۇرعىزۋ، ۆاگونداردى قۇراستىرىپ استاناعا جەتكىزۋ، جۇمىسكەرلەردى وقىتۋ سياقتى LRT تولىق ىسكە قوسىلعانعا دەيىنگى جۇمىستار كىرەدى، - دەپ جازىلعان جاۋاپتا.
دەمەك جەڭىل رەلستى ترامۆاي جەلىسىن سالىپ، ۆاگونداردى ىسكە قوسۋدىڭ بۇگىنگە دەيىنگى شىعىنى 1,8 ميلليارد دوللار بولعان. LRT- مەن جول ءجۇرۋ اقىسى تەڭگەمەن تولەنەتىندىكتەن، بۇل سومانى دا تەڭگەگە شاعۋ قاجەت. ۇلتتىق بانك 2026 -جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا دوللاردىڭ ورتاشا باعامى 497,73 تەڭگە بولدى دەپ ەسەپتەگەن. دەمەك تەڭگەگە شاققانداعى شىعىن - 895 ميلليارد 914 ميلليون تەڭگە.
جول ءجۇرۋ ءتاريفى 200 تەڭگە دەپ بەكىتىلگەن.
CTS ماماندارى LRT پايدالانۋدىڭ جوسپارلى جىلدىق وپەراتسيالىق شىعىنى نەشە تەڭگە دەپ باعالانعانىن ايتپادى. ونىڭ ىشىندە كوممۋنالدىق، قىزمەت كورسەتۋ، ەڭبەكاقى، جەلى مەن جىلجىمالى قۇرامدى كۇتىپ ۇستاۋ شىعىندارى قانشا بولاتىنى دا بەلگىسىز. LRT- ءنىڭ جىلدىق وپەراتسيالىق تابىسىن دا ناقتى ايتقان جوق.
- LRT جوباسى ىسكە قوسىلعان سوڭ ناقتىلانادى، - دەپ قىسقا قايىرعان.
سوندىقتان ءبىزدىڭ ەسەپتە جەڭىل رەلستى كولىك جەلىسىنىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتەتىن كۇندەلىكتى شىعىندار ەسكەرىلگەن جوق.
«ءبىر تاۋلىكتە 45 مىڭ جولاۋشى» كورسەتكىشىن بازالىق ستسەنارييدىڭ وزەگى ەتىپ الامىز. ويتكەنى، CTS ەلوردا حالقىنىڭ نەشە پايىزى قوعامدىق كولىكپەن جۇرەتىنىن، ونىڭ نەشە پايىزى LRT جولىندا شوعىرلانعانىن وزدەرىندەگى جەدەل مالىمەتتەردەن ايقىن كورىپ وتىر. سوندىقتان «ارىق سويلەپ، سەمىز شىعۋ» قاعيداتىمەن ەسەپتەلگەن 45 مىڭ جولاۋشى دەگەن كورسەتكىشتى سەنىمدى تۇردە بەرىپ وتىر.
جۇمسالعان قاراجاتتىڭ نەشە جىلدا قايتاتىنىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن، ەڭ الدىمەن بيلەتتەن تۇسەتىن جىلدىق تابىس ەسەپتەلدى. كۇن سايىن 45 مىڭ جولاۋشىنىڭ ءارقايسىسى 200 تەڭگەدەن تولەسە، ءبىر كۇندە شامامەن 9 ميلليون تەڭگە تۇسەدى. ءبىر جىلدا جول ءجۇرۋ اقىسىنان تۇسەتىن تابىس شامامەن 3 ميلليارد 285 ميلليونتەڭگەگە جەتەدى. سوندا 895 ميلليارد 914 ميلليون تەڭگەنى تولىق اقتاۋ ءۇشىن 272 -جىل كەرەك. ال بۇعان كۇندەلىكتى وپەراتسيالىق شىعىنداردى قوسساق، بازالىق سەناريدىڭ وزىندە جۇمسالعان قاراجاتتى اقتاۋ مەرزىمى 300 جىلدان اسىپ كەتەدى.
جولاۋشىلار سانى بىرتىندەپ ەكى ەسە ءوسىپ، كۇنىنە 100 مىڭ ادامعا جەتەدى دەپ الۋعا بولادى. مۇنداي جاعدايدا جىلدىق ءتۇسىم شامامەن 7,3 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن بارادى. بۇل قارقىنمەن باستاپقى شىعىن 123 جىلدا قايتادى. ءبىراق بۇل ستسەنارييدە دە LRT جۇمىسىن قامتاماسىز ەتەتىن كۇندەلىكتى شىعىندار ەسكەرىلمەگەن. ەسكەرسەك، مەرزىم 1,5-2 ەسەگە دەيىن ۇزارۋى مۇمكىن.
تاۋلىكتىك جولاۋشى اعىنىن بازالىق سەناريدەن 2 ەسە تومەن دەپ الساق، 20-22,5 مىڭ ادام قاتىنايدى دەگەن ءسوز. جىلدىق ءتۇسىم شامامەن 1 ميلليارد 551 ميلليون تەڭگە. مۇنداي ينەرتسيامەن نەگىزگى شىعىندى 578 جىل شاماسىندا جابۋعا بولادى.
CTS جاۋابىندا 200 تەڭگەلىك ءتاريفتى كوتەرمەي ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن بيۋدجەتتەن سۋبسيديا قاراستىرىلاتىنى ايتىلعان. ونىڭ كولەمى دە «LRT جوباسى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن ناقتىلانادى» . دەمەك، 200 تەڭگەلىك تاريف LRT- ءنىڭ كۇندەلىكتى قىزمەتىنە كەتەتىن شىعىندى دا جاپپايدى.
تۇيىندەسەك، LRT قۇرىلىسى مەن ۆاگوندار ساتىپ الۋعا جۇمسالعان قاراجاتتى تەك جول اقىسى ارقىلى قايتارۋ مەرزىمى ۋتوپيالىق ەسەپتىڭ وزىندە جۇزدەگەن جىلدارعا سوزىلۋى مۇمكىن.
2019 -جىلى بيلىك ءترانزيتى بولىپ، ۇزاق تالقىلاۋ مەن سوت پروتسەستەرىنەن كەيىن جوبانى اياقتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. جوبانىڭ قارجىلىق تۇرعىدان ءتيىمسىز ەكەنى سول كەزدە ايتىلعان. سوندىقتان بۇل نىسان - تابىس تابۋدىڭ كوزى ەمەس، قالاداعى كولىك جۇكتەمەسىن ازايتۋعا ارنالعان ينفراقۇرىلىمنىڭ ءبىر تارماعى بولىپ قالا بەرمەك.