استانادا تازالىق پەن ءتارتىپ قالاي قامتاماسىز ەتىلەدى

استانا. KAZINFORM - ەلوردادا تازالىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەكولوگيالىق اكتسيالار، بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرى، جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرى بار سيفرلىق پلاتفورمالار جانە كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى باسقارۋدىڭ زاماناۋي تەتىكتەرى كەشەندى تۇردە قولدانىلۋدا.

فوتو: استانا اكىمدىگى

بۇل شارالار قوعامدىق ءتارتىپتى نىعايتۋعا، اباتتاندىرۋ قاعيدالارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋعا جانە قالا تۇرعىندارى ءۇشىن جايلى ءارى قاۋىپسىز ورتا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. بۇل تۋرالى ەلوردانىڭ كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە استانا قالاسى قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە تابيعاتتى پايدالانۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مەدەت جالپىبايەۆ پەن Astana Smart City جاعداياتتىق ورتالىعىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ايبەك احمەتبەكوۆ مالىمدەدى.

مەدەت جالپىبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، جىل باسىنان بەرى استانادا «تازا قازاقستان» اكسياسى اياسىندا 250 دەن استام ەكولوگيالىق ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلعان. 11-ءساۋىر مەن 16-مامىر ارالىعىندا وتكەن ەكولوگيالىق ايلىققا 300 مىڭنان استام تۇرعىن قاتىستى.

سونىمەن قاتار، اباتتاندىرۋ قاعيدالارىن بۇزۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋ جانە رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ورىندارىن جويۋ بويىنشا تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.

- «عارىش ساپارى» اق عارىشتىق سۋرەتتەرىنە جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ ناتيجەسىندە استانادا قالدىقتار زاڭسىز ورنالاستىرىلعان 122 ورىن تىركەلدى. ونىڭ ىشىندە 68 ۋچاسكە جويىلدى، ال 54 ۋچاسكەدە جۇمىستار جالعاسۋدا.

الماتى، ەسىل جانە سارىارقا اۋداندارىندا انىقتالعان بارلىق ۋچاسكە تولىقتاي جويىلدى. نۇرا اۋدانىندا جۇمىس جالعاسىپ جاتىر.

استانا قالاسىنىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە تابيعاتتى پايدالانۋ باسقارماسى پوليتسيا دەپارتامەنتىمەن، «iKomek» 109 قىزمەتىمەن جانە اۋدان اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ، اباتتاندىرۋ قاعيدالارىن بۇزۋ جانە قوقىستى زاڭسىز توگۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋ بويىنشا كۇن سايىن مونيتورينگ جۇرگىزەدى، - دەدى سپيكەر.

ايبەك احمەتبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، قالانىڭ ءبىرىڭعاي سيفرلىق جۇيەسىنە 60 مىڭنان استام بەينەباقىلاۋ كامەراسى قوسىلعان. جۇيەگە جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى بەينەاناليتيكانىڭ 35-تەن استام سەناريى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلۋدە.

كامەرالار قوعامدىق ورىنداردى لاستاۋ، قوقىستى زاڭسىز توگۋ، ۆانداليزم ارەكەتتەرى، ايالداما پاۆيلوندارى مەن اباتتاندىرۋ ەلەمەنتتەرىن ءبۇلدىرۋ، زاڭسىز ساۋدا جاساۋ جانە قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ايبەك احمەتبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكت ىقتيمال قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى عانا انىقتاپ، وپەراتوردىڭ نازارىن اۋدارادى. سوڭعى شەشىمدى ۋاكىلەتتى قىزمەتكەرلەر قابىلدايدى.

كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ كامەرالارى، داتچيكتەرى جانە GPS جۇيەلەرى جاعداياتتىق ورتالىققا بىرىكتىرىلگەن. ءاربىر وقيعا بويىنشا جۇمىس مىناداي الگوريتممەن جۇزەگە اسىرىلادى: وقيعا اۆتوماتتى تۇردە نەمەسە قولمەن تىركەلەدى، وپەراتور اقپاراتتى تەكسەرەدى جانە ونى جاۋاپتى قىزمەتكە جولدايدى، سودان كەيىن تاپسىرمانىڭ ورىندالۋى جۇيە ارقىلى باقىلانادى.

قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىققا 18 جەدەل، كوممۋنالدىق جانە وزگە دە قىزمەت قوسىلعان.

- 2026 -جىلدىڭ جەتى ايىندا اباتتاندىرۋ جانە سانيتاريالىق تازالىق قاعيدالارىن بۇزعانى ءۇشىن 30,2 مىڭ قۇقىق بۇزۋشى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ونىڭ ىشىندە قوعامدىق ورىنداردى لاستاعانى ءۇشىن - 585، اباتتاندىرۋ قاعيدالارىن بۇزعانى ءۇشىن – 29641، كولىك قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ قوقىس توككەنى ءۇشىن 33 قۇقىق بۇزۋشى جاۋاپقا تارتىلدى.

ەلوردادا كوممۋنالدىق قالدىقتاردى باسقارۋدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. ول قالدىقتاردى جيناۋ، تاسىمالداۋ، سۇرىپتاۋ جانە كومۋ سياقتى تولىق تسيكلدى قامتيدى. 2026 -جىلدىڭ جەتى ايىندا 200 مىڭ توننادان استام كوممۋنالدىق قالدىق شىعارىلدى.

قالادا Waste Management اقپاراتتىق جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. ول ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە كونتەينەرلەر مەن كونتەينەر الاڭدارىنىڭ سانى جانە تەحنيكالىق جاي-كۇيى تۋرالى اقپارات الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۇيەدە 19 مىڭنان استام كونتەينەر مەن 4,8 مىڭ كونتەينەر الاڭى سيفرلاندىرىلعان. GPS داتچيكتەرىمەن جابدىقتالعان 116 ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان، - دەپ قورىتىندىلادى مەدەت جالپىبايەۆ.